Кіріспе
Поклингтон каналы - Англияның Йоркширдің Шығыс Райдингіндегі Поклингтоннан Шығыс Коттингвитке қосылатын Дервент өзеніне дейінгі тоғыз шлюз арқылы 9,5 миль (15 км) ұзындығында жүретін кең канал. Оның көп бөлігі арнайы ғылыми қызығушылыққа ие деп белгіленген аумақта орналасқан.
The Pocklington Canal is a broad canal which runs for 9.5 mile (15 km) through nine locks from the Canal Head near Pocklington in the East Riding of Yorkshire, England, to the River Derwent which it joins near East Cottingwith. Most of it lies within a designated Site of Special Scientific Interest.
Тарих
Поклингтонға арна салу туралы алғашқы ұсыныстар 1765 жылы Хэмбер сағасынан Вулзиге дейінгі арнаны салу жоспарланған кезде жасалды, одан екі тармақ, бірі Вейтонға, екіншісі Поклингтонға. Wholesea Market Weighton каналында Sod House Lock учаскесіне жақын орналасқан. Жобаның екінші бағасы екі жылдан кейін, ал үшіншісі 1771 жылы жасалды, бірақ сол жылдың желтоқсан айына қарай жоспарда Маркет Вейтон каналы салынғандай болды, ал Поклингтонға дейінгі тармақ толығымен жойылды. 1777 жылы Дервент өзенінен Поклингтонға дейінгі каналдың жаңа жоспары қарастырылды және Лорд Рокингемнен мақұлдау алынды, бірақ одан әрі іс-қимыл жасалмады. 1801 жылы Поклингтонда қоғамдық жиналыс өткізілген кезде одан әрі пікірталас болды. Кейбіреулер Оз өзеніне дейінгі жолды жақтады, бірақ тиісті түрде ойландырғаннан кейін Генри Истберн есімді инженерден Дервентке дейінгі екі ықтимал жолды зерттеуді сұрады. Истберн Джон Ренни үшін жұмыс істеген, бірақ 1801 жылдан кейін оның қайда болғаны белгісіз, ал есеп ұсынылған кезде оны Уильям Чэпман шығарған болатын. Ол екі бағытты ұсынды, Шығыс Котингвиттен 8 миль (13 км) және Бубвиттен 9,5 миль (15 км) жол. Содан кейін ол Оузе өзенінің Хауденге жақын жеріне қарай 22 шақырымға созылатын үшінші жолды таңдауға кеңес берді. Бұл лорд Рокингемнің немесе лорд Фицвильямның келісімімен келіспейтінін білгеннен кейін, бұл жоспар тоқтатылды. Жолдан Поклингтонға дейінгі кеңейтуді салу керек пе деген пікірталас болды, бірақ оны Парламентке ұсынылатын заң жобасына енгізу туралы шешім қабылданды, бұл акционектердің көпшілігі мақұлдаса ғана салынады деген түсініктемемен. Ледер сегіз шлюзді қамтитын жолға дейінгі бөлімнің құнын 32 032 фунт стерлинг деп бағалады. Заң жобасына қоса берілген жоспарда Поклингтонға ұзарту үшін қосымша бес шлюз көрсетілген. Заң жобасы Парламент актісіне айналды (55 Geo. 3. c. lv) 25 мамыр 1815 жылы жаңадан құрылған Поклингтон канал компаниясына акциялар шығару арқылы 32 000 фунт жинауға рұқсат берді, ал қосымша 10 000 фунт акционерлердің жазылулары арқылы немесе жұмыстарды ипотекалау арқылы қажет. 19 маусымда акционерлер жиналысында басқару комитеті сайланды, ал 7 шілдеге дейін барлық ақша кепілге берілді. Ледер инженер ретінде жұмыс істеді, оның алғашқы жұмысы - Фицвильям графтың агентіне графтың Шығыс Коттингвитте Дервентте құлып салуды жоспарлап отырғанын сұрау үшін хат жазу. Ол болмағандықтан, бастапқы бағаға кірмеген кіреберіс құлыпты салу керек болды. Канал Дервент түбінен басталды, сондықтан олар аяқталған кезде бөлімдер пайдалануға берілді. Жұмыс тез дамыды, ал кейбір акционерлер ақша үшін жиілікпен шақыруларға наразылық білдірді, бірақ тез құрылыс жалпы шығындарды азайтты. 1816 жылы тамызда Хагг көпіріне дейінгі бөлім ашылды, ал келесі көктемде навигация басы Уолбутқа дейін ұзартылды. Жаман ауа райы 1817 жылдың аяғына дейін Лезердің жұмысты аяқтауына кедергі келтірді, ал 1818 жылдың 30 шілдесінде канал ашылды. Соңғы шығын 32 695 фунт стерлинг болды, бастапқы бағалаудан асып кету кейбір қосымша жұмыстармен байланысты. Кедергісін жабу үшін 2495 фунт стерлинг қарыз алынды, ал Лезер акционерлердің ыстық алғысын алды.
