Кіріспе

12 ғасырдағы ағылшын монахы және епискобы Гилберт Фолиот (шамамен 1110 жылы 18 ақпан 1187 жылы) - ортағасырлық ағылшын монахы және прелаты, бірінен соң бірі Глостердің абысы, Херефордтың епискобы және Лондонның епискобы. Ол шіркеу отбасында туып, жиырма жасында Францияның Клюни абатханасында монах болды. Клюниандықтар ордені бойынша екі мәрте абыстай болғаннан кейін, 1139 жылы Глостер абатшылығының иесі болып тағайындалды. Бұл оның туысы Глостердің Майлз әсер еткен. Аббат болған кезінде ол аббатхана үшін қосымша жер сатып алды және Йорктің архиепископтарымен дау-дамай кезінде артықшылық алу үшін кейбір жарғыларды - мүліктік меншікті растайтын заңдық актілерді жасауға көмектескен болуы мүмкін. Фолиот Стивенді Англия королі деп таныса да, ол сондай-ақ императрица Матильданың таққа деген талабын түсінген болуы мүмкін. Ол Стефанды тұтқындағаннан кейін Матильданың жақтастарына қосылды және Стефан босатылғаннан кейін де Матильданы қолдап хат жазуды жалғастырды. 1148 жылы Фолиот Кантерберия архиепискобы Теобальд Бекті Ремс қаласында өткен папалық соборға ертіп барды. Сол кезде оны Папа Евгений III Херефорд епархиясына тағайындады. Реймсте Стивенді мойындамаймын деп уәде бергеніне қарамастан, Англияға оралғанда Фолио корольге адал болуға ант берді, бұл оның Матильданың ұлы Анжу Генрихпен қарым-қатынасында уақытша ажырымға әкеліп соқты. 1160 жылы Теобальд қайтыс болғанда, оның орнын Фолиот алады деп күтілді, бірақ Генрих оның орнына өзінің канцлері Томас Беккетті тағайындады. Кейінірек Фолиот бұл тағайындауға қарсылық білдіргенін және Генридің жаңа архиепископпен келіспеушілігі кезінде Генриді қолдағанын мәлімдеді. Фолио 1163 жылы Лондон епархиясына ауыстырылды, мүмкін ол Кентербериді қабылдамағаны үшін жұбаныш ретінде. Бекет пен патша арасындағы үлкен дау кезінде Фолио Бекет пен оның жақтастарынан қорланды. Ол осы даумен байланысты бірқатар дипломатиялық миссияларда патшаның елшісі ретінде әрекет етті және Бекетке қарсы бірқатар хаттар жазды, олар Еуропада кең тарады. Бекет Фолионы екі рет эксклюзивтен өткізді, екіншісі архиепископты өлтіруді жеделдетті. Бекет қайтыс болғаннан кейін қысқа уақыт бойы папалық Фолиотты эксклюзивтен шығарды, бірақ ол тез арада босатылып, епископтық қызметін қайта бастауға рұқсат етілді. Бекет даусындағы рөлінен басқа, Фолиот патшалық судья ретінде қызмет етті және өзінің әр түрлі епархияларында белсенді әкімші және епископ болды. Ол хат жазуға белсене атсалысты, оның кейбір хаттары ол қайтыс болғаннан кейін жиналды. Сондай-ақ ол уағыздар мен Киелі кітапқа түсініктемелер жазған.

