Кіріспе

Германия Императорлық Әскери-теңіз флотының жеңіл крейсері SMS Магдебург ("Ең Ұлы Кеме Магдебург") - Германия Императорлық Әскери-теңіз флотының жеңіл крейсерлер тобының жетекші кемесі. Оның класына тағы үш кеме кірді: , , және Магдебург 1910 жылдан 1912 жылдың тамызына дейін Бремендегі AG Weser кеме жасақтарында салынған, ол ашық теңіз флотына жіберілді. Кеме он екі 10.5 см SK L/45 пулеметі бар негізгі батареямен қаруланды. Магдебургтің ең жоғары жылдамдығы 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін торпеда сынақ кемесі ретінде пайдаланылды. Балтық теңізінде Магдебург 2 тамызда Либау портын бомбалау арқылы ресейліктерге қарсы соғыстың алғашқы оқ атуын жасады. Ол тамыз айының соңына дейін ресейлік позициялардағы бомбалауларға қатысты. 26 - күні Фин шығанағына кіреберіс жерін тазалау жұмыстарына қатысқан. Эстония жағалауында жүзіп бара жатқанда, Оденсхолм аралының маңында жағаға жабысып, босатылмады. Бір-екі ресейлік крейсерлер келіп, кемені басып алды. Қысқа уақытқа созылған ұрыс кезінде 15 экипаж мүшесі қаза тапты. Олар үш неміс шифрлық кітаптарын тауып алды, олардың біреуін британдықтарға берді. Неміс сымсыз сигналдарын шифрлау мүмкіндігі британдықтарға соғыс кезінде неміс бөлімшелеріне бірнеше рет, соның ішінде Ютландия шайқасында тұтқынға алу мүмкіндігін берді. Орыс әскерлері Магдебургті жарым-жартылай құлатып, кемеге толығымен зақым келтірді.

Дизайн

Магдебургтің жалпы ұзындығы ұзын, алғы жағы мен соңы бар. Ол қалыпты түрде және толық жүктемеде қозғалады. Оның қозғалтқыш жүйесі үш бу винтті винтті қозғалтқыштармен жұмыс істейтін үш Bergmann бу турбинасынан тұрады. Олар беру үшін жасалған, бірақ қызмет көрсету үшін қол жеткізілген. Бұларға 16 көмірмен жұмыс істейтін теңіз типті су құбыры қазандықтары қуат берген, бірақ олар кейіннен көмірге шашыратылған жанар-жағар майды пайдалану үшін өзгертілген. Кеме 18 офицер мен 336 жауынгерден тұратын экипажға ие болды. Кемеде 12 SK L/45 пулеметінің негізгі батареясы болды. Екі кеме кемелі кеменің алдыңғы жағында, сегіз кемелі кемелі ортасында, төрт кемелі екі жағында, тағы екеуі кемелі артқы жағында орналасқан. Қарулардың ең жоғары биіктігі 30 градус болды, бұл оларға нысаналарды ұстауға мүмкіндік берді. Олар 1 800 оқ-дәрімен қамтамасыз етілді, әр қаруға 150 снаряд. Сонымен қатар, ол екі торпеда түтігімен жабдықталған. Сондай-ақ, ол 120 минаны таси алатын. Кемені кеменің ортасында орналасқан қалың броньды белдік қорғайтын. Кондиторлық мұнараның қабырғалары қалың, ал палуба 60 мм қалыңдықтағы бронь тақтасымен қапталған.

