Кіріспе

Войцех Бартос Гловацкий (1758 - 1794), сондай-ақ Бартош Гловацкий деп те аталады, поляк шаруасы және 1794 жылы Костюшко көтерілісі кезінде косиньерзидің (шаруа ерікті жаяу әскерінің) ең танымал мүшесі болды. Войцех Бартош ретінде дүниеге келген ол 1794 жылы 4 сәуірде Раклавице шайқасында орыс оқ-дәрісін шапанымен сөндіріп, оны тұтқынға алған поляк ұлттық батыры болды. Бұл үшін ол "chorąży" дәрежесіне көтерілді және "Głowacki" тегі берілді. Сол жылдың 6 маусымында Шчекоцинь шайқасында қаза тапты. Содан бері ол көтерілістің және поляк ерлігінің символына айналды.

Өмірбаян

Войцех Бартош 1765 жылы Антони Сюйскидің құлы болып дүниеге келген. Ол, мүмкін, Рзедовице ауылында туған, бірақ кейбір дереккөздер оның туған жері ретінде Закровты береді. 1794 жылы шіркеу құжаттарында бұл деректердің бар екендігі туралы мәлімет жойылғандықтан, оның нақты туған жері мен уақыты белгісіз. 1783 жылы ол Ядвига Черниковаға үйленді, олардың үш қызы болды (Елена, Сесилия және Юстина). Олар кедей еді, ал Ядвига қайтыс болғанға дейін бірнеше жыл бұрын үйлері құлап қалды (ол кезде жесір қалған еді). Олардың егістігінде 4 мен 9 морг болды, аттары жоқ, Бартош Рацлавицеде танымал болғаннан кейін ғана олар лорд Сюйскиден сиыр мен басқа да жануарларды алды. Войцех Бартош 25 наурыздағы Порт комиссиясы (Komisja Porządkowa) қаулысы бойынша әр бес "шатырдан" бір адамды әскерге шақыруға бұйырғаннан кейін әскерге шақырылды. 28 наурыздағы қосымша қаулыда комиссия шаруаларға арнайы қарудың орнына орақпен хабарлауға рұқсат берді; бұл орақ ұстайтын косинерзи жаяу әскер полктерін құруға әкелді. Бартош әскерге шақыру ретінде таңдалды, өйткені оның қожайынының әкімшілік штабы оны алауыз деп қарады және оны соғысқа жіберу онымен құтылудың жақсы жолы деп шешті. Сәуірдің басында әскери лагерьге келіп, 4 сәуірде Рацлавице шайқасына қатысып, поляк көтерілісінің басшысы Тадеуш Костюшко орыс армиясын жеңді. Косиньерзи поляк жеңісі үшін маңызды болды, өйткені олар орыс артиллериясының позицияларын жайғастырды, оларды тек бір сальвадан кейін басып алды. Осы шайқаста Бартош атақ-даңққа ие болды: ол жаудың шекарасына бірінші болып жетіп, оның бір пушкасын шапқышымен сөндіріп, оның оқ атуын тоқтатты. Осы әрекеті үшін, сондай-ақ көтерілісшілдік риторикасы үшін Костюшко оны Краковтың гранадирлер полкының жаңадан құрылған полкында (Гренадеры Краковские) хоружия дәрежесіне көтерді. Ол крепостнойлықтан босатылып, өз жеріне құқық алды, бірақ, мүмкін, абыройлылыққа ие болмады. Оның тегі шаруа Бартоштан Гловацкиге өзгертілді, бірақ бұл оның өз таңдауы ма, әлде оны Костюшконың өзі берген бе, белгісіз. 1794 жылы 6 маусымда Гловацки Шчекоцинь шайқасына қатысты. Польшаның 15000 жасағын 27000-ға жуық пруссиялық және орыс әскерлері жеңді. Гловацкий 346 поляк жаралысының қатарында болды, бірақ оның жарақаттары тым ауыр болды, ол көп ұзамай қайтыс болды (6-9 маусым аралығында). Ол 9 маусымда Кильцедегі Наджашнюс Мария Панна шіркеуінде жерленген болуы мүмкін.

Атак-даңқ

Бартош Гловацкий көтерілістің ең әйгілі поляк сарбаздарының бірі болды және поляк ұлттық батырларының қатарына қосылды. Оның іс-әрекеттерін білуді Польша-Литва одақтастығын тек ең артықшылықты сыныптар - дворяндар (szlachta) ғана емес, сонымен қатар ең артықшылықты шаруалар да қорғағанын көрсетуді қалағандар таратты. Оның оқиғасы Польшаның бөлінісі кезінде поляк патриоттарына пайдалы болды, сондай-ақ оны Польша Халық Республикасының коммунистері пропаганда ретінде қолданды.