Кіріспе
Мүгедектерге көмек қажет ететін адамдар арнайы білім беру қажеттіліктері Клиникалық диагностикалық және функционалдық дамуда арнайы қажеттіліктер (немесе қосымша қажеттіліктер) медициналық, психикалық немесе психологиялық мүмкіндігі шектеулі адамдарға көмек қажет ететін адамдарды білдіреді. Клиникалық диагноз қоюдың нұсқаулары Психикалық аурулардың диагностикалық және статистикалық нұсқаулығында және Халықаралық аурулар классификациясының 9-шы басылымында берілген. Арнайы қажеттіліктер аутизм, церебралды сал, Даун синдромы, дислексия, дискалькулия, диспраксия, дисграфия, соқырлық, саңыраулық, ADHD және муковисцидоз аурулары бар адамдардан басталады. Сондай-ақ, олар еріндер мен аяқ-қолдардың жарылуы мүмкін. Арнайы қажеттіліктердің түрлері ауырлығы бойынша әртүрлі, ал ерекше қажеттілігі бар оқушы IQ 20-дан 35-ке дейін болған кезде ауыр жағдай ретінде жіктеледі. Бұл оқушылар әдетте мектепте көмекке мұқтаж және оларға басқа жағдайда табысқа жету үшін әртүрлі қызметтер ұсынылады. Ұлыбританияда арнайы қажеттіліктер әдетте білім беру саласындағы ерекше қажеттіліктерді білдіреді. Бұл ерекше білім беру қажеттіліктері (SEN) немесе ерекше білім беру қажеттіліктері мен мүгедектігі (SEND) деп аталады. 2018 жылы АҚШ-та 18 жасқа дейінгі барлық балалардың 19,4 пайызы (14 233 174 бала) ерекше медициналық көмекке мұқтаж болды. Көптеген мүгедектердің құқықтарын қорғаушылар бұл терминді дисфемизм ретінде қарастырады және көптеген стильдік нұсқаулықтармен (мысалы, APA стилі) қарастырылмайды.
special educational needs
In clinical diagnostic and functional development, special needs (or additional needs) refers to individuals who require assistance for disabilities that may be medical, mental, or psychological. Guidelines for clinical diagnosis are given in both the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders and the International Classification of Diseases 9th edition. Special needs can range from people with autism, cerebral palsy, Down syndrome, dyslexia, dyscalculia, dyspraxia, dysgraphia, blindness, deafness, ADHD, and cystic fibrosis. They can also include cleft lips and missing limbs. The types of special needs vary in severity, and a student with a special need is classified as being a severe case when the student's IQ is between 20 and 35. These students typically need assistance in school, and have different services provided for them to succeed in a different setting. In the United Kingdom, special needs usually refers to special needs within an educational context. This is also referred to as special educational needs (SEN) or special educational needs and disabilities (SEND). In the United States, 19.4 percent of all children under the age of 18 (14,233,174 children) had special health care needs as of 2018. The term is seen as a dysphemism by many disability rights advocates and is deprecated by a number of style guides (e. g. APA style).
АҚШ-тың ерекше қажеттіліктері мен бала асырап алу статистикасы
Құрама Штаттарда "арнайы қажеттіліктер" - бұл 1997 жылғы асырап алу және қауіпсіз отбасылар туралы заңдағы тілден алынған асырап алуды қолданатын заңды термин. Бұл диагноз балаларды асырау жүйесіндегі ерекше қажеттіліктері жоқ балаларға қарағанда көбірек қызмет көрсетуге мұқтаж деп жіктеу үшін қолданылады. Бұл мінез-құлық, балалық шақ және отбасылық тарихқа негізделген диагноз, оны әдетте денсаулық сақтау маманы жасайды. АҚШ-та 150 мыңнан астам ерекше қажеттіліктері бар балалар тұрақты үй күтіп отыр. Дәстүр бойынша ерекше қажеттіліктері бар балаларды асырап алуға басқа балаларға қарағанда қиын деп саналады, бірақ тәжірибе көрсеткендей, ерекше қажеттіліктері бар көптеген балаларды оларды қалаған отбасыларға табысты орналастыруға болады. 1997 жылғы "Асырап алу және қауіпсіз отбасылар туралы" заң (P. L. 105/89) ерекше қажеттіліктері бар балаларға үй табуға және оларға асырап алудан кейінгі қажетті қызметтерді алуларына көбірек көңіл бөлді. Бала асырап алуды алдын ала ұйымдастыру қызметі асырап алушылардың жақсы дайындықпен және асырап алуды табысты өткізу үшін қажетті құралдармен қамтамасыз етілуін қамтамасыз ету үшін де аса маңызды. Құрама Штаттар Конгресі асырап алуға және тұрақты отбасыларға мүмкіндігінше тезірек орналастыруға мүмкіндік бермейтін асыраушы отбасындағы балаларды қамтамасыз ету үшін заң қабылдады. Арнайы қажеттіліктерді асырап алудың бұзылу деңгейі 10 мен 16 пайыз аралығында. 1989 жылы Ричард Барт пен Марианна Берри жүргізген зерттеуде, асырап алушылардың 86% ы ықтималды немесе міндетті түрде қайтадан асырап алатынын айтты. 50% ерекше қажеттіліктері бар балаларды асырап алудың не талап ететінін көбірек білгендіктен, бір баланы асырап алатынын айтты. Сондай-ақ, ерекше қажеттіліктерді асырап алудың бұзылған жағдайларында ата-аналар балалардың тарихы мен балалардың проблемаларының ауырлығын асырап алудан бұрын білмейтіндерін айтады.
