Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Domino's Pizza, Inc. v. McDonald, 546 U.S. 470 (2006) - АҚШ Жоғарғы Сотының расалық кемсітушілікке байланысты талаптарды 42 U.S.C. § 1981 бойынша келісімшарттар жасауға және оларды орындауға құқық беру туралы шешімі. Бұл АҚШ заңдарында азаматтық құқықтар туралы негізгі ереже, ол бастапқыда 1866 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңның бөлігі ретінде қабылданған. Сот Антонин Скалияның қорытындысында бір ауыздан шешім шығарды: келісімшарт тараптарының өкілдерінің жеке өздеріне осы келісімшарттар бойынша құқықтары жоқ болғандықтан, олар 1981 бап бойынша талап қоюға құқылы емес.
Domino's Pizza, Inc. v. McDonald, 546 U. S. 470 (2006), is a decision by the Supreme Court of the United States involving claims for racial discrimination against the right to make and enforce contracts under 42 U. S. C. § 1981, a key civil rights provision in U. S. law that was originally enacted as part of the Civil Rights Act of 1866. The Court ruled unanimously, in an opinion by Justice Antonin Scalia, that because agents of parties to contracts do not personally have rights under those contracts, they cannot state a claim under section 1981.
Өмірбаян
Джон Макдональд, афроамерикалық кәсіпкер, Невада заңдары бойынша ұйымдастырылған JWM Investments, Inc. (JWM) компаниясының жалғыз акционері және президенті болды. JWM және Domino's Pizza мейрамханалар желісі бірнеше келісімшартқа қол қойды, оның негізінде JWM Лас-Вегас аймағында төрт мейрамхана салуға және содан кейін оларды Domino's-ке жалға беруге тиіс болды. Макдональд бірінші мейрамхана салынғаннан кейін Доминоның агенті JWM-нің банктік қаржыландыруын жеңілдету үшін талап етілген келісімшарттардағы құжаттарды орындаудан бас тартты және Лас-Вегас аңғарының су округін мейрамхана құрылысына арналған жердің тіркелген меншігін JWM-ден Domino's-ке ауыстыруға сендірді (Макдональд кейіннен қайта өзгертуге қол жеткізді). Макдональд келісімшарттарды аяқтауын қалады, бірақ егер ол кері қайтармаса, агент "ауыр зардаптарға" ұшырайтынын айтты. Агенттің Макдоналдқа "Мен сіздермен жұмыс істегенді ұнатпаймын" дегені айтылды, ол түсіндірмеді. Келісімшарттар ешқашан орындалмаған, кем дегенде, бір жағынан, JWM банкротқа ұшырағандықтан. JWM банкроттық сенімгері келісімшартты бұзғаны үшін Domino's-ке қарсы қарсы іс-қимылды бастады, ол JWM-ге 45 000 доллар төлеуге және тараптар арасындағы барлық талаптарды толық босатуға шешім қабылдады. Банкроттық іс-шаралары әлі жалғасып жатқан кезде, Макдоналд жеке өзі 42 U.S.C. § 1981 бойынша Невада округінің АҚШ округінің округінің сотына сотқа шағым берді. Доминоның Макдоналдқа деген нәсілдік жеккөрушіліктен JWM-мен келісімшарттарын бұзғаны туралы дәлел. Макдональд бұзылған заңның өзі оған ақшалай зиян келтіргенін, ауыр азап, эмоциялық күйзеліс және қорлық әкелгенін мәлімдеді. Домино компаниясы талап қоюды ұсынбағаны үшін шағымды қабылдамау туралы өтініш берді. Ол McDonald өзі Domino's-пен келісімшартқа қатысушы болмағандықтан, оған қарсы 1981 жылғы талап қоюды енгізе алмайтынын айтты. Аудандық сот бұл өтінішті мақұлдады және McDonald's-тің істі қабылдамады, Domino's "корпорация өз акционері мен басшыларынан бөлек заңды тұлға болып табылады деген негізгі ұйғарымға сүйенді" деп мәлімдеді, яғни "президент немесе жалғыз акционер корпорацияның аяқ киімін киіп, бұл талапты жеке қолдана алмайды". АҚШ-тың 9-шы округтік апелляциялық соты бұл шешімді қайтарып алды. "Корпорацияға ғана келтірілген зиян" акционерге 1981 § бойынша іс қозғауға мүмкіндік бермейтіндігіне келіскенмен, сот өзінің алдыңғы шешімі бойынша Гомес пен Алексиан Брос ауруханасы Сан-Хосе, 698 F.2d 1019 (9th Cir. 1983), Макдональд сияқты тарап емес адам "корпорациядан бөлек зақымдар" алған кезде 1981 § бойынша талап қоюы мүмкін. Сот бұл әдіс басқа да округтердің төрелік шешімдерінен ерекшеленетінін мойындады. АҚШ Жоғарғы Соты кейіннен сертификатты берді.
John McDonald, an African American entrepreneur, was the sole shareholder and president of JWM Investments, Inc. (JWM), a company organized under Nevada law. JWM and the restaurant chain Domino's Pizza entered into several contracts, under which JWM was to construct four restaurants in the Las Vegas area and then lease them to Domino's. McDonald claimed that after the first restaurant was built, Domino's agent refused to execute documents that the contracts required to facilitate JWM's bank financing, and convinced the Las Vegas Valley Water District to change its recorded ownership of the land slated for restaurant construction from JWM to Domino's (which McDonald managed to subsequently change back). McDonald wanted to see the contracts completed, but claimed that the agent threatened "serious consequences" if he did not back out. The agent was alleged to have said to McDonald "I don't like dealing with you people anyway," a phrase she did not explain. The contracts were never completed, and at least in part because of that JWM filed for Chapter 11 bankruptcy. The bankruptcy trustee for JWM initiated an adversary proceeding against Domino's for breach of contract, which was settled for a $45,000 payment to JWM and a complete release of all claims between the parties. While the bankruptcy proceedings were still ongoing, McDonald personally filed a lawsuit in the United States District Court for the District of Nevada under 42 U. S. C. § 1981 on the argument that Domino's broke its contracts with JWM because of racial animus towards McDonald. McDonald claimed that the breach had harmed him personally by causing monetary damages, pain and suffering, emotional distress, and humiliation. Domino's filed a motion to dismiss the complaint for failure to state a claim. It argued that because McDonald was not himself a party to a contract with Domino's, he could not bring a § 1981 claim against it. The District Court granted the motion and dismissed McDonald's suit, stating that Domino's had "relied on the basic proposition that a corporation is a separate legal entity from its stockholders and officers," which means that "a president or sole shareholder may not step into the shoes of the corporation and assert that claim personally." The United States Court of Appeals for the Ninth Circuit reversed the dismissal. Though it agreed that an "injury suffered only by the corporation" would not permit a shareholder to bring a § 1981 action, the court concluded that, based on its prior decision in Gomez v. Alexian Bros. Hospital of San Jose, 698 F.2d 1019 (9th Cir. 1983), a nonparty like McDonald may nonetheless bring suit under § 1981 when he has suffered "injuries distinct from that of the corporation." The court acknowledged that this approach set it apart from the precedents of other Circuits. The U. S. Supreme Court subsequently granted certiorari.
Соттың пікірі
Жоғарғы Сот Антонин Скалияның шешімімен Тоғызыншы округтің шешімін бір ауыздан бұзды. Сот 42 U.S.C. § 1981 тек келісімшарт бойынша орындалатын құқықтар барларға ғана қатысты деп шешті. 1981 бөлімінде "АҚШ-тың барлық юрисдикциясындағы адамдардың" расаға қарамастан "келісім-шарттар жасасу және оларды орындау" тең құқықтарының қорғалуы туралы айтылған. Қазіргі уақытта заңда "келісімшарттарды жасау және орындау" "келісімшарттарды жасау, орындау, өзгерту және бұзу, сондай-ақ келісімшарттық қатынастың барлық артықшылықтары, артықшылықтары, шарттары мен шарттарын пайдалану" деп анықталады. Сот Макдональдстың бұл заң өзіне қатысты деген дәлелін қабылдамады, өйткені ол JWM атынан "келісім-шарттар жасады және орындады". Ол заңмен кепілдендірілген "келісім-шарт жасау" құқығы "келісіміне қол қоюда агенттік ретінде әрекет етудің маңыздылығы аз құқықтығынан кем емес, сондықтан келісім-шартты жазуда аманауэнсис ретінде әрекет етудің маңыздылығы аз құқықтығынан кем емес" деп есептеді. Қорғалған құқық - бұл өз атынан келісімшарт бойынша құқықтарды беру және алу құқығы, бұл көптеген мемлекеттер 1866 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заң жобасын жасаған кезде африкалық американдықтардан бас тартты. Сот сондай-ақ сол кезде "өзінің тапсырыс берушісі атынан жасалған келісімшарт бойынша пайдасы жоқ жай агенттің оған қатысты талап қоюға құқығы жоқ" деген заңдық принцип кеңінен танылған еді. 1981 жылғы талап бойынша талап қоюшы жеке тұлғада әлі қалыптаспаған келісімшартты жасасу немесе жасалып қойған келісімшартты орындау үшін құқықтарды иеленетін "келісім-шарттық қатынас" кемсітілгенін анықтауы керек. Сот корпорациялардың акционерлері мен келісімшарт жасасқан қызметкерлерінің корпорация келісімшарттары бойынша ешқандай құқықтары мен міндеттемелері жоқ деп "корпорация және агенттік құқығының бүкіл мақсаты деп айтуға болады" деп мәлімдеді. Макдональдтың "келісімшартты келіссөздер жүргізу, қол қою, орындау және оны орындауға тырысу" үшін Доминоның келісімшарт өзінің емес екенін талап ете алмайтындығы туралы дәлелі, Сот "корпорациялар мен агенттіктің заңын елемейтінін" және "Макдональдтың өз тәжірибесіне қайшы келеді" деп есептеді. Ол JWM банкрот болған кезде Domino's корпорацияға қарсы талап дәлелін ұсынғанын, ал McDonald's-ты жеке емес екенін атап өтті. Оның жеке активтері корпоративтік форманың жауапкершілігі шектеулі және агенттік ережелерімен қорғалды, олар "осыған ұқсас келісімшарттар бойынша оған құқықтарды жоққа шығарады". Сот Макдоналдс-тың 1981 жылғы §-ға сәйкес кемсітудің "нақты нысанасы" болған және келісімшарт бұзылмаса, алатын қандай да бір пайдадан айырылған кез келген адамға қатысты қолданылуы мүмкін деген қосымша дәлелін қабылдамады. Сот бұл теория "айыпкердің өз құқықтарының нәсілдік себептерге байланысты бұзылуы" туралы "жарқын заңдық талапты" елемеді деп есептеді. McDonald талапкердің келісім-шарттық қатынасын анық емес деп сипаттаған (осылайша, ол келісім-шарттық қатынас талабын әлсіретті) бұрынғы істер оның ұстанымын қолдамады, өйткені бұл істер бұл мәселені талқыламады немесе шешпеді. Сондай-ақ, Макдональд егер заңның оның түсіндірмесі қабылданбаса, "көптеген кемсітушілік әрекеттер жазаланбай қалады" деп мәлімдеді. Соттың пікірінше, келісімшарттың бұзылуына ұшыраған тараптар қол жетімді әдістерді қолданады. McDonald's-тің қысқаша баяндамасында сипатталған жазаланбаған кемсітушілікке қатысты көптеген гипотетикалық мысалдарға жауап ретінде, оның ішінде "Domino's қызметкерлері Макдоналды қорқытуға тырысып, оны ұрып-соққан" сценарийді қоса алғанда, Сот мұндай мінез-құлықты шешу үшін басқа да заңдар, әсіресе қылмыстық құқық бар екенін атап өтті. "Ең маңызды жауап, дегенмен, 1981 § мәтінінде ештеңе оның барлық нәсілдік әділетсіздікке жалпы шешім жасауды көздегенін білдірмейді. Егер солай болса, онда ол келісімшартқа қатысты жағдайлармен шектелмеген болар еді". Оны кеңірек оқу "сателлит § 1981 ұлан-ғайыр ауқымындағы сот ісі" туғызады, мысалы, бұзылған келісімшарттың бұзылмаған тарапының барлық азшылық қызметкерлерінің топтық іс-әрекеттеріне рұқсат беру.
The Supreme Court unanimously reversed the Ninth Circuit in a decision delivered by Justice Antonin Scalia. The Court ruled that 42 U. S. C. § 1981 only applies to those who have enforceable rights under the contract. Section 1981 protects the equal right of "all persons within the jurisdiction of the United States" to "make and enforce contracts" without respect to race. The statute currently defines "make and enforce contracts" to "include the making, performance, modification, and termination of contracts, and the enjoyment of all benefits, privileges, terms, and conditions of the contractual relationship." The Court rejected McDonald's argument that the statute applied to him because he had "made and enforced contracts" on behalf of JWM. It believed that the right to "make contracts" guaranteed by the statute "was not the insignificant right to act as an agent for someone else's contracting—any more than it was the insignificant right to act as amanuensis in writing out the agreement, and thus to 'make' the contract in that sense." The right protected was instead the right to give and received contractual rights on one's own behalf, which many states had denied to African Americans when the Civil Rights Act of 1866 was drafted. The Court further noted that at that time, it was a well accepted legal principle that "a mere agent, who has no beneficial interest in a contract which he has made on behalf of his principal, cannot support an action thereon." A § 1981 claim must therefore identify an impaired "contractual relationship" under which the plaintiff personally has rights, whether to make a contract not yet formed or to enforce one already made. The Court stated that "it can be said to be the whole purpose of corporation and agency law" that shareholders and contracting officers of corporations have no rights or liability under the corporation's contracts. McDonald's argument that because he "negotiated, signed, performed, and sought to enforce the contract," Domino's could not insist that the contract was not his own, the Court believed "makes light of the law of corporations and of agency," and "contradicts McDonald's own experience." It noted that during JWM's bankruptcy, Domino's filed a proof of claim against the corporation rather than McDonald personally. His personal assets were protected by the limited liability of the corporate form and the rules of agency, which "similarly deny him rights under those contracts." The Court did not reject McDonald's alternative argument that § 1981 standing be extended to anyone who was the "actual target" of discrimination, and who loses some benefit that he would have received had a contract not been impaired. The Court believed this theory ignored the "explicit statutory requirement" that the plaintiff be the person whose rights were impaired on account of race. Past cases in which McDonald characterized the plaintiff's contractual relationship as unclear (and therefore, he argued, undermining a requirement of a contractual relationship) provided no support for his position, because those cases simply did not discuss or decide that issue. McDonald also argued that "many discriminatory acts will go unpunished" if his interpretation of the statute was not adopted. The Court instead believed that the parties who actually suffered a breach of contract would likely pursue available remedies. In response to numerous hypothetical examples of unpunished discrimination described in McDonald's brief, including a scenario in which "Domino's officials had beaten up McDonald in an attempt to intimidate him," the Court simply noted that there are other laws available, particularly criminal law, to address such conduct. "The most important response, however, is that nothing in the text of § 1981 suggests that it was meant to provide an omnibus remedy for all racial injustice. If so, it would not have been limited to situations involving contracts." Giving it a more expansive reading would "produce satellite § 1981 litigation of immense scope," for example permitting class actions by all the minority employees of a nonbreaching party to a broken contract.