Операция
Канал Дервентте жұмыс істейтін кемелер үшін қолданылған, сондықтан шлюздер ұзындығы 58 фут (18 м) және ені 14 фут (4 м) болды. Канал Дервенттен Поклингтонға дейінгі 15 шақырымды аралай келе шамамен 101 фут (31 м) көтерілді, сондықтан шлюздер өте терең болды, әрқайсысы 11 футтан (3 м) жоғары болды. Поклингтон Бек каналға судың көп бөлігін Canal Head-тегі қоректендіруші арқылы жеткізеді. Қалқалардағы салғыштарға арна ашылған кезде бекітілген тұтқалар орнатылған, бірақ оларды рұқсат етілмеген адамдар құлыптарды босатқаннан кейін алмастырылды. Құлыпты ұстауға және жол ақысын жинауға үй салынды, ал Марк Сванн осы лауазымға тағайындалды. Үй жоғарғы қақпаға жақын орналасқан. 1820 жылы жол ақысы 623 фунт стерлингке дейін көтерілді, өйткені автомобиль көлігімен Халл, Маркет Вейтон және Йоркке баратын тауарлар үшін бәсеке болды. Алайда 1822 жылы бірнеше саудагер бірлесіп пакеттік қайық сатып алды, содан кейін апта сайын Галлға қызмет көрсету басталды. Көлік көмір, әк, тыңайтқыш және жалпы тауарлар арна арқылы Поклингтонға дейін, ал жүгері, ұн және ағаш кері бағытта жүрді. Көлік қозғалысы біртіндеп өсіп, 1820 жылдары қарыздарды өтеуге мүмкіндік берді, ал 1830 жылы акционерлерге 3 пайыз дивиденд төленді. Жобаны басынан бастап басқарып келген комитет мүшелерінің көбі осы сәтте өз міндеттерін тоқтатып, жас жігіттерге арнаны алға жылжытуға мүмкіндік берді. Жол ақысынан алынған орташа түсімдер жылына шамамен 1400 фунт стерлинг болды, бұл 1840-шы жылдардың аяғына дейін дивидендтің шамамен 3 пайызын құрауына мүмкіндік берді. 1845 жылы жобаланған Йорк және Хулл Шығыс және Батыс Жоғарғы темір жолы каналды сатып алуға ұсыныс жасады, ал Йорк және Солтүстік Мидленд темір жолымен байланысты Поклингтон компаниясының төрағасы өзінің темір жолы атынан бірдей сомаға қарсы ұсыныс жасады. Канал компаниясы екі ұсынысты да қабылдады, өйткені парламент актісімен бірінші рет рұқсат алған темір жол компаниясы каналды сатып ала алады. Йорк пен Солтүстік Мидленд 1846 жылы өз актісін алды және 1847 жылдың қазан айында Беверли, Маркет Вейтон, Паклингтон мен Йоркті байланыстыратын желі ашылды. Сол жылы олар каналды, сондай-ақ Маркет Вейтон каналын, Левен каналын және Вавасур каналын сатып алуға рұқсат берген тағы бір акт алды. Темір жолдың арнаға жұмсаған жалпы құны 17 980 фунт стерлинг болды, оның 4587 фунты қолма-қол ақшамен төленді және кішігірім акционерлерге берілді, ал қалған бөлігі үлкен акционерлерге облигациялар ретінде төленді. Сатып алу 1848 жылы 18 қарашада аяқталды және темір жол арнаны ашық ұстауға міндетті болды. Егер олар каналды жөндеп бере алмаса, темір жол комиссиялары араласа алады.
