Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1917 жылғы Балтық теңізіндегі теңіз шайқасы Теңіз операциясы Ай саңылауының шайқасы - Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1917 жылдың 16 қазанынан 1917 жылдың 3 қарашасына дейін Балтық теңізінде Германия империясы мен Ресей Республикасы (және үш британдық су асты кемесі) арасында болған теңіз шайқасы. Неміс әскері Ресей әскерін талқандап, Батыс Эстония архипелагін басып алуды көздеді. Императорлық Германия әскери-теңіз флотының он линкоры, бір линкоры, тоғыз жеңіл крейсері, бір шахталық крейсері, елу эсминдері мен алты су асты кемесі болса, ресейліктердің тек екі пре-дредноуті, үш крейсері, үш канонерлік қайығы, жиырма бір эсминдері және үш британдық су асты кемесі болды.
1917 naval battle in the Baltic Sea
the naval operation
The Battle of Moon Sound was a naval battle fought between the forces of the German Empire, and the then Russian Republic (and three British submarines) in the Baltic Sea during Operation Albion from 16 October 1917 until 3 November 1917 during World War I. The German intention was to destroy the Russian forces and occupy the West Estonian Archipelago. The Imperial German Navy had ten battleships, one battlecruiser, nine light cruisers, one mine cruiser, fifty destroyers and six submarines while the Russians had only two pre dreadnoughts, three cruisers, three gunboats, twenty one destroyers, and three British submarines.
Өмірбаян
Немістердің мақсаты - Ресей армиясын жою және Батыс Эстония архипелагін (Мунсунд архипелагы) басып алу еді. Немістер архипелагты 1917 жылдың қыркүйегінде Альбион операциясы кезінде оның негізгі аралдары Сааремаа (Осел), Хиюмаа (Даго) және Муху (Ай) аралдарымен бірге басып алды. Бұл ресейлік эскадрильяны ресейлік жапон соғысы дәуіріндегі ежелгі доредноутты Grazhdanin (ресми түрде ресейлік линкор Цезаревич) және ресейлік линкор Слава, крейсерлер мен эсминстермен бірге Рига шығанағында қалдырды. Соғыстан кейін эскадра 1917 жылы 17 қазанда Мюху аралын Эстония материгінен бөліп тұратын Сур бұғазы арқылы қашып кетті. Сол кезде Батыс Ресейдің теңіз күштері Петроградтан жаңа және үлкен кемелерді жіберсе, күштірек болар еді деп ойлады және теңіз флотындағы тәртіпсіздік бұған жол бермеді. Бұл туралы Лондонның "Таймс" газеті дереу хабарлаған болатын. Ресей үшін күресіп жүрген көптеген теңізшілер демократиялық жолмен ұйымдастырды және алдыңғы айларда бұл ұйымдар соғысты айыптап, тез арада бейбітшілік орнатуды талап ететін көптеген ұсыныстарды қабылдады. Дегенмен олар Петроградтың революция орталығы ретінде неміс әскерилерінің қолына түсуін қаламады. Көптеген адамдар Октябрь революциясында тез арада құлатылатын үкімет бөлімдерінің Петроградты тастап, революцияны тыныштандыруды қалайтынын сезінді. Бұл ойды ресейлік кемелердің көбісі ұрыс кезінде таратқан радио хабарларынан көруге болады; "Германияның басым күштерінің шабуылына ұшыраған біздің флотымыз тең емес шайқаста құлайды. Біздің бірде-бір кемеміз соғыстан бас тартпайды. Жамандалған, жамандалған флот өз міндетін орындайды, бірақ жалған орыс бонапартының бұйрығы бойынша емес, біздің басшыларымыз одақтастармен жасаған келісімдер атынан емес, революцияның ұзақ уақыт шыдамдылығымен басқару, Ресей бостандығының қолын шынжырмен байлау Балтық теңізінің толқындары бауырларымыздың қанымен ластанған уақытта біз дауысымызды көтереміз: бүкіл әлемнің қысымға ұшыраған халқы! Көтерілістің байрағын көтеріңдер!"
It was the Germans' intention to destroy the Russian Army and occupy the West Estonian Archipelago (Moonsund Archipelago). The Germans captured the archipelago, with its main islands of Saaremaa (Ösel), Hiiumaa (Dagö), and Muhu (Moon) during Operation Albion in September 1917. This left a Russian squadron consisting of the old Russo Japanese War era pre dreadnought battleships Grazhdanin (formally Russian battleship Tsesarevich), and Russian battleship Slava, together with cruisers and destroyers, stranded in the Gulf of Riga. Following the battle, the squadron escaped on 17 October 1917 by way of the Suur Strait separating the island of Muhu from the Estonian mainland. It was thought in the West at the time that the Russian naval force could have been stronger if newer and larger ships had been sent from Petrograd and that indiscipline in the navy had prevented this. This was reported in the London newspaper The Times soon afterwards. Many of the sailors fighting for Russia organised themselves democratically and in the preceding months, these organisations had passed numerous motions denouncing the war and calling for an immediate peace. Nevertheless, they also did not want Petrograd, as the centre of the revolution, to fall into the hands of the German military. Many suspected that sections of the government, which would soon be overthrown in the October Revolution, now wanted to abandon Petrograd so the revolution could be pacified. This train of thought can be seen in the radio message that many of the Russian ships broadcast during the battle; "Attacked by superior German forces our fleet will go down in unequal battle. Not one of our ships will decline the fight. The slandered and maligned fleet will do its duty but not at the command of a miserable Russian Bonaparte, ruling by the long suffering patience of the revolution not in the name of the treaties of our rulers with the Allies, binding in chains the hands of Russian freedom In the hour when the waves of the Baltic are stained with the blood of our brothers we raise our voice: Oppressed people of the whole world! Lift the banner of revolt!"
Шайқас
Ай саңылауының шайқасы басталған кезде Рига шығанағында екі британдық су асты кемесі болды. Олар C 27 (лейтенант Сили) және C 32 (лейтенант Сатов) болды. Неміс әскері сол жерге жеткенде, капитан Фрэнсис Кромье тағы бір C 26 (лейтенант Дауни) атты су асты кемесін жіберді. 16 қазан күні түнде лейтенант Сили екі неміс кемесін торпедамен атып жіберді, бірақ озып кетті. Екі торпеда өз мақсаттарына тиді. C 27 Ханкоға қажет болмай қалған кезде қайтарылды. C 32 неміс кемесіне шабуыл жасауға тырысты, бірақ байқалды және бомбаға ұшырады. 16 қазанның түстен кейін Gruppe Behncke Suur бұғазының оңтүстік шығысына қарай жолға шықты және кешкі сағат 8:30-да зәкір тастады. Неміс кемелері екі жағында торпедалық қайықпен тізе бүгіп, бір-біріне жақын орналасты. 16 қазанда немістер құрлықта елеулі жетістіктерге жетіп, 120 офицер мен 400 адамды тұтқынға алды және 49 қаруды қолға түсірді. Күннің соңында неміс күштері Батыс Эстония архипелагін басып алуға дайын болды, ал әскери-теңіз флоты Мацалу шығанағы мен Сур бұғазында шабуыл жасауға дайын болды.
At the start of the Battle of Moon Sound there were two British submarines in the Gulf of Riga. They were C 27 (Lt. Sealy) and C 32 (Lt. Satow). When the Germans got there, Captain Francis Cromie sent out another submarine, C 26 (Lt. Downie). On the night of 16 October, Lt. Sealy fired two torpedoes at two German ships but missed. Two further torpedoes struck their targets. C 27 returned to Hanko when it was no longer needed. C 32 attempted to attack a German ship but was spotted and bombed. In the afternoon of 16 October, Gruppe Behncke travelled to the south exit of the Suur Strait and dropped anchor around 8:30 pm. All German ships were anchored in a close line with a torpedo boat at each end. The Germans made significant progress onshore on 16 October, taking 120 officers and 400 men prisoner and capturing 49 guns. By the end of the day, German forces were prepared to capture the West Estonian Archipelago and the navy was ready to attack in the Matsalu Bay and the Suur Strait.
Салдары
Леон Троцкийдің айтуынша, Ай саңылау архипелагының жоғалуы уақытша үкіметпен елорданы Петроградтан Мәскеуге көшіру дайындығын бастау үшін сылтау ретінде пайдаланылды. Большевиктер Уақытша үкіметті революциялық астананы қорғауға бас тартқан және оны империалистік күштерге тастап кетуге тырысқан деп айыптады. Төменнен келген қысым үкіметке бұл жоспардан бас тартуға мәжбүр етті. Ресейліктердің шығындары аз болды, "Гром" эсмингі батып, "Слава" архипелагтың кіреберісінде блок-кеме ретінде батып кетті, экипаждың көпшілігі құтқарылды. Басқа кемелер зақымдалды, бірақ үлкен зақымдану жоқ. 19 қазанда ресейлік флоттың қалған бөлігі жауынгерлерді жаудың қарсы алуына кедергі келтірген жағымсыз ауа райы мен мина өрістерімен Финляндияның Лапвик аралынан қашып құтыла алды. Неміс жауынгерлері көбірек зардап шекті, 156 адам қаза тауып, тағы 60 адам жарақат алды. Олар көбіне шағын торпедалық қайықтар болса да, көбіне қолөнерді жоғалтты, S 64 минаға соқтығысып, батып кетті. Сонымен қатар, операция алдында 2 кеме суға батып, 2 кеме минаға зақымданды, ал операция кезінде бірнеше кеме минаға зақымданды, "Бавария" және "Гросссер Курфюрст" линкоры да минаға зақымданды, "Кронпринц" Кильге қайтып бара жатқанда суға батып қалды, оны жөндеуге бірнеше ай кетті, "Корсика" көлік кемесі минаға зақымданып, суға батып қалды, "Индианола" мина сығу кемесі британдық субмаринадан шыққан торпедадан зақымданды, ал 7 мина сығу кемесі минаға қарсы операция кезінде суға батты. Ал Альбион операциясы Германияның үлкен табысы болды, аралдардағы ресейлік күштер жойылып, аралдар мен жағалау батареялары Германияның қолында болды. Ресейлік жеңіліске ұшыраған Ресей әскері одан әрі операциялардан бас тартты. 7 қарашада большевиктер Уақытша үкіметті құлатты.
According to Leon Trotsky, the loss of the Moon Sound archipelago was used by the provisional government as a pretext to begin preparations to move the capital from Petrograd to Moscow. The Bolsheviks accused the provisional government of refusing to defend the revolutionary capital and attempting to abandon it to Imperialist forces. Pressure from below forced the government to abandon these plans. The Russian losses were minor, the destroyer Grom was sunk and Slava scuttled as a blockship at the archipelago entrance, with most of the crews rescued. The other ships suffered damages, but none major. On the 19th of October, the rest of the Russian fleet was able to escape the archipelago to Lapvik, Finland, after bad weather and minefields prevented the German fleet from intercepting it. The Germans suffered more casualties, 156 were killed and another 60 were wounded. They lost more craft, though mostly small torpedo boats, S 64 hit a mine and sank. Additionally, before the operation, 2 ships were sunk and 2 damaged by mines, while during the operation, multiple ships were sunk by mines, the battleships Bayern and Grosser Kurfürst were both damaged by mines and Kronprinz ran aground while returning to Kiel, which took months to repair, the transport Corsica was damaged by a mine and ran aground, the minesweeper tender Indianola was damaged by a torpedo from a British submarine, and seven minesweepers were sunk in anti mine operations. Operation Albion meanwhile was a tremendous German success, with the Russian forces on the islands destroyed, and the islands and coastal batteries firmly in German hands. The Russian defeat prompted the Russian military to refuse further operations and on the 7th of November, the Bolsheviks overthrew the provisional government.