Кіріспе

Одишадағы хандық мемлекет, Үндістан Дхенканал мемлекеті Британдық мемлекет кезінде Үндістанның хандық мемлекеттерінің бірі болды. Штат қазір Дхенканал ауданы, Одиша деп аталады, Дхенканал қаласы оның аудан орталығы болып табылады.

Дэнканал ауданының құрылуы

1530 жылы Дхенканал Сабараның билігі астындағы жергілікті тайпалық патшалық болған. Бұл - Гаджапати Махаражасының қолбасшысы және министрі, Пратапарудра Деваның оны үлкен патшалықтың қолына беру үшін бастаған науқаны. Харисинг Видьядар Бой әулетіне қарасты, оның ағасы Говинда Видьядар кейіннен Пратапарудра Деваның мұрагерлерін құлатып, Одишаның Гаджапати билеушісі болды. Пүриден солтүстікке қарай 150 км жерде орналасқан Дхенканалды Гаджапати әскері мен билік басындағы басшы арасындағы шайқаста Видьядар ат әскері мен жаяу әскерін қолдана отырып жаулап алды. Содан кейін Гаджапати Махараджа Видьядарды Дхенканалдың ражасы етіп тағайындады. Бұл жерді жаулап алу арқылы Гаджапати патшалығы сол шалғай аймақты өз бақылауына алды және оны одан әрі шабуылдан қорғай алды. Осылайша Дхенканалдағы Бой әулетінің негізі қаланды. XVIII ғасырда Маратха әскерлерінің шабуылына қарсы тұрды. 1781 жылғы Маратха Дхенаканал соғысының оқиғалары Брайжанат Бадаженаның "Самара Таранга" балладасында да жазылған. Раджа Бхагиратхи Пратап өте танымал және тиімді билеуші болды, ол мұрагерлік Махиндра Бахадур атағымен марапатталды.

20 ғасыр

1926 жылы Раджа Шри Сура Пратап Сингх Део Махиндра Бахадурдың үлкен ұлы ханзада Шанкар Пратап Раджа болды. Ол жас, әлі оқып жатыр екен. Кейін ол Англияға заңгерлік мамандығын оқуға барады. Дхенканалға оралғаннан кейін ол өз ойын басқаруға арнады. Раджа Шри-Шанкар Пратап Сингх Део Махиндра Бахадур Англияда болған кезде оның інісі Паттайат Нрусингха Пратап Сингх Део Дхенканалға билік жүргізді. Ол 100 бөлмелі сарайды Жатан-Нагарда мәжбүрлі еңбекпен салған. Жұмысшылар қатты азап шекті. Ражаның есепшісі қарапайым адамдардан да ақша алған. Осы оқиғалардан кейін халық патша Шри Шанкар Пратаптың шетелден оралып, кіші ағасынан билікті өз қолына алуы мүмкін деген үмітте болды.

Көтеріліс

Көтерілісті негізінен Дхенканал Бебарта Жағнаннатх Патнайк пен Деван Дамодар Патнайктің немересі Хармохан Патнайк ұйымдастырды. Хармохан Патнаек Дхенканал Пража Мандалін құрып, оның президенті болып сайланды. Бұл Британдық Үндістанның алғашқы Пража мандалы болды, содан кейін Пража мандалдары Үндістанның барлық хандық мемлекеттерінде сол кездегі раджалар мен махараджалардың әрекеттеріне қарсы тұру үшін қоғамдық ұйымдар ретінде пайда болды. Патша Сахаб көтерілісті басу үшін Индия императорлық полициясын жұмылдырды. Баджи Рут есімді жас бала өзінің қайығын полиция қызметкерлерін тасымалдаудан бас тартты. Полиция Баджи Рут пен бес ауылды өлтірді. Бұл оқиға көрші ауыл тұрғындарын ашуға мәжбүр етіп, бүлік бүкіл Дэнканал штатына тарады. Пража-Мандал қозғалысы бұқаралық жиналыстарды ұйымдастырды және құқықтардың жарғысы жасалды. Ұрыс жылдарында Үндістан ұлттық конгресі де Дэнканал қозғалысымен байланысқа түсті. Тұтқындау мен түрмеге қамау жиі орын алды. Раджа Сахебтің әскері Хармохан Патнаикті қамауға алса, көпшілік сарайды қоршап алады. Патша Сахаб өзін қауіп-қатерде сезініп, Хармохан Патнаикті шартты түрде босатты.

Үндістанның тәуелсіздігі

1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін бұл тәртіпсіздіктер тоқтады. Раджа Шри-Шанкар Пратап Сингх Део Махиндра Бахадур Хармохан Патнаикті кеңесші ретінде қабылдады. Кейіннен хандықтар билікте қалып, патшалар мен махараджалар биліктен шығарылды. Оданда жаңадан құрылған Одисша заң шығарушы жиналысының мүшесі болып Раджа Шри Шанкар Пратап сайланды. Рани Смит Ратна Прабха Деви екі мерзімге заңгер болды. Раджа Шри Шанкар Пратаптың ұлы, бригадир Камахия Прасад Сингх Део Үндістан парламентіне мүше және Үндістан үкіметінің министрлік құрамына кірді. Ол Ориша штатының конгресс комитетінің төрағасы болды.