Ерте өмір

Фолио, ықтимал, Роберт Фолионың ұлы - шотландтық тақтың мұрагері Дэвидтің үй басқарушысы, Хантингдон графы және Роберттің әйелі Агнес, Линкольн епискобы Роберт де Чеснидің қарындасы. Оның тағы бір ағасы Реджинальд Глостер абатханасының монахы және Эвешем абатханасының иесі болды. Оның отбасындағы басқа да дін қызметкерлері Робер Фолиот, кейінірек Херефорд епискобы, мүмкін, отбасының Оксфордтағы тармағынан шыққан, Гилберт сонымен қатар Ричард Ильчестерді, кейін Винчестер епискобын туысы ретінде атады, бірақ нақты қарым-қатынасы белгісіз. Уильям де Чесни, Стивеннің жақтасы және Оксфордширдің жетекші адамдары, Фолиоттың тағы бір ағайындары, ал Глостердің Майлз, Херефорд граф, оның туысы болды. 1145 жылы Фолио өзінің туысы Роджер Фолио атты ер азаматты босату үшін араласты, бірақ олардың нақты туысы белгісіз. 1110 жылы туған Фолиот 1130 жылы Клуниде монах болып мойындалған. Сонымен қатар, ол риторика мен еркін өнер туралы білім алды. Фолио Рим папасы Иннокентий II шақырған Екінші Латеран кеңесінің отырысына қатысты. 1139 жылы 4 сәуірде ашылды, және басқа да мәселелер арасында Англия тағына деген дәуірі туралы императрица Матильдадан шағым тыңдалды. Англияға оралғаннан кейін де ол "Императрица" атауын қолдана берді. Матильда король Генрих I-нің қызы және жалғыз аман қалған заңды баласы болды, бірақ 1135 жылдың соңында әкесі қайтыс болғаннан кейін оның ағасы Стивен, Генрихтің әпкесі ұлы, таққа ие болды. 1139 жылы Матильда өз жақтастарын жинап, Стефанның таққа билік етуге құқы бар екеніне қарсы шықты. 1143 жылы Фолиот Матильданың бір жақтасына хат жазып, сондағы істер туралы баяндады. Оның арызы бойынша ешқандай іс-қимыл жасалмады және оның дұрыстығына қатысты ешқандай қорытынды шығарылмады. Рим папасы Стефанды патша ретінде қабылдауын жалғастырды, ал папа ағылшын шіркеуіне қалыптасқан жағдайды өзгертпеуді бұйырды. Фолионың хатына сәйкес кеңес мәжілісі Матильданың ата-анасының арасындағы неке заңдылығына байланысты болды. Матильданың анасы Эдит Матильда монастырда білім алған, сондықтан ол Генрих І-ге үйленер алдында ант берген-бермегендігіне күмән бар. Бұл мәселе собор кезінде кейбір адамдарды алаңдатқан, бірақ уақыт өте келе көпшілігі Анзельм Кентерберийлік рәсімді жүргізгендіктен, неке жарамды деп сенді. 1139 жылы Фолиода күмән туындаған сияқты, бірақ 1143 жылғы хатын жазудан бұрын ол Матильданың заңды мұрагер екеніне сенді және Матильданың мәлімдемесін қолдады.

Абат

1139 жылы Фолиот Глостердің абысы болып сайланды. Фолиоттың басқа да қатынастары болды, өйткені оның әкесінің Дәуіт I-ге үй басқарушысы болғаны, Дәуіт Шотландияның патшасы болғанға дейін. Дәуіт патшайымның да, Степанның әйелінің де ағасы еді. Матильда Вестминстерде кеңес шақырып, өзінің таққа отыруына қолдау жинады. Фолио кеңеске қатысты және Анживиндар оны таққа отырғызуға тырысқан кезде келесі айларда оның негізгі қолдаушыларының бірі болды. Фолиот абат болған кезінде Матильданың алғашқы қолдаушыларының бірі Брайен Фицконтқа өзінің жауабын жазды. Фицконт қазір жоғалған хатында Матильданы қолдаудың себептерін ұсынды, ал Фолиоттың жауабы Матильданың таққа деген талабын қорғады. Фолиот сонымен қатар 1139 жылы Стивен өзінің мінез-құлқымен "епископты қорлаған" деп жазды, ол кезде патша Роджерді тұтқындады. Солсбери епискобы және Роджердің немересі, Линкольн епискобы болған Александр, сонымен қатар Роджердің немерелерінің тағы бірін, Найджелді, Ели епискобын тұтқындауға тырысты. Тұтқындалғаннан кейін Стефан епископтарды өздерінің қамалдарын және үкіметтік емес кеңселерін беруге мәжбүр етті. Тарихшылардың көпшілігі Фолиоттың хатын Матильданың мүддесін қатаң қолдаған хат деп санайды, бірақ Фолиот Глостердің Робертінің Матильданың құқықтарын қорғауын өзінің дәлелдерімен растады. Роберт Киелі кітап әйелдердің мұрагерлік құқығына қолдау көрсетіп, әйелдерге мұрагерлік құқықты беретін, бірақ өз руынан тыс адаммен некеге тұруды тыйым салатын Сандар кітабының 36-тарауынан үзінді келтірді. Фолиот өзінің жауабында Роберттің шынымен-ақ санақ кітабының 27-тарауында мұрагер әйелдердің некелеріне ешқандай шектеу қойылмаған деп мәлімдеді. Абат болған кезінде Фолиот жазушы, кейіннен қасиетті болған Риволькстік Эльредпен достық қарым-қатынас орнатты. Бернард белсенді реформатор болды, ал Фолиот Бернардтың күш-жігерін қолдады. Матильда Фолиоға хат жазып, монахтар үшін араласса да, Фолио папаның бұйрығына бағынбайтынын айтты. Абат болған кезінде Фолиот монастырь үшін Херефорд қаласындағы тәуелді монастырьды сатып алуды қадағалады. Глостер діни ордасының рұқсатысыз салынған ондықтар мен жаңа шіркеулер туралы.

