Кіріспе

Қанатты және аметаболалы буынты жануарлар класы Энтогнаттар - қанатты және аметаболалы буынты жануарлар класы, олар жәндіктермен бірге Hexapoda субфиломын құрайды. Олардың ауыз бөлігі энтогнатты, яғни олар жәндіктерден айырмашылығы, бас ішінде қайта тартылады. Диплюра ("екі құйрықты", 1000 түр) және Протура ("бірінші құйрықты", 800 түр). Бұйрықтар тығыз байланысты болмауы мүмкін, ал Entognatha қазір парафилетикалық топ деп саналады.

Морфология

Бұл ұсақ буынтұқымдылар қанаттарын екінші реттен жоғалтқан кейбір жәндіктерден айырмашылығымен (бірақ қанатты ата-бабаларынан алынған) аптерлі болып табылады. Олардың ауыз бөлігі бас капсуласындағы гнатальды қап деп аталатын қап ішінде орналасқан, сондықтан тек жамбас пен жоғарғы жақ сүйектерінің ұштары қуыстан тыс жерде болады. Бұл қапшақ эмбрионда жапырақша немесе жақтаудағы бас склериті арқылы пайда болады. Жәндіктермен басқа айырмашылықтар: әрбір антенналық сегмент бұлшықетті; жәндіктерде тек екі базальды сегменттер. Сперма әрқашан жанама түрде беріледі, ал әйелдерде бауыздағыш болады. Үш реттен тек колемболандар ғана көзге ие; дегенмен, көптеген колемболандар соқыр, тіпті құрама көздер болған кезде де сегізден артық омматидия жоқ. Колемболаларда бірінші құрсақ сегментінде коллофор деп аталатын вентральды түтік бар. Коллофор ылғал сіңіруге қатысады. Үшінші құрсақ сегментінде форкуланы ұстайтын ретинакулум орналасқан. Фуркула - бұл "көктем" және осы себепті Collembola-ға көктемқұйрығы деген ат берілген. Кейде "конус" деп аталатын протуранның көзі мен антеннасы болмайды. Олардың тік сүйектері мен құрсақ сүйектері бар, бұл - тік сүйектердің қалдықтары деп саналады. Диплюрандарда екі құйрықты құйрық бар, олардың аты "екі құйрықты" дегенді білдіреді. Олардың іштері де бар.