Кіріспе

Скитмендер, сонымен қатар, қайраткерлер деп те аталады, бұл әскери қайраткерлермен қаруланған сарбаздар (көбінесе шаруалар мен қала тұрғындары) үшін термин. Алғаш рет 1794 жылғы Костюшко көтерілісінде пайда болған ол Польшаның тәуелсіздігі және крепостнойларды азат ету үшін күрестің символдарының біріне айналды.

Тарих

Польшада шыршылар құрамалары Костюшко көтерілісі кезінде Рацлавице шайқасында шешуші рөл атқарғаны үшін естеріне түсті. Польшада жақсы танымал болған бұл шайқас арқылы және Костюшконың ықпалы мен шаруалар жақтас ұстанымы арқасында косиньерзи поляк тәуелсіздігі үшін күрестің символдарының біріне айналды, сондай-ақ шаруалардың поляк ұлтымен өзін-өзі сәйкестендіруінің символына айналды. Раклавице шайқасында ерлігімен танылған косиньер Войцех Бартош Гловацкий Польшаның ең әйгілі шаруаларының біріне айналды, ол өзіндік символы болды, кейбіреулер оны құлшылық деп сипаттады. Бұл дәстүрді ескерткіштер, мүсіндер, өлеңдер мен драмалар арқылы еске алады. Костюшко көтерілісі кезінде, шыршашылар құрамына кірген шаруалардың көпшілігі Краковты қоршаған Кіші Польшадан келді. Олар негізінен ақ сукмана мен қызыл рогатьевкадан тұратын аймақтық шаруа киімін киіп, косинерзимен байланысты болды. Көпшілік ойлауға қарамастан, косиньерцы көтеріліс кезінде Костюшконың күштері құрамында тек қолдаушы құралым болды, өйткені олар тек бір жаяу әскер полкінде көпшілікті құрады. Скитмендер 1830-1831 жылдардағы қарашалық көтерілісте, 1846 жылғы Краков көтерілісінде, 1863-64 жылдардағы қаңтар көтерілісінде, 1919 жылғы Силезия көтерілісінде және 1939 жылғы Польшаға неміс шабуылы кезінде де соғысқан. Қараша және қаңтар көтерілістеріне қатысқан олқылар, Костюшко көтерілісіне қарағанда, елеулі болды.