Херефорд епискобы

1148 жылдың басында Фолио Реймс кеңесіне Бектен Теобальдпен бірге барды, тіпті архиепископқа король Стефан қатысуға тыйым салған болса да; Фолио архиепископ Англиядан құрлыққа қашу үшін шағын балық аулау қайығын қолданғанда Теобальдпен бірге болған. Роберт де Бетун, Херефорд епискобы, Роберт де Бетунға Стефан кеңеске қатысуға рұқсат берген. Фолиот өзінің діни қызметкер болуына дейін Степанға адалдықты ант етпейтінін айтқан. 1148 жылы 5 қыркүйекте архиепископ Теобальд оны Сент-Омерде Херефорд епископы етіп тағайындады. Епископтардың тағы бір уайымы - папа Степанның сайлауға қатысу құқығына қол сұққандығы еді. Тағайындалғаннан кейін Фолио Анжу Генриге, императрицаның ұлы және Анжу партиясының жаңа басшысы Анжуға адал болуға ант берді. Англияға оралғаннан кейін Фолиот адалдықты ауыстырып, Стивенге адал болуға ант берді, бұл Анжевиндерді ашуландырды. Теобальд екі тарап арасында татулық орнатуды қолға алды, ол Фолиоттың "папалық бекіткен ханзадаға" құрмет көрсетуден бас тарта алмайтынын айтты. Фолиот Херефордты Глостер аббатшылығымен бірге немесе бір уақытта ұстауға тырысты, бірақ Глостер монахтары қарсы болды. Фолио өзінің ағасы Роберт де Чеснидің Линкольн епископы болуына қолдау көрсетті, Роберттің атынан папаға лоббилік етті және Роберт жоғарылатылғаннан кейін онымен ұзақ хат алмасуды жалғастырды. Осы ағаға жазған хаттарымыз - мейірімділік пен ыстық сезімге толы, бұл хаттар әдепті хат-хабардан күткеннен де артық. Басқа епископтық тілшілер мен достарына Йорк архиепискобы Роджер де Понт Л'Эвэк, Солсбери епискобы Жоселин де Боон және Норвич епискобы Уильям де Турбевилл кірді, ол Фолио Лондонға аударылғаннан кейін тұрақты тілші болды. Стивеннің билігінің соңғы кезеңінде Фолиот сот істерінде белсенді болды, соның ішінде 1150 жылы ғибадатхана мен оның туысы Роджер, Херефорд графына қатысты іс болды, ол архиепископ Теобальдтың сотында аяқталды. Фолионың заң істеріне қатысуы 1153 жылы оны Рим заңына маманданған клеркті жұмысқа алуға итермеледі. 1154 жылы Анжу Генри Англия тағына Генрих II ретінде отырғаннан кейін, Фолиот Херефорд графын жаңа патшаның кейбір патшалық қамалдардың қамқорлығын патшаға қайтару талабына мойынсұнуға көндірді. 1160 жылдың жазында Фолиот Александр ІІІ-ге хат жазды, оны король Александрдың қарсыласы Виктор IV орнына папа деп таныды, Александрдың алдыңғы адамы Иннокентий ІІ-нің кешіктірген король Эдуард Монафисті қасиетті деп тануы Генрихтің Александрды тануы үшін сыйақы ретінде кепілдік берілуі мүмкін екенін білдірді. Өнер тарихшысы Ханс Дж. Беккер Фолиот Херефорд соборындағы епископ шіркеуінің құрылысын бастады деп мәлімдейді. Бёкер шіркеудің сәулет стилі (1737 жылы қираған) неміс императорлық шіркеулеріне ұқсағанын және оны Фолиот патша Генриге деген адалдығын көрсету үшін әдейі таңдағанын айтады. Алайда көптеген дереккөздер шіркеудің құрылысшысы ретінде 1079 жылдан 1095 жылға дейін епископ болған Херефордтық Робертке сенеді. 1160 жылы Теобальд қайтыс болғанда, байқаушылардың көбісі Фолио Кантерберияның архиепископы болу үшін басты үміткер деп есептеді. Дәстүр бойынша, Кентерберияның орындығына монах ие болды, кем дегенде 1070 жылы Стигандты Ланфранк алмастырғаннан бері. Фолиот клюниандық монах болғанымен, олар бенедиктиндік орденнің кіші бөлігі болды, сондықтан Кентербериядағы кафедральдық бөлім, ол бенедиктиндік, бірақ клюниандық емес, оған қарсылық білдірмейтін. Фолио бұл лауазымға үміткер болу үшін лоббилік әрекет жасағанын жоққа шығарды, бірақ Джон Солсбери мен Томас Беккет Фолио оны қалайды деп сенді.

