Кіріспе

Глютенсіз сыра - глютенсіз, мысалы, қарақұмық, күріш, сорго, қарақұмық немесе жүгеріден жасалған сыра. Глютенге төзбеушілікпен ауыратын адамдарда (оның ішінде целиакия ауруы мен дерматит герпетиформды дерматозбен ауыратын адамдарда) әдетте сыра, арпа және бидай жасауға қолданылатын дәнді дақылдардағы белгілі бір белоктарға реакция болады. Арпа мен бидайдағы гольдеин - бұл осы аурулардың белгілерін туғызатын глютен түрлері. Глютенсіз сыра - глютенсіз диетаның бір бөлігі.

Глютенсіз, глютені аз және стандартты сыра

Глютенсіз, негізінен тары, күріш, сорго, қара бидай және жүгері сияқты дәнді дақылдардан дайындалған сыралар целиакия ауруы барларда аутоиммундық реакцияны тудырмайды. Кейбір сыра өндірушілер арпа немесе қара бидаймен сыра пісіріп, глютен деңгейін 20 ппм-нан төмендетеді. Бұл үшін Clarex сияқты ферменттерді қолдану керек. Олар арпамен пісірілген сырадағы глютен ақуыздарын ыдыратады және сыраны сүзгілеуге көмектеседі. Көптеген елдерде бұл оларды техникалық жағынан глютенсіз сыралар деп жіктейді, бірақ АҚШ-та олар глютенді азайтылған сыралар деп жіктеледі. Бұл сыра өндірушілер оларды ішуге қаупі жоқ деп санайды. Ал, сыра өндірушілер арпаның ақуыздары зиянсыз амин қышқылдарына айналады деп айтады. Арақ өндірушілердің мәлімдемелері олардың ғалымдары өнімдерінің глютенге төзімді емес адамдарға зиян келтірмейтініне сенімді екенін көрсетеді. Кейбір целиакия аурулары осы сыраларды ішуден проблемалар туындағанын айтады. Алайда, бұл мәлімдеменің дұрыс еместігіне қатысты кейбір күмәндер мен дәлелдер бар. (мысалы: Шихан, Эванс және Скеррит, 2001). Глютені аз сыра өндіретін сыра өндірушілер әрбір партияны глютенге тексеруге және глютен деңгейін "млн. бөлік" ("ppm") деп жазуға міндетті. Мұндай сынақтарда арпа ордеинін анықтамаса да, пептидтер деп аталатын осы ақуыздардың кішігірім бөлшектері қалуы мүмкін және олар целиакиямен ауыратын адамдар үшін уытты болуы мүмкін. Глютенсіз сыра пісірумен айналысатын адамдар және целиак аурулары бар немесе глютенсіз диета талап ететін басқа жағдайлары бар адамдар, пшеница немесе арпадан пісірілген сыраның целиак аурулары немесе герпетиттік дерматитпен ауыратын адамдарға жарамсыз екендігіне алаңдаушылық білдіреді, дегенмен Англия мен Финляндияның белгілі бір балмұздарының глютен деңгейі салыстырмалы түрде қауіпсіз тұтыну үшін жеткілікті төмен болуы мүмкін (Ангест джрэн, 5 ппм; Sinebrychoff Koff III, 20 ппм; Laitilan Kukko Pils, 4 ппм). 2013 жылдың тамызында FDA 20ppm немесе одан аз глютен бар тағамдар мен сусындарды "глютенсіз" деп белгілеуге мүмкіндік беретін таңбалау стандарттарын мақұлдады. Кейбір сыралар әдетте глютенсіз деп сатылмаған, бірақ бұл талапқа сай келетіндігі дәлелденді, сондықтан глютенге төзімді емес адамдар оларды зиянсыз іше алады. Бұл әр адамның жеке сезімталдығына байланысты, өйткені әрбір адамда аутоиммундық жауаптың әртүрлі деңгейі болады. Осылайша, целиак ауруы барларға қолайлы глютен "деңгейлері" туралы талқылаулар жалғасуда. Аргентиналық Целиак Ассоциациясы (ACELA) және Швецияның Ұлттық азық-түлік агенттігі жүргізген сынақтарға сәйкес, Carlsberg, Corona және Pilsner Urquell сияқты бірнеше сыра маркаларында 20 пpm-ден аз мөлшерде бар, сондықтан оларды глютенсіз деп сипаттауға болады. FDA-ның айтуынша, глютенді дәндерден жасалған сыраны "глютенсіз" деп қарастыруға болмайды. Корона веб-сайтында "Біздің барлық сыраларда глютен бар. Бұл туралы дәрігеріңізбен ақылдасып көріңіз". Глютенсіз сыраның соңғы дамуы глютенге төзімділікпен байланысты әртүрлі жағдайлардан зардап шегушілер үшін оң қадам ретінде қарастырылды; және глютенсіз сыраны өндіруге тырысатын бірқатар брендтер бар. Глютенсіз өнімдердің ішіндегі ең қиын түрі - сыра. 2012 жылдың басында тез өсіп келе жатқан арақ пен пивоның кең ауқымы кеңінен қол жетімді болды. Қазір АҚШ-та глютенсіз сыра өндіретін 30-дан астам сыра зауыты бар, ал 2019 жылға қарай 12 сыра зауыты 100% глютенсіз. АҚШ үкіметі белгілеуге рұқсат берген алғашқы глютенсіз сыра - бұл Нью Грист, оны Милуокидегі Лейкфронт сыраханасы пісіреді.

Үй ішіндегі сыра пісіру

Қазір үйде глютенсіз сыра пісірудің рецептерін табуға болады. Олардың көбіне негізгі көмірсутек ретінде тәтті сорго сиробы жатады. Бұл коммерциялық түрде сорго дәнінен өндіріледі, ол балқыма орнын басады және амин қышқылдары мен ашытқысыз қанттан тұрады, олар ашытқының тамақтануына және "ауыздағы сезімге" қажет. Басқа қанттар да қосылуы мүмкін, мысалы бал мен мальтодекстрин, қуырылған немесе балқытылған қара бидай. Глютенсіз үйде ішу қазір коммерциялық түрде қол жетімді глютенсіз үйде ішу жиынтықтарымен оңай, онда сорго сиробы, хмель, ашытқы және басқа да заттар бар. Құралды құн стандартты үй пісіру жиынтығынан қымбат болса да, стандартты коммерциялық сыра құныннан төмен бағамен өте жақсы GF сырасын өндіреді. Көптеген адамдар GF сырасының дәмін бір нәрседен айырылып қалған деп санайды. Қосымша хмель қосылуы да дәмділігін арттырады.

Глютенсіз сыра фестивалі

Бірінші халықаралық глютенсіз сыра фестивалі 2006 жылдың ақпан айында Ұлыбританияның Честерфилд қаласында Campaign for Real Ale (CAMRA) бірлестігінде өтті.