Кіріспе
Маршалл Джевонстың 1985 жылғы "Құтты тепе-теңдік" романы - Маршалл Джевонс деген атпен жарық көрген, бірақ іс жүзінде Уильям Л. Брейт пен Кеннет Г. Эльзинга жазған құпия роман. Кітапта экономика теориясының көптеген мысалдары келтірілген және экономиканың көптеген кіріспе курстарында қосымша оқу ретінде қолданылған.
The Fatal Equilibrium is a mystery novel published under the pen name Marshall Jevons but actually written by William L. Breit and Kenneth G. Elzinga, both of whom are professors of economics. The book introduces many examples of economics theory and has been used as supplementary reading in many introductory courses in economics.
Сюжет
Кітапта экономист Дэннис Госсен туралы баяндалады, оның карьерасы мен өмірі Гарвардтың жоғарылату және қызмет атқару комитетімен және көрнекті өзін-өзі өлтірумен қысқартылады. Комитет мүшелерінің екеуі қаза тапқанда, Госсеннің қалыңдығы Мелисса Шеннон өзін кісі өлтіргені үшін айыпталады. Гарвард университетінің экономика профессоры Генри Спирман тағы да бір рет қылмыскердің ізін табады. Маршалл Джевонс оқырмандарына тағы да бір рет қызықты қылмыс туралы жұмбақ ұсынады. Бұл математика жұлдызы, құс қоректендірушідегі бөрікшілерді жеңу құрылғысын ойлап тапқан Моррисон Белл ме? Әлде Оливер Ву сияқты, терең реніш сақтап жүрген, танымал әлеуметтанушы сияқты, совы болды ма? Бұл Дэннис Госсенмен бұрынғы "жұмыс" жасаған Валери Данциг пе? Әлде, мүмкін, Фостер Барретт, Гарвардтың классикалық ашкөздігі? Ал Госсеннің қалыңдығының жұмыс берушісі Кристольф Бёркхардт ше? Немесе София Устинова, орыс эмигранты, американдық поэзия мен борзой иттерін жақсы көретін? Үш адамның өмірі құрып кетті. Спарман оны жинауға кіріскенде, кісі өлтіруші мен Генри төртінші және соңғы Fatal Equilibrium теңізіндегі дауыл кезінде сәнді лайнерде бетпе-бет келеді. Осы жанрдағы ең жақсы шығармаларда әдеттегідей, бұл жұмбақтың шешімі, ілеспелерді бақылайтын оқырман үшін, қарапайым. Бұл жағдайда айырмашылық - бұл элементарлы экономика. "Құдіретті тепе-теңдік" - бұл құпия роман, ол кісінің кім екенін анықтау үшін негізгі экономиканы қамтиды. Оның алдыңғысы "Күлкілі өлтіру" қазірдің өзінде табынушылыққа ие болды. "Уолл-стрит" журналында Жевсонның бұрынғы кітабына қатысты: "Егер экономикалық принциптерді жеңіл үйренуге болатын болса, онда ғалымдар оларды балмұздаққа қалай енгізуге болатынын жақында ғана білген болуы керек", - делінген.
Өмірбаяндық деректері мен басылымдары
Маршалл Джевонс - Вильям Л. Брейт пен Кеннет Г. Эльзинга, Сан-Антониодағы Тринити университеті мен Вирджиния университеті экономикасының профессорлары ойлап тапқан және қолданған қиялданған қылмыс жазушысы. Брейттің идеясы - қылмыстарды шешу үшін әуесқой детективтің экономикалық теорияны қолданатындай құпия роман жазу. Эльзинга әріптесінің идеясына құштарлық танытып, оны оны жалғастыруға ғана емес, кітап жазуға белсенді қатысуға да шақырды. Келесі жиырма жылда, академиялық кестелерінің үстінде, Брейт пен Эльзинга Гарвард экономисі Генри Спирманды бейнелейтін үш құпия кітаптың авторы болды. Алғашқы Генри Спирманның "Кеңестегі кісі өлтіру" 1978 жылы жарық көрді, содан кейін "Құнжырлы тепе-теңдік" (1985) және "Өлімге әкелетін бей-жайлық" (1995) болды. 1978 жылы үш жылдық ынтымақтастықтан кейін екі экономисттің қылмыс фантастикасына алғашқы кірісуі ақырында Томас Хортон мен қыздары баспасынан жарық көрді, кітап мұқабасында авторлардың шынайы аты-жөні туралы ештеңе айтылмаған. Керісінше, Эльзинга Маршалл Джевонстың қиялға толы өмірбаянын ойлап тапқан: Маршалл Джевонс - штаб-пәтері Нью-Йоркте орналасқан халықаралық консалтингтік фирма UtilMax, Inc. президенті. Ол бұрынғы Родс стипендиаты, экономика, биохимия және океанография салаларында жоғары білімді. Мистер Джевонс - байдаркамен Олимпиада ойындарының жүлдегері, оның хоббиі - зымыран жасау және какао бұршақтарының фьючерстік нарығы. Ол Вирджинияда туып-өскен, бірақ "Елизабет-2" кемесі "үй" деп аталады. Бұл Маршалл Джевонстың алғашқы романы. Алайда, кітаптың кейінгі басылымдарында Брейт пен Эльзинганың авторлығы мойындалды. "Күлкілі қылмыс" содан бері көптеген экономиканың кіріспе курстарында қосымша оқу ретінде қолданылып келеді. Коммерциялық тұрғыдан роман сәтті болды, және MIT Press авторларға тағы бір Генри Спирманның құпиясын жазуды ұсынды, олар оны жариялайды. Осылайша, 1985 жылы "Құтты тепе-теңдік" университет баспасында жарық көрген алғашқы құпия роман болды. Бір жылдан кейін жаппай нарыққа шығарылған қағаз түріндегі кітап шығарылды, бұл Маршалл Джевонсты "аэропорттағы газет сөрелерінде кітап сөрелерінде өз қағаз түріндегі кітаптарын көруден гөрі қанағаттандырарлық аз нәрсе бар" деп ойлауға итермеледі. Маршалл Джевонс атауы 19-ғасырдағы екі ағылшын экономистінің, Альфред Маршалл мен Уильям Стэнли Джевонстың тегімен байланысты. "Бейсиандық ересь" деп аталатын экономика туралы блог та осы псевдонимді қабылдады.
Marshall Jevons is the President of UtilMax, Inc., an international consulting firm headquartered in New York City. A former Rhodes Scholar, he holds advanced degrees in economics, biochemistry, and oceanography. Mr. Jevons is an Olympic medal holder in kayaking whose hobbies now include rocketry and the futures market in cocoa beans. He is a native of Virginia but prefers to call 'home' the Queen Elizabeth 2. This is Marshall Jevons' first novel. However, in subsequent editions of the book, Breit and Elzinga's authorship was recognized. Murder at the Margin has since been used as supplementary reading in many introductory courses in economics. In commercial terms the novel was a success, and MIT Press approached the authors to suggest they write another Henry Spearman Mystery which they would publish. Thus, in 1985, The Fatal Equilibrium became the first mystery novel to be published by a university press. One year later, a mass market paperback was issued, prompting Marshall Jevons to comment that “there are few pleasures more satisfying than seeing one's own paperback in a book rack at an airport newsstand”. The name Marshall Jevons derives from the surnames of two 19th century English economists, Alfred Marshall and William Stanley Jevons. A blog about economics called "The Bayesian Heresy" has also adopted the pseudonym.
Стиль
Fatal Equilibrium - бұл "британдық дәстүр" құпия жанрында. Онда жыныстық қатынас пен зорлық-зомбылық жоқ. Британдық дәстүрлі әндер адреналинге қарағанда ақыл-ойының милық шығармалары ретінде жазылады (мысалы, Эмма Латен, Эллери Куин, Дороти Сейерс, Г. К. Честертон, Агата Кристи).