Лондонның епискобы

Фолио Кентерберия архиепископтығына Беккеттің қарсыласы болды. Патшаның таңдауына қарсы шыққан жалғыз епископ немесе магнаты. Бекеттің құлшылыққа тағайындалғанынан кейін көп ұзамай патша папаға хат жазып, Фолионы корольдік мойындаушы етіп тағайындауға рұқсат сұрады. Бұл Кентерберияны жоғалтып алғаннан кейін Фолиотты татуластыру үшін жасалған қадам болуы мүмкін, немесе патша мен жаңа архиепископтың пікірлері әртүрлі болғандықтан, патша Фолиоттың Бекеттің ықпалына қарсы салмақ болғанын қалады. Паптың Фолиотты корольдік мойындаушы болуға келіскен-келмегені белгісіз. Бұл мәлімет хаттардан алынған, әрі папаның тыйым салғандығы көрінбейді, сондықтан Фолиот бір кездері діни қызметкер болған деп болжауға болады. Рим папасының растауы қажет болды, өйткені епископтардың бір орыннан екінші орынға көшуі сол кезде әлі де рұқсат етілмеген болатын. Фолиот архиепископқа мойынсұнуды мойындамады, өйткені ол Херефорд епископы болған кезде Кентербериге ант берген болатын, сондықтан одан әрі ант берудің қажеті жоқ деп дәлелдеді. Мәселе папаға жіберілді, бірақ папа жауап беруден бас тартты. Содан кейін Фолио Лондонды Кентербериден тәуелсіз етуге тырысты, ол Рим папасы Григорий І-нің Лондондағы архиепископтық жоспарымен қайтадан жанданды. Фолиот Лондонды Кентерберимен бірге архиепископтық епархияға көтеруді немесе Лондонды Кентерберидің орнына оңтүстік провинцияның архиепископтық орнын қоюды ұсынды.