Қызмет тарихы

Магдебург "Эрзац" келісім-шарт атауымен тапсырылды; тапсырыс 1909 жылдың желтоқсанында Бремендегі AG Weser кеме жасау орнына берілді. 1910 жылы сәуірде суға қойылып, 1911 жылы 13 мамырда суға жіберілді. Құрастыру жұмыстарын аяқтағаннан кейін 1912 жылы 12 тамызда қысқа мерзімдік сынақтарды бастады. Сегіз күннен кейін фрегат капитаны Генрих Рохардт командалығымен ашық теңіз флотына жіберілді. Кеме осы алғашқы сынақтарды алдыңғы шұңқыр орнатылмаған күйінде жүргізді. Бастапқы теңіз сынақтарын аяқтағаннан кейін, 1 желтоқсанда Магдебург торпеда сынақ кемесі ретінде қолданылды. Сол жылы ол Балтық теңізінде басқа да кемелермен бірге жаттығу жасағына ұйымдастырылды. 1913 жылдың сәуір айының басында тағы бір рет кемемен саяхатқа шықты, ал маусым айында ол Норвегия суларына жыл сайынғы саяхатқа қатысады. Тамыз айында Магдебург Атлантиканың ортасына тағы бір флоттық круизге шықты, ол Канар аралдарындағы Тенерифеге дейін оңтүстікке қарай жүзіп кетті. Кемеде жүріп, ол сымсыз телеграфпен тәжірибелерге қатысты. Флоттың үй суларына оралғаннан кейін жыл сайынғы ірі көлемдегі флоттық маневрлер Солтүстік теңізде өтті. Магдебург кейіннен қыркүйектің ортасынан қазанның аяғына дейін созылған күрделі жөндеуге Данцигке барды. Ол 26 қазанда торпеда сынағын қайтадан бастады, бірақ сол жылдың соңында Категат теңізінде жаттығулар үшін флотқа қосылды, одан кейін желтоқсанда Балтық теңізінде тағы бір жаттығу круизіне барды. 1914 жыл оқу эскадрильясымен жаттығулармен басталды. Еуропадағы шілдедегі дағдарыс кезінде соғыс басталғанда, Магдебургке порттың қорғанысын қамтамасыз ету үшін Киль шығанағын қарауылдауға бұйрық берілді. 27 шілдеде патрульдік сапар кезінде ол француздық дредноут-керу кемелерін кездестірді. Француздық Франс және француздық Жан Барт, ол француз президенті Раймонд Понкареді Ресейге сапармен алып кетті.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін шілде айының соңында ол Балтық теңізіндегі жағалауды қорғау дивизиясына контр-адмирал Роберт Мишкедің қолбасшылығымен тағайындалды. Магдебург, Аугсбург және торпедалық қайықтармен және аймақтағы ресейлік күштерге қарсы операциялар үшін Offensiv Streitkraft (Шабуылдаушы күш) құрылды. Кемелер 30 шілдеде Нойфайрвассарға жіберілді. Магдебург Ресеймен соғыстың алғашқы оқ атуын 2 тамызда Либаудың ресейлік портын бомбалаумен бастады, ал Аугсбург Ресейдің алдыңғы әскери-теңіз базасының сыртында мина өрісін салды. Ресейліктер Либаудан шығып, оны неміс әскері басып алды. Аугсбургтің миналы өрісі нашар белгіленіп, орыс күшінен гөрі неміс операциясына кедергі келтірді. 6 - 8 тамыз аралығында Магдебург Либаудан солтүстікке қарай Рига шығанағының оңтүстік кіреберісінде қарауылдады. Содан кейін ол 9-15 тамыз аралығында Финляндиядағы ресейлік позицияларға шабуыл жасау үшін солтүстікке жіберілген Жағалауды қорғау дивизиясының қалған бөлігіне қосылды. Шабуыл кезінде Магдебург Дагерорттағы Ристна маяк үйін бомбалады. Сондай-ақ, ол Бенгцкар маяк және Пистнадағы сигнал станциясына шабуыл жасады. 17 тамызда Магдебург, Аугсбург және үш торпедалық қайық мина салушыны алып жүруге шықты. Келесі күні олар күшті ресейлік бронекерлер, ресейлік крейсер Адмирал Макаров және ресейлік крейсер Громобоймен кездесті. Ресейлік командирлер неміс бронекерлері мен крейсерлері бар деп қате ойлап, шабуыл жасамады және екі күш те кері шегінді. 20 тамызда Данцигке келгеннен кейін, Offensiv Streitkraft "Detachierten Admirals" (Адмиралдың бөлінісі) деп қайта ұйымдастырылды. Балтық теңіз күштерінің жалпы қолбасшысы ханзада Генрих Мишке орнына Контер-адмирал (контр-адмирал) Элер Берингті тағайындады. Жаңа командир дереу Готландқа қарай ресейлік кемелерді іздеу үшін ұшуды жоспарлай бастады. Беринг 26 тамыздағы операцияны Фин шығанағына кіреберісіндегі ресейлік барлау күштерін жоюға бұйырды; Магдебург сонымен қатар Эстония жағалауындағы Оденсхолмдағы сигнал станциясын бомбалау керек болды. Магдебургке белгіленген уақытта жету үшін, ол өткен күні жолға шықты. Ол 26 тамызда таңертеңгі уақытта қатты тұманға ұшырап, 01: 13 -те Оденсхолм маяк ғимаратының маңында суға батып қалды. Кеменің екі қабатты түбi қатты зақымдалған, ол өзiн-өзi босата алмады. Екіпаж кемедегі құрал-жабдықтарды суға лақтырып, кемені жеңілдетуге тырысты, бірақ кеме қатты тұрып қалды. V26 торпедалық қайығы сағат 08:30-да келіп, оны босатуға тырысты, бірақ оны жасай алмады. Сондықтан ол кемеден шығатын Магдебургтің екіпажының бір бөлігін алып шыға бастады. Крейсердің маякқа жақын жерде жағаға жеткенін ескерсек, ол жоспарланған бомбалаудың бір нысанасы болғандықтан, қиын жағдайға қарамастан, оны оқпен жойды. Эвакуация жүргізіліп жатқан кезде 09:00 шамасында ресейлік крейсерлер "Богатырь" және "Палада" пайда болды, Магдебургтің жоюға қабілетсіз болған сигнал станциясы жағдай туралы ескертті. Олар сол жерге жеткенде, кемеге оқ атып, оны құлатып тастады. Немістер кеменің алдыңғы бөлігін жойды, бірақ ресейліктер кемеге жеткенше оны толықтай жоя алмады. Магдебургтен келген 15 экипаж мүшесі шабуылда қаза тапты, ал кеме капитаны мен оның көмекшісі кемеде қалып, ресейліктермен тұтқындалды; олар 1918 жылдың наурыз айына дейін ресейлік әскери тұтқын лагерінде болды, содан кейін олар Германияға қашып, қайта оралды. Неміс шифрлық кітаптары да жойылмаған; ресейліктер шифрлау кілтімен бірге кітаптардың үшін қалпына келтіре алды. Олар 13 қазанда орыс курьерлері арқылы британдық Корольдік теңіз флотына бір дананы жіберді. Ресей теңіз флоты кемелерді ішінара жоюға кірісті, ақырында апатты кемелерді жойды. Кодтар кітаптарын қолға түсіру Корольдік теңіз флотына үлкен артықшылық берді. Адмиралтейство жақында 40-шы бөлме деп аталатын, неміс радиосы арқылы алынған сигналдарды өңдеуге арналған шифрлау бөлімін құрды. Кодтар кітабы мен шифрлау кілті арқылы британдықтар неміс әскери кемелерінің қозғалысын қадағалай алды; бұл ақпарат Ұлы флоттың қолбасшысы адмирал Джон Джелликоға берілуі мүмкін еді. Бұл британдықтарға бірнеше рет неміс флотының бір бөлігін немесе бүкіл герман флотын тосқауылға алуға мүмкіндік берді, ең сәттісі 1915 жылдың қаңтарында Доггер Банкі шайқасында және 1916 жылдың мамырында Ютландия шайқасында.