Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшаның фантастикасы Тұтқындық ақыл (Польша: Zniewolony umysł) - 1953 жылы поляк жазушысы, ақыны, академик және Нобель сыйлығының лауреаты Чеслав Милоштың фантастикаға негізделген шығармасы. Ол алғаш рет 1953 жылы Джейн Зилёнконың ағылшын тіліндегі аудармасында басылып шықты.
Polish non fiction
The Captive Mind (Polish: Zniewolony umysł) is a 1953 work of nonfiction by Polish writer, poet, academic and Nobel laureate Czesław Miłosz. It was first published in English in a translation by Jane Zielonko in 1953.
Шолу
"Қылмысқа түскен ақыл" 1951 жылы автордың Сталиндік Польшадан қайтқаннан кейін жазылады. Онда Милош нацистік оккупация кезінде заңсыз автор болған және соғыстан кейінгі Польша Халық Республикасының билеуші сыныбының мүшесі болған кездегі тәжірибесін келтіреді. Кітапта интеллигенция үшін сталиндіктің тартымдылығы, оның жақтастарының ойлау процестері, соғыстан кейінгі Кеңес блогының ішінде қарсылық пен ынтымақтастық бар екендігі түсіндіріледі. Милош бұл кітапты "өте ауыр ішкі жанжал кезінде" жазғанын айтады.
The Captive Mind was written soon after the author's defection from Stalinist Poland in 1951. In it, Miłosz drew upon his experiences as an illegal author during the Nazi Occupation and of being a member of the ruling class of the postwar People's Republic of Poland. The book attempts to explain the allure of Stalinism to intellectuals, its adherents' thought processes, and the existence of both dissent and collaboration within the postwar Soviet Bloc. Miłosz described that he wrote the book "under great inner conflict".
І тарау: Мурти-Бинг таблеткасы
Кітап Станислав Игнаци Виткевичтің "Тояусыздық" деген антиутопиялық романынан басталады. Романда жаңа Моңғол империясы Польшаны жаулап алады және Мурти Бинг таблеткаларын тәуелсіз ойлаудың емшісі ретінде енгізеді. Алғашында дәрілер қанағат пен соқыр мойынсұнушылықты тудырады, бірақ ақыр соңында оларды қабылдағандарды екі жақты тұлғаларға айналдырады. Милош таблеткаларды КСРО мен Кеңес блогындағы марксизм-ленинизмнің интеллектуалды өлтіру әсерлерімен салыстырады.
The book begins with a discussion of the dystopian novel Insatiability by Stanisław Ignacy Witkiewicz. In the novel, a new Mongol Empire conquers Poland and introduces Murti Bing pills as a cure for independent thought. At first, the pills create contentment and blind obedience, but ultimately lead those taking them to develop dual personalities. Miłosz compares the pills to the intellectually deadening effects of Marxism Leninism in the USSR and the Soviet Bloc.
II тарау: Батысқа көз жүгірту
Милош ақылдылар арасында Сталиндік Орталық және Шығыс Еуропаға деген жеккөрушілік пен қызығушылықтың араласқан көрінісімен Батыс демократиясы қалай қабылданатынын сипаттайды. Олар саяси және полиция қызметкерлеріне заңның билігі арқылы қойылған шектеулерді түсінбейтін және коммунистік әлемнің полиция мемлекеттеріне қарағанда төмен деп санайды. Алайда Милош батыстың баспа басылымдарында дүние-мүлікті тұтынушылықты айыптаған ақылды адамдар Батыстың әдебиеттерін оқып, темір перде артында жарық көрген кітаптардан гөрі құнды нәрсе іздейтінін айтты.
Miłosz describes how Western democracies were perceived with a mixture of contempt and fascination by Stalinist Central and Eastern Europe among intellectuals. Constraints put on politicians and policemen by the rule of law struck them as incomprehensible and inferior to the police states of the Communist world. Miłosz noted, however, that the same intellectuals who denounced Western consumerism in print would often read Western literature in search of something more worthy than in books published behind the Iron Curtain.
IV тарау: Альфа, моралист
Альфа деген атпен Милош поляк жазушысы Ежи Анджеевскийдің өмірін және оның Польшадағы сталинизммен қалай ынтымақтастыққа келгенін сипаттайды. Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Анджеевский католик романдарының авторы ретінде кеңінен құрметтеліп, өзін Жаку Маританның ізбасары деп санады. Алайда Милош Анджеевскийдің католиктік сенімі тек қана бетпе-бет келген деп есептейді. Польшаны нацистер басып алған кезде Анджеевский Польшаның жер асты мемлекетінің әдеби қанатының басшысы болды. Осы қызметінде ол көптеген қысқа әңгімелер жазды және көптеген жауынгерлерді жеңіп, Польшаның Отандық армиясының моральін күшейткен көптеген жер асты әдеби оқуларын өткізді. Милош Варшава көтерілісінен кейін Польша астанасына оралғанда, Анджеевскиймен бірге қаланың қираған үйінділері мен қираған жерлері арқылы қалай жүріп өткенін де баяндайды. Милош Андреевскийдің ар-намыс, патриотизм және адалдық құндылықтарына деген сенімі көтерілістің қорқынышымен жойылған деген сенімін білдіреді. Соғыстан кейін Анджеевский жазуға кіріседі. Жаңа Польша мемлекеті одан соқыр мойынсұнуды талап ете бастағанда, ол еш сұрақсыз мойынсұнады. Анджеевский тіпті өзінің бұрынғы жазбаларын социалистік реализмнен ауытқығаны үшін жария етті. Бір кездері католик романдарын жазғанына қарамастан, Анджеевский Ватиканды айыптайтын баяндамаларды айтуды қуана қабылдайды. Содан кейін басқа да зиялы адамдар Анджеевскийді "қадірлі жезөкше" деп атай бастады.
Under the alias of Alpha, Miłosz describes the life of Polish author Jerzy Andrzejewski and how he came to collaborate with Stalinism in Poland. Before the Second World War, Andrzejewski had been widely admired as the author of Catholic novels and considered himself a follower of Jacques Maritain. Miłosz expresses a belief, however, that Andrzejewski's Catholic faith was only skin deep. Under Nazi Occupation of Poland, Andrzejewski was a leader of the literary wing of the Polish underground state. In this capacity, he wrote many short stories and gave many underground literary readings that won many recruits and strengthened the morale of the Polish Home Army. Miłosz also describes how, upon returning to Poland's capital after the Warsaw uprising, he and Andrzejewski walked together through the rubble and ruins of the city. Miłosz then expresses a belief that Andrejewski's belief in the values of honor, patriotism, and loyalty had been destroyed by the horrors of the Uprising. After the war, Andrzejewski began writing and, as the new Polish state began slowly demanding blind obedience from him, he obeyed without question. Andrzejewski even publicly denounced his past writing for deviating from Socialist Realism. Despite having once written Catholic novels, Andrzejewski willingly accepts a position making speeches that denounce the Vatican. After that, other intellectuals began calling Andrzejewski, "the respectable prostitute."