Генридің Беккетпен қақтығысы

Патша мен Беккет 1163 жылдың шілдесінде, алдымен қаржы мәселесі, содан кейін Генридің кіші інісінің мұрагер қызға үйленуі бойынша дау-дамай бастады, бұл Беккетке тыйым салды. Даудың шынайы ұшқыны патшаның қылмыстық істерді сотқа беруді қалаған қылмыскер дін қызметкерлері мәселесі болды; архиепископ, тіпті қылмыс шіркеулік емес болса да, барлық дін қызметкерлері шіркеу соттарында сотталуы керек деп, бас тартты. 1163 жылдың қазан айында Генрих осы мәселені шешу үшін шақырған Вестминстер кеңесіне келген Фолиот алдымен Беккеттің ұстанымын қолдап, патшаға қарсы шыққан басқа епископтардың жағына шықты. Алайда собор таратылғаннан кейін, Фолиот патшаны қолдап, оның жағына ауысқан епископтардың басшысы болды. Желтоқсан айында Бекет патшаға бағынды. 1164 жылдың қаңтар айында патша Кларендон қаласында кеңес шақырды. Епископтардан Англиядағы шіркеудің өкілеттігін шектеуді және папалық билікті шектеуді ұсынған Кларендон конституцияларын бекітуді сұрады. Бекеттің бас тартуы патша мен архиепископ арасындағы үлкен дау-дамайға әкелді, оған Фолиот пен оның әріптестері әрине тартылды. Бекет соттың алдына өзінің архиепископтық айқышпен, патшаға жасалған қорлаумен, Фолиот архиепископқа: "Егер патша семсерін шауып, сіз өзіңіздікі сияқты шауып жатса, араларыңызда қандай татулық болуы мүмкін?" - деді. Патша Бекетпен кездесуден бас тартты, ал екі жақтың келіссөздерінен кейін Бекет епископтарға өзін соттамауға бұйрық беріп, егер солай істесе, шіркеу қызметінен айырамыз деп қорқытқандығы белгілі болды. Беккет бұл істі папаға шағымданады деп қорқытты. Архиепископтың бұл екі әрекеті де Кларендон конституциясын бұзды. Біскуптар мен патша, сондай-ақ епископтар мен архиепископ арасындағы кейінгі кері-келі кездесулер кезінде Фолиодан өзінің бір епископ әріптесі Бекетті мінез-құлқын өзгертуге көндіруді сұрады. Фолиот Бекет "әрқашан ақымақ болған және әрқашан бола береді" деп жауап берді. Епископтар үкім шығарудан бас тартқаннан кейін, барондар солай етуге тырысты, бірақ Беккет сотты тыңдаудан бас тартты және патшаның рұқсатынсыз кеңестен шықты. Көп ұзамай Фолиот Хилари Чичестермен бірге Бекетке барып, келісім жасауды ұсынды, бірақ Бекет одан бас тартты. Бекет бұл соңғы келісімге қол жеткізгеннен кейін жер аударылды және Фландрияға 1164 жылы 2 қарашада келді. Фолио, Йорк архиепискобы Роджер, Чичестерлік Хилари, Эксетер епискобы Бартоломей Исканус, Ворчестер епискобы Роджер, Ворчестер епискобы Уильям д'Обиньи, Арундель графы және корольдік кеңсе қызметкерлерінің тобы Фландрия графы Тьерриге, Франция королі Людовик VII және Папа Александр III-ге жіберілді. Олардың міндеті - архиепископқа баспана беруді болдырмау еді, бірақ олардың күш-жігеріне қарамастан, Франция королі Людовик Бекетке баспана беруге келісті. Фолионың делегациясы папа сарайында сәттілікке қол жеткізді; патшаның пайдасына шешім қабылдауға қол жеткізе алмаса да, папа архиепископтың жағына да бас ұрмады.

