Кіріспе

Гүлді өсімдік Antirrhinum majus, жалпы snapdragon (көбінесе, әсіресе бау-бақшада жай ғана "snapdragon"), Antirrhinum тұқымдасына жататын гүлді өсімдік түрі. Өсімдік бұрынғы классикалық Scrophulariaceae тұқымдасының қайта қаралуынан кейін Plantaginaceae тұқымдасына орналастырылды. "Снапдрагон" деген жалпы атау гүлдердің тамағын қысып, "аузы" ажыдаһардың аузы сияқты ашылып қалуына әсер еткен гүлдердің реакциясынан пайда болады. Ол кеңінен декоративтік өсімдік ретінде және кескіш гүл ретінде қолданылады. Ол көпжылдық, бірақ әдетте бір жылдық өсімдік ретінде өсіріледі. Бұл түр 15-ші ғасырдан бері өсіріліп келеді.

Сипаттама

Бұл шөптесін көпжылдық өсімдік, биіктігі 0,51 м, сирек 2 м дейін өседі. Жапырақтары спиральді, кеңінен ланцет тәрізді, ұзындығы 17 см, ені 22,5 см. Жоғарғы бездік сабағы сабақ дөңгелек, кейде ортасына қарай ағаш тәрізді болады. Қарсы жапырақтары қарапайым, эллипстік немесе кең ланцет тәрізді, кейде сызықты және әдетте күңгірт болады. Үш парақша жоқ. Гүлдері биік тікенде өседі, әр гүлдің ұзындығы 3,5 - 4,5 см, зигоморфты, екі "желпі" бар, коралла түтігін жабады, үш бөлікке бөлінеді және қызғылт қызыл, ұзындығы 5 см-ге жуық. Жабайы өсімдіктер қызғылт-қызғылт түсті гүлдермен, көбінесе сары түстес иілгішпен гүлдейді. Көпшілігі 8 - 30 қысқа сабақты гүлдер бір гүлшоғырда бірге болады; гүлшоғырының осі бездік түкті. Тақтың ұзындығы 25 - 45 (сирек 70 мм) мм, әр түрлі түстерде (қызыл, қызыл, қызғылт, сары, ақ). "Мау" тәжінің төменгі иістің шығып кетуімен жабылады, мұнда "маскаланған" және төменгі жағында Everted baggy туралы айтылады. Төрт тұмсықты шеңбер бар. Өсімдіктерді шаңдаушы - балдырлар. Олар еркек гүлдерді жұмсақ және қысқаша ашып, қиындықсыз кіріп-шығу үшін, осы процесте тозаң жинап алады. Аждаһаның кеудесі 8 мм-ге дейін ұзын, сепалдары бірдей ұзындықта, ұзын және кең. Жұмыртқалық бездер - ең жоғары. Жемісі - диаметрі 10-14 мм, ұсақ тұқымдары бар бас сүйек тәрізді жұмыртқа тәрізді капсула.

Химия

Антиринин - А. majus-та кездесетін антоцианин. Бұл цианидиннің 3 рутинизиді. Оның белсенді ингредиенттеріне кіреді: шырышты, галь қышқылы, шайырлар, пектин және ащы заттар. Ол жергілікті жұмсартқыш, антифлогистикалық, жіңішке, антискорбутикалық, бауыр және диуретик. Ол қабынуларға қарсы тиімді, геморройға қолданылады. Ол ауыз қуысының жарасына қарсы гаргульде қолданылған. Ішкі түрде оны көкше ішегі мен көкіректің қабынуына қолдануға болады. Сыртқы жағынан, эритемге арналған полиэтилен түрінде.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл өсімдіктің жергілікті жері - оңтүстік орталық Франция, шығыс Пиренейлер, солтүстік-шығыс Испания және Балеар аралдары. Олар көбінесе қабырғалар мен жарықтарда өседі.

Экология

Antirrhinum majus кейбір зиянкестер мен аурулардан зардап шегуі мүмкін.

Үлгілік зерттеу організмі

Зертханада бұл модельді организм, мысалы, DEFICIENS генін қамтиды, ол өсімдік дамуында маңызды гендер отбасының MADS акроним қорабындағы "D" әрпін береді. Antirrhinum majus биохимиялық және даму генетикасында үлгілік организм ретінде шамамен бір ғасыр бойы қолданылып келеді. А. majus-тің көптеген сипаттамалары оны үлгілік организм ретінде қажет етті; оларға оның диплоидты мұрагерлігі, өсірудің оңайлығы (шамамен 4 айдың қысқа буыны бар), өзін-өзі тозаңдату мен кросс-тозаңдатудың оңайлығы және А. majus-тің морфологиясы мен гүлдену түсі. Сонымен қатар, ол Arabidopsis thaliana-дан айырмашылығынан пайда алады, A. thaliana-ны жалпы эудикоттың моделі ретінде қолдану, оны даму зерттеулерінде A. majus-пен салыстыру үшін пайдаланылды. ТМ3 метилирленуіне/деметилирленуіне бұрынырақ ойланғандай керісінше емес, төмен температураға тәуелді транспозицияның себепкер екені дәлелденді. Бір зерттеуде Tam3 метилирленуінің төмендеуі салқын температурада дамып келе жатқан тіндерде, бірақ жоғары температурада дамыған немесе өскен тіндерде табылмағандығы көрсетілді. Antirrhinum majus де тозаңдырғыштар мен өсімдіктер арасындағы байланысты зерттеуде қолданылған. Гүл жапырақтарының конустық папилляр пішіні эволюциялық артықшылықтары туралы пікірталастармен, бұл пішін гүлдің түсін арттырып, күшейтті немесе көру немесе жанасу арқылы тозаңдырғыштардың бағытын анықтауға көмектесті деп болжайды. A. majus пайдасы MIXTA локустарында осы конустық жапырақша пішінінің пайда болуына кедергі келтіретін мутацияны анықтау арқылы болды. Бұл әдіс арқылы қосқабатты және қосқабатты емес тозаңдандыру өсімдіктерін сынап, осы екі топтың жарық сіңіруін салыстыруға мүмкіндік болды. MIXTA генінің конустық жасушалардың пайда болуына қажеттілігі болғандықтан, Antirrhinum тұқымдас өсімдіктерді көбейтуде генді пайдалану өте маңызды болды және көптеген өсімдіктердің неге конустық папиллярлы эпидермалық жасушаларды өндіретінін көрсететін сынақтарға мүмкіндік берді. А. majus тыңайтқыш пен өсімдік арасындағы байланысты зерттеуде ойнаған тағы бір рөлі гүлдердің иісін зерттеуде болды. А. majus ферменттерінің екеуі - фенилпропаноидтар мен изопропаноидтар оның гүлдік иісі мен иісінің тозаңдаушыларды тартуға әсерін зерттеуде қолданылды.