Кіріспе

Кеннет және Эйвон каналын Темза өзеніне қосатын канал. Уилтс және Беркс каналы – Англияның Уилтшир және Беркшир тарихи округтерінде орналасқан канал. Ол Мелкшамның жанындағы Семингтонда Кеннет және Эйвон каналын Эбингдондағы Темза өзенімен байланыстырады. Солтүстік Уилтс каналы осы каналмен бірігіп, Криклейдке жақын Латтон қаласында Темза және Северн каналының тармағына айналды. Кәсіби қайық жүргізушілер арасында бұл каналға «Иппи Кат» деген есім берілген, бұл, мүмкін, Чиппенхам сөзінің қысқартылған түрі. 84 шақырымдық канал 1810 жылы ашылды, бірақ 1914 жылы қолданудан шығарылды – 1901 жылы Стэнли су тасқынынан кейін оның жабылуы жеделдеді. Кейіннен каналдың көп бөлігі кеме жүруге жарамсыз болды: көптеген құрылыстар әскердің жарылыс жаттығулары кезінде зардап шекті, маршруттың бөліктері толтырылды және кейбір жерлерде үстінен құрылыстар салынды. 1977 жылы каналды толық қалпына келтіру мақсатында Wilts & Berks Canal Amenity Group құрылды. Содан бері бірнеше шлюздер мен көпірлер қайта жаңартылып, 13 шақырымнан астам каналға су қайта құйылды.

Атауы

Каналды салуға және тоқтатуға рұқсат берген Парламенттің жеке актілерінде көрсетілгендей, каналдың ресми атауы – "Уилтс және Беркс каналы". "Уилтшир және Беркшир каналы" деген атау дұрыс емес. Сондай-ақ, "Солтүстік Уилтс каналын" "Солтүстік Уилтшир каналы" деп атау да қате. Каналдың бастапқы атауы тарихи себептермен сақталып келеді, тіпті 1973 жылы жергілікті кеңес шекаралары өзгергенімен, канал өтетін Беркширдің бір бөлігі (көбінесе Ақ Жылқы аңғары) Оксфордширге қосылды.

Құрылыс

Роберт Уитворт Снр. және Уильям Уитворт 1793 жылы каналдың жоспарын жариялады. Канал құрылысына рұқсат беретін заң жобасы 1795 жылы «Абингдон – Троубридж каналы туралы заң» (35 Geo. 3. c. 52) ретінде корольдік бекітілім алды. Бұл заң компанияға канал құрылысы үшін әрқайсысы 100 фунт стерлингтен 1119 акция сату арқылы 111 900 фунт стерлинг жинауға мүмкіндік берді. Парламент тағы бір заң қабылдады, «Уилтс және Беркс каналы туралы заң» (1801 жылғы 41 Geo. 3. (Ұлыбритания) c. lxviii), бұл заң компанияға каналды аяқтау үшін тағы 200 000 фунт стерлинг жинауға рұқсат берді. Канал 1796-1810 жылдар аралығында қазылды. Роберт Уитворт Снр. 1796 жылдан 1799 жылға дейін каналдың инженері қызметін атқарды. Осылайша Уилтс және Беркс каналы батыс аймақтары мен Мидлендс арасындағы көлік жолын қамтамасыз ететін каналдар тізбегінің бір буынына айналды. Сумен жабдықтау үнемі мәселе болып келді, сондықтан Суиндонның жанында Койт су деп аталатын суқойма салынды. Суқоймадан басталатын су тасқыны солтүстік және шығысқа қарай иреліп, Марстон шлюздеріне жақын жердегі каналға су жеткізді. Теміржолдардың, әсіресе 1841 жылдан бастап Ұлы Батыс теміржолының бәсекелестігі Уилтс және Беркс каналының коммерциялық сәттілікке жете алмауына себеп болды. Сонымен қатар, каналдың көп бөлігі каналдың ішкі қабырғасын жабуға жарамсыз сазды топырақтан өткендіктен, судың тұруын қамтамасыз ету үшін үнемі жұмыс істеу қажет болды, бұл күтіп ұстау шығындарын арттырды. Бұған қарамастан, Уилтс және Беркс каналы бір ғасырдан астам уақыт бойы жұмыс істеді, бірақ 1901 жылға қарай көлік қозғалысы тоқтап қалды. Сол жылы Марден өзені үстіндегі Стэнли су құбырында апат болды, бұл оқиға каналдың құлауына себеп болды.

Тастауы

Суиндон корпорациясы (Уилтс және Беркс каналын тастау) туралы 1914 жылғы заңмен (4 және 5 Geo. 5. c. cviii) канал ресми түрде тасталды. Бұл заңға Суиндон корпорациясы демеушілік етті, ол өз шекарасы ішіндегі барлық жерді бақылауға алды. Басқа аймақтарда меншік құқығы жақын жерлердің иелеріне қайтарылды. 1930 жылдардың басынан бастап каналдың көп бөлігі толтырылып, көбінесе қоқыс тастауға пайдаланылды. Бір кезде Бринкуорттың көмір қоймасы болған Чиппенхэм-Уорф тұрғындар тарапынан қоқысқа салу орыны ретінде пайдаланылды, ал 1926 жылғы кеңес хаттамаларында қолданылмайтын су жолына шошқаның ішек-қарны тастау туралы шешім көрсетілген. Осы жерде автобус станциясы салынды, 2006 жылы жаңарту жұмыстары кезінде көмілген кемежай қысқа мерзімге ашылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көптеген шлюздер мен басқа да канал құрылыстары әскери жаттығулар үшін қолданылып, жарылғыш заттармен зақымдалды. Ескі каналдың өте аз бөлігі пайдалануға жарамды күйде сақталды, бірақ ұзын ауылдық учаскелер анық көрінеді.