Бекеттің жер аударылуы

Бекет жер аударылған кезде Фолиот Англиядан папаға жыл сайын төленетін Пётр пенсін жинап, Римге жіберді. Фолиот бұл қақтығыстың теологиялық немесе моральдық емес, тек шіркеудің басқаруы туралы айтысқа қатысы бар екенін байқады. Бекет жер аударылған кезде патша архиепископтың иелігін тартып алды, сондай-ақ Бекетпен бірге жер аударылған клерктердің пайдасын тартып алды. Фолиот Кентерберия епархиясының осы қайырымдылық шараларының қамқоршысы болды. Беккет тәркілеу үшін Фолиотты да, Йорктың Роджерін де кінәлады, бірақ дәлелдер тәркілеу Генридің шешімі екенін және Фолиот, кем дегенде, корольге аз пайда әкелгенін және игіліктерден түскен кірістердің көпшілігі діни мақсаттарға жұмсалғандығын растайтын адал қамқоршы болғандығын көрсетеді. 1165 жылдың жазының басында Александр III папа Фолиоға екі рет хат жазып, патшаның алдына барып, папқа шағымдануға тыйым салған патшалық жарлыққа наразылық білдіруін тапсырды. Фолио патшаның папаны құрметтейтінін, оның наразылығын мұқият тыңдайтынын, ал архиепископтың сөгілмегенін, бірақ өз еркімен кеткенін айтты. Фолиот патшаның Бекетке кез келген уақытта қайтуға ерікті екенін, бірақ Нортгемптон қаласында қарсы алған айыптарға жауап беруі керек екенін айтқандығын жазды. Содан кейін Фолио папаға қауымнан шығару туралы ешқандай үкім шығармауды, сабырлы болуды және келіссөздерді жалғастыруды кеңес берді. 1166 жылы Фолиот Бекетті симонияда немесе шіркеу кеңселерін сатып алуда айыптап, мұны Бекеттің канцлерлік қызметті сатып алғаны туралы мәлімдемеге негіздеді, дегенмен Бекеттің кеңсе сатып алғаны туралы ешқандай дәлел жоқ. 1166 жылы король Фолиотты ағылшын шіркеуінің басшысы етіп тағайындады. Патша мен Фолиот жақсы қарым-қатынаста болды, және бұл, бәлкім, Фолиоттың ықпалы болды, бұл патшаны Бекетке қарсы күштеу шараларынан сақтады. 1166 жылы 10 маусымда Бекет өзінің қарсыластарының бірқатарын, кейбіреулерін нақты атымен, сондай-ақ оның ісіне қарсы шыққандарды қауымнан шығарып салды. Генрихтің жауабы ағылшын епископтарына папаға жүгінуге бұйрық беру болды, олар 24 маусымда Лондонда Фолиот ұйымдастырған және басқарған кеңесте солай істеді. Бұл өтінішті Фолио жазған, ал архиепископқа епископтардың өзі жазған жеке хаты жіберілген. Епископтар бұл істі қауымнан шығарылғандарға ескерту жасалмағаны немесе оларға өздерін қорғауға мүмкіндік берілмегенімен негіздеді. Олар папка патшаның қақтығысты күшейтіп, 1165 жылдың жазында паптың соңғы ұсыныстарына дейін ақылға қонымды әрекет еткенін айтты. Бекет бұл әрекеттерге ашу-ыза мен қорлауға толы Фолиоға жазған хатында жауап берді. Фолиоттың жауап хаты, әдетте, Multiplicem nobis деп аталады, Бекеттің архиепископ ретінде қабілеттеріне қатысты көзқарасын білдірді және Бекеттің неге қателескенін түсіндірді. Хат Мори мен Бруктің Фолиот хаттарының 170-ші нұсқасында жазылған. Бұрын ол жалған деп саналған, бірақ қазір ол шынайы деп саналады. 1166 жылдың аяғында Фолиот конфискацияланған Кентербери игіліктерінің қамқорлығын босатуға қол жеткізді, бұл ол біраз уақыт бойы істеуге тырысқан нәрсе, осылайша ол мен Бекет арасындағы қақтығыстың бір көзін жойды. 1167 жылдың қарашасында Фолио Генрих II билік еткен Нормандияға папаның легаттары мен патшамен кездесуге шақырылды. Сондай-ақ, Жорттық Роджер, Чичестерлік Хилари және Ворчестерлік Роджер де шақырылды. Біршама талқылаудан кейін Генрих патшаның Бекетке қарсы ісіне де, епископтардың ісіне де заңгерлердің үкім шығара алатынына келіскен көрінеді. Генрих Кларендон конституциясы мәселесінде де компромисті ұсынды, оны легаттар қабылдады. Алайда, 18 қарашада легаттар Бекетпен кездескенде, Бекет патшамен келіссөздерді қабылдамайтыны және легаттарды өзіне қарсы іс-әрекеттердің судьясы ретінде қабылдамайтыны тез белгілі болды. Бекетті өздерін судья ретінде қабылдауға мәжбүрлеуге уәкілдердің өкілеттігі болмағандықтан, келіссөздер аяқталып, патша мен епископтар паптыққа шағымданады. 1169 жылы 13 сәуірде Бекет Фолиотты Норфолк графы Хью, Джоселин де Боун және жеті патша қызметкерімен бірге эксклюзивтен шығарды. Бекет мұны олардың ешқайсысына ескерту жасалмағанына қарамастан және папа Бекеттен Генрих патшаға жіберілген елшіліктің аяқталуына дейін мұндай сөйлемдерді жасамауын сұрағанына қарамастан жасады. Бекет сондай-ақ басқа да бірнеше адамға ескертті, егер олар оған түзетулер жасамаса, олар да 29 мамырда, Аспанға көтерілу күні, қауымнан шығарылады. Беккет Фолиотты "қойдың киімін киг...

Беккет өлімі және оның салдары

1170 жылы 14 маусымда Генридің ұлы Генрих Жас патшаны Англия королі етіп тағайындады. Бұл Йорктің архиепискобының Беккеттің Кентерберияның архиепискобы ретінде ағылшын монархтарын таққа отырғызу құқығына қол сұғып, оны король етіп тағайындады. Фолиоттың таққа отырғызуға көмектескеніне нақты дәлел болмаса да, ол солай істеген болуы мүмкін. Таққа отырғызу папты Бекетке жаза ретінде Англияға тыйым салуға немесе шіркеу рәсімдеріне тыйым салуға рұқсат беруге итермеледі, ал тыйым салу қаупі Генриді 1170 жылдың шілдесінде Бекетпен келіссөзге баруға мәжбүр етті. Бекет пен патша 1170 жылы 22 шілдеде келісімге келді, бұл архиепископқа желтоқсанның басында Англияға оралуға мүмкіндік берді. Алайда Англияға келгенге дейін Роджер Йоркті, Жоселин Солсбериді және Фолионы қауымнан шығарып салды. Бекет Жоселин мен Фолионы кінәсінен арылтуды ұсынғанмен, Роджерді тек папа ғана кінәсінен арылта алады деп мәлімдеді, өйткені ол архиепископ еді. Роджер қалған екеуін Нормандияда патшаға жүгінуге көндірді. Олар мұны істегенде, корольдің қауымнан шығару уақытына ашуы соншалық болды, ол Генриге жиі өзіне қатысты сұрақ қоюға әкелді: "Ешкім мені дүрбелеңді діни қызметкерден құтқара алмайды ма?" Бұл төрт салт аттыны Нормандиядағы король сотынан Кантербериге баруға талпындырды, онда олар 1170 жылдың 29 желтоқсанында Бекетті өлтірді. Рим папасы өзінің құлшылыққа бекітуінде Йорктік Роджерді, Фолиотты және Солсберилік Жоселинді "Гилбертиндік үштік" деп атады. Фолиоға 1 тамыздағы 1171 жылы экскоммуникация алынып тасталды, бірақ ол қызметінен шеттетілді. Ол Бекеттің өлтірілуіне қатысы жоқ екенін дәлелдегеннен кейін, 1172 жылы 1 мамырда қайтадан билікке келді. 1174 жылы 12 шілдеде Кентерберияда патша күнәларын ашық мойындап, күнәларын мойындады, содан кейін әр епископқа, соның ішінде Фолиоға таякпен бес рет соққы беруге рұқсат берді, содан кейін Кентерберия соборының 80 монахтарының әрқайсысы патшаға үш рет соққы берді. Содан кейін патша Бекеттің ғибадатханасына сыйлықтар ұсынды және Бекеттің қабірінде сергек болды. Фолиот пен Бекет 1163 жылға дейін тату болған сияқты, бірақ олардың қарым-қатынасы сол күннен кейін нашарлаған сияқты. Бекет Фолионы 1167 жылы: "Сіздің мақсатыңыз әрқашан шіркеудің және өзіміздің құлдырауымызды жүзеге асыру болды" деп айыптады. Папа 1170 жылдың басында Фолионың қауымнан шығарылғанын кешірген соң, Бекет бір кардиналға: "Шайтан шіркеуді жою үшін босатылды", - деп айқайлады. Фолиот негізінен патша мен архиепископ арасындағы дау-дамайда шамасын көтеруші күш болды, Беккетті ұстамдылыққа шақырды және корольдің Конституцияны қатаң түрде қолдануға тырысуына тосқауыл салды. Фолионың архиепископқа қарсы сөйлеген сөзі нақты әрі тиімді болды. Фолио сонымен қатар, папаға архиепископтың болашақтағы кез келген әрекетіне қарсы шағым жасау үшін ad cautelam жаңа заңдық құжатын әзірледі. Фолионың ad cautelam әдісін қарсыластары мазақтаса да, папалық бұл әдіске қарсы шықпады.

Жазбалар

Фолиот хат жазушы ретінде танымал болған, оның хаттары кейіннен кітап болып жиналды. Қазіргі уақытта Бодлей кітапханасында сақталған бұл жинақтың негізгі қолжазбасы Фолиоттың жеке кеңсесінде жазылған деп есептеледі. Фолио хаттарының шамамен 250-300 данасы сақталған, бірақ кейбір құжаттарды хаттар ретінде, ал жарғыларды хаттар ретінде жіктеу қиын. "Гилберт Фолиоттың хаттары мен жарғылары" деген атаумен жарық көрді. Кейбір хаттар 1875 жылдан 1885 жылға дейін жарық көрген "Томас Беккет тарихының материалдары" сериясының 5 - 8 томдарында кездесті. Бұрынғы басылымдар 1840 жылдардағы Patres ecclesiae Anglicanae сериясында және 1854 жылдан бастап Migne's Patrologica-да пайда болды. Хаттар Фолионың қоғамдық өмірінің басым бөлігін қамтиды және сол кезеңнің тарихындағы негізгі дереккөздердің бірі болып табылады. Тарихшы Дейвид Ноулз бұл кітаптар туралы былай деді: "Оларда жеке адамдар мен жергілікті жерлер жайлы егжей-тегжейлі мәлімет бар, сондықтан олар шіркеу тарихын зерттеушілерге аса құнды". Ноулздың айтуынша, Фолиоттың хаттары Григориан шіркеуінің реформаларын қолдаған, бірақ шіркеуден тыс саясатқа араласпаған белсенді епископ пен шіркеу басшысы бейнесін көрсетеді. Оның хаттары сол кездегі білімді хат жазушының әдемі, сәнді, сәнді түріне айналған. Сондай-ақ, ол бірнеше уағыздар мен Киелі кітапқа түсініктемелер жазды. Бұл жазбалардың тек "Песня о песнях" және "Отанымның дұғасы" ғана сақталған. Иеміздің дұғасына қатысты түсініктемені алғаш рет 1989 жылы Дэвид Белл жариялады. Бұл уағыз Петірге сол кезде дамып келе жатқан экзегезистің ерекше әдісімен айналысатын Pantheologus деп аталатын шығарма жазуға шабыт берді. efn sakaeСермонияның күні 1170 және Гилберт өлімінің арасында болғандығын қоспағанда, белгіленуі мүмкін емес. Бұл уағыздар қолжазба түрінде сақталған, қазір Британ кітапханасында Royal 2 D. xxxii ретінде сақталған, бірақ әлі басылмаған. Бордесли абысы Хаймоға арналған тағы бір уағыздар топтары сақталмаған, бірақ сақталған арнау хатынан белгілі.

Өлім және мұра

Фолио 1187 жылы 18 ақпанда қайтыс болды. Орта ғасырлардағы тарихшы Уолтер Мап оны "лат, француз және ағылшын тілдерін жақсы білетін, әрқайсысында сөзге шешен әрі түсінікті адам" деп мақтаған. Қазіргі заманғы тарихшы Франк Барлоу ол туралы былай дейді: "Бұл, әрине, өзін-өзі әділ деп санайтындықтан, оның мінез-құлқы кейде бұрыс болған деп болжауға болады". Тағы бір немересі - Ралф Фолиот, Херефордтың архидиаканы және Ричард I билігі кезінде корольдік әділдік. Ол екі епархияда қызмет еткен кезінде де туыстарын жоғарылату үшін көп нәрсе істеді. Тағы бір шығармасы - "Исагог ин теологиам" ("Теологиядағы исагог") - Одо есімді жазушы оған арнаған.