Құлдырау
Шығындарды азайту үшін теміржол компаниясы тек қана техникалық қызмет көрсетуді ғана жүргізді. 1850 жылдың мамыр айында канал ашылғаннан бері жол ақысын жинап жүрген Сванн жұмыстан босатылды. Кейбір құлыптар 1851 жылы жөнделді, содан кейін теміржол компаниясы жер иелерінен канал су бұру арығына айналуы керек деген ұсынысты алды, ал жүк тасымалы үшін жағалау бойымен трамвай жүріп жатыр. Бұл идея жақсы қабылдануға қарамастан, одан әрі іс-қимыл жасалмады. 1854 жылы Йорк және Солтүстік Мидленд теміржолын Солтүстік-Шығыс темір жолы өз қолына алған кезде, каналдың жаңа иелері осындай техникалық қызмет көрсету саясатын ұстанды. 1858 жылы 5721 тоннадан 1892 жылы 901 тоннаға дейін көліктік қатынас азайды, бұл кезде қайықтың көпшілігі Мельбурнда аяқталды және арнаның нашар сальдоға толы болғаны үшін тек ішінара ғана жүктелуі мүмкін болды. Қиындықтарға қарамастан, канал арқылы сауда 1932 жылға дейін жалғасты, ал канал тағы екі жыл бойы өту мүмкіндігіне ие болды. 1948 жылы темір жолды мемлекет иелігіне берген кезде, негізінен тасталып кеткен (бірақ тасталмаған) канал Британдық көлік комиссиясының және 1962 жылдан бастап Британдық су жолдары басқармасының жауапкершілігіне айналды. 2017 жылы кеме жүзуге жарамсыз бөлігінің шамамен 1 милі (2 км) қазылған, өйткені ол қамыспен тұншығып қалған. Ашық су аймақтарын құру каналдың биологиялық әртүрлілігін арттырады деп күтілді, бұл сирек кездесетін су өсімдіктері мен канал мекендейтін 15 құйрық құйрығы мен қызылша түрлерінің пайдасына болады. 2018 жылдың шілде айының соңында Мельбурн және Бильби бұрыштарының арасындағы каналдың бөлігі кеме қатынасына қайта ашылды, бұл каналдың алғашқы ашылғанына тура 200 жыл өткен соң болды. Уолбут шлюзының астындағы шайқалысты көпірдің қалпына келтіруі 2014 жылы Поклингтон канал қайық клубының қайырмалылығымен қаржыландырылды, ал Уолбут және Торнтон шлюздарын жаңартуға мұражай лотереясы қорынан 500 000 фунт стерлинг және Ішкі су жолдары қауымдастығынан 106 400 фунт стерлинг грант берілді. Канал мен өзендер тресті арнаны бұзып, қамысты кесумен айналысты. Канал қоғамына Мельбурнда орналасқан New Horizons атты экскурсиялық қайық тиесілі. Ол жаз айларында халыққа арнада круизді бастан кешіруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, канал балықтардың әртүрлі түрлерімен, соның ішінде тенк, брейк, перч және тарақанмен танымал. Бұл балықшылар арасында танымал, ал балық аулау құқығы Йорк пен Арал балықшылар бірлестігіне берілген. Қайта қалпына келтіру жұмыстары жалғасуда және 2020 жылға қарай каналдың шамамен 7 милі (11 км) қалпына келтірілді. Дервент өзенінен Бильби бұғазына дейінгі бөлікте кеме жүзіп жүруге болады, ал қалған бес шлюздің екеуі жаңартылды.