Білім
Арнайы білім беру қажеттіліктері термині - бұл арнайы білім беру қажеттіліктерінің қысқаша түрі және мүгедектігі бар оқушыларға қатысты, олардың оқулары басқа оқушылармен салыстырғанда өзгеруі немесе кешігуі мүмкін. Білім беру ортасындағы ерекше қажеттіліктер термині баланың білім беру бағдарламасы жеке білім беру жоспары арқылы студенттерге әдетте ұсынылатыннан ресми түрде өзгерген кезде қолданылады, оны кейде жеке бағдарлама жоспары деп атайды. Арнайы білім беру оқушының оқу ортасына барлық балаларға арналған бірыңғай жүйе құруға көмектеседі. Бұрын мүгедектерден бас тартылып, психикалық ауруханаларда немесе мекемелерде оқшауланып жүретін. Көптеген елдерде мүгедектерді қоғам үшін ұят деп қарастырып, көп жағдайда азаптау, тіпті өлтіру жазасына ұшыраған. АҚШ-та мүгедектер туралы білім беру туралы заң және басқа да көптеген ережелер енгізілгеннен кейін мүгедектер оқушыларын білім беру жүйесінен шығарып тастау немесе кемсіту мүмкін емес еді.
Біріктірілген оқу ортасы
Көптеген жағдайларда ерекше қажеттіліктері бар оқушыларды жалпы білім беретін сыныптарға енгізудің көптеген пайдасы болды. Дуглас Марстон жүргізген зерттеуде арнайы қажеттіліктері бар оқушылардың оқу жетістіктеріне интеграцияланған оқу ортасының әсері тексерілді. Ол алдымен үш түрлі топтағы оқушыларды жинады: оқшауланған оқу ортасындағылар, біріктірілген оқу ортасындағылар және оқшауланған және біріктірілген оқу орталарының комбинациясындағылар. Ол әр топтың күзде және көктемде оқыған сөздерінің орташа санын есептеп, нәтижелерін салыстырды. Нәтижесінде үйренуге арналған ортада немесе оқшауланған орта мен үйренуге арналған ортаның үйлесімінде оқу дағдылары қатаң оқшауланған ортаға қарағанда жақсарғанын байқады. Интеграцияланған сыныптар ерекше қажеттіліктері бар оқушыларға көптеген әлеуметтік пайда әкелуі мүмкін. Арнайы қажеттіліктері бар оқушыларды толыққанды жұмыс істейтін құрбыларымен қоршап, олар әртүрлілікке ұшырайды. Оқушылармен тығыз қарым-қатынаста болу олардың достық қарым-қатынасын дамытуға және қарым-қатынас дағдыларын жетілдіруге мүмкіндік береді.
Әлемдегі ерекше қажеттіліктер мен білім беру
Арнайы қажеттіліктері бар балаларды мектеп жүйесіне енгізу мәселесі бүкіл әлемде қарастырылып жатыр. Еуропада арнайы қажеттіліктері бар оқушылардың саны тұрақты сыныптарда өсіп келеді, ал арнайы қажеттіліктері бар сыныптарда оқушылардың саны азайып келеді. Алайда, Қытай сияқты басқа елдерде мүгедектердің білім алу мүмкіндігі ұзақ уақыттан бері мәселе болып келеді. Кейбір мәдени нанымдар мен идеологиялар қабілетіне қарамастан барлық оқушылардың интеграциясына кедергі келтірді