Кіріспе

Дон Эммануэльдің төменгі бөліктерінің соғысы - Луи де Берньердің 1990 жылы алғаш рет жарияланған романы. Бұл оның Латын Америкасы туралы алғашқы трилогиясы. Қалған екі бөлім - Сеньор Виво және Кока Лорд және Кардинал Гузманның қиындық тудыратын ұрпағы.

Орнату

Латын Америкасының қиялданған елінде орын алған романның саяси тақырыптары Чилидегі Пиночет үкіметінің ең жаман шектен шығуларын, 1970-ші жылдары Уругвайдағы демократиялық әлеуметтік тәртіптің құлдырауын, Колумбиядағы әскери және коммунистік партизандар арасындағы қарулы қақтығысты және Оңтүстік және Орталық Америкадағы 1960-1980 жылдардағы басқа да кіршік соғыстарды пародиялайды. Әңгіменің негізгі оқиғасы Чиригуана шағын қалашығында өтеді, оның тұрғындары романның көп бөлігін құрайтын сүйіспеншілікке толы кейіпкерлердің портреттеріне бай. Романның басқа бөліктері ойдан шығарылған ұлттың астанасында, жемқор әскери қолбасшылардың клубтарында және алаңдаған, аморальды президент сарайында өтеді. Трилогиядағы елдің аты ешқашан тікелей жарияланбаса да, бірнеше себептер оны Колумбияға ұқсатады. Де Берньердің Колумбияда өмір сүрген кезіндегі тәжірибесі оның орнына әсер еткен болуы мүмкін. Географиялық тұрғыдан алғанда, елдің экваторлық климаты, Кариб теңізіндегі солтүстік жағалауы, Тынық мұхитындағы батыс жағалауы және Сьерра-Невада-де-Санта-Маргарита тау жотасы туралы айтылады. Колумбияның Сесар департаменіндегі Вальдепар қаласы мен Медельин жиі аталады, ал Чиригуана қалашығы Колумбияның Чиригуана қалашығымен бірдей аталады. Романның жалғасы Señor Vivo and the Coca Lord романында атақты колумбиялық есірткі шебері Пабло Эскобар (псевдониммен жасырынған) басты кейіпкер. Кітапта елдегі "демократиялық" саясат "Зорлық" нәтижесінде пайда болғаны, яғни екі саяси партияның бірігіп, кезектесіп билік жүргізгені саркастикалық сипатталады. Бұл жағдай мен Колумбияның Ұлттық фронт режимі арасында айқын параллель бар, ол 1958 жылдан 1974 жылға дейін созылып, 1958 жылдан бастап, Либералды және Консервативті партиялар бірлесіп басқаруға ие болды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Чиригуана қаласына қылмыскер капитан Фигерастың қалауымен зорлау мен кісі өлтіру, және Дона Констанцаның өз бассейнін тамақтандыру үшін Мула өзенін бұру жоспарының арқасында құрғақшылық қаупі төніп тұр. Дона Констансаны коммунистік партизандар ұрлап алып, төлем талап еткенде, ол жалға алушыларға көрсеткен мейірімсіздігі үш күндік фиестаны тойлауға мәжбүр етеді. Бірнеше тарау жеке кейіпкерлерге, Аурелионың өміріне, Сиерраның сиқырлы джунгли үндісіне, Чиригуанаға, Антуаннан Францияға хаттарға және партизан кейіпкерлеріне арналған. Еліміздің астанасында жас, келбетті капитан Асадо полковник болып тағайындалады. Оған әскерилердің жоғары лауазымды адамдары кез келген құралмен коммунистер мен төңкерістерді жою туралы бұйрық береді. Бастапқыда қатты қиналғаннан кейін, полковник Асадо қатайып, оның мақсаттары өзгереді, ал мыңдаған қарапайым азаматтар түнде ұрланып, Форд Фальконмен әскер ғимараттарына жеткізіледі, онда оларды жүйелі түрде азаптап, өлтіреді. Ұшып кеткендерді хабарлаған журналистер мен туыстары өздері де ұрланып, елдің астанасы заңсыздық пен қорқынышқа айналады. Әскердің бөлінген және бүлінген саяси күресі Чиригуана халқын әскермен күресуге, ал шайқастан кейін тауға қашуға итермелейді. Аурелионың басшылығымен және сырлы мысықтардың қатарында қала тұрғындары Чиригуананың бүлінген өркениетінен шығып, өткендегі сиқыр мен салтанаттылыққа негізделген жаңа өркениетке бет алады. Олардың кетіп бара жатқаннан кейін бірден жер сілкінісі үлкен цунамиді туғызып, Мула бассейніне енген үлкен орманды жояды. Аурелионың алдын ала болжамдауына байланысты олар оқиғаны биік жерден бақылайды. Бұл ұзақ сапар қала тұрғындарын биік платолар мен тропикалық орман арқылы алып өтеді, ал оның соңында Дон Эммануэль мен Аурелио таудың үстінен жүзу үшін мұздықты кесіп өтеді. Бұл екі адам керемет түрде аман қалған лавина болып, онда жүздеген ұзақ уақыт бойы мұзда сақталған жүздеген колониалды испан конкистадорлары мен олардың жүздеген үнді құлдары ашылады. Жолдың басында болған жер сілкінісі Дон Эммануэль мен Аурелио көтерілген таудың үстінде орналасқан көлге толы аңғардың бөгетін жарып жіберді. Өзеннің суын құрғату кезінде Инка қалаларының қалдықтары ашылып, олардың бір бөлігі саздың астында қалған. Өрттің соңында жартастан құлап түсіп, құлама бөгеттің саз балшығы астында жатқан орманға түседі. Қала тұрғындары Инка қаласындағы ғимараттардың саз-тозаңын тазартады, ал жаңа қала кейіннен оны қоршап тұрған инканың жагуарлардың тас мүсіндері бойынша Кочадебахо де лос Гатос деп аталады. Ал, жаңа қалада жаңадан пайда болған ауыл шаруашылығы үшін тыңайған жерлер пайда болды. Конкистадорларды Аурелио қайта тірілтеді және бастапқы қақтығыстан кейін олар жаңа қаладағы басты кейіпкерлермен бірге жаңа өмірге бейімделеді.

Стиль

Де Берньер Латын Америкасының сиқырлы реализміне, әсіресе Габриэль Гарсия Маркестің шығармашылығына тән өмірдің трансценденттілігін аңғара білгеніне айқын құрмет көрсетеді. Алайда оның саяси тақырыптары айқын және анық.