Кіріспе

Кельт әндері - бұл Ұлыбритания, Ирландия және Бретаньде орындалатын Католик шіркеуінің кельт дәстүрінің литургиялық ән репертуары. Бұл 12-ғасырда ресми түрде алмастырған Рим дәстүрінің Сарум қолданысындағы Грегориан әнінен байланысты, бірақ ерекшеленеді. Кельт әнін айту туралы жазбалар болмаса да, оның музыкалық стиліне қатысты кейбір іздер сақталған деп есептеледі.

Тарих

Кельт шіркеуі ирландтық монахтық дәстүрге барып тығады. Ирландия мен Британиядағы шіркеулердің орталық билігі жоқ еді, бірақ іс жүзінде Римнің ықпалы аз болды. Жергілікті ирландтық әдет-ғұрыптардан римдік дәстүрлерге ауысудың ерекшелігі Пасханың датасын анықтаудағы жанжал болды, мұнда римдік күндізгі даталау дәстүрі ақыры 692 жылы Тара Синодында ирландтық айлық даталауды алмастырды. Келесі бірнеше ғасырлар бойы Рим дәстүрінің Сэльсбериді қолдану сияқты нұсқалары 9-ғасырда Бретаньде, 11-ғасырда Шотландияда біртіндеп күшін жойды.

Музыкалық ерекшеліктері

Ирландия монахтары Еуропаның көп бөлігінде монастырлар құрды. Нәтижесінде кельт әндеріне испан, галла, рим және шығыс ерекшеліктері әсер етті. Алайда, ол галликан ән-күйіне ең үлкен литургиялық ұқсастық көрсетеді. Римдіктердің ықпалынан бұрынғы музыканың ешбір үлгісі сақталмаған. Бұл стильді бейнелейтін әндердің бірі - Ibunt sancti, оны Ирландияда қолданған. Түпнұсқа мәтінінде аллитерация және куплеттік құрылым сияқты элементтер бар. Француз қолжазбасынан сақталған әуеннің ABA құрылымы бар, онда алғашқы сөз тіркесі әуеннің соңында қайталанады, ал бүкіл әуен дуэттің екінші жартысында қайталанады. ABA құрылымы да, дуэт үшін қайталанатын әуен де римдік ән салт-дәстүрлеріне тән емес, тек Секуенстерден басқа, олар өздері Ирландияда құрылған Сент-Галл аббатшылығындағы Ноткер және Туотилоның троптарына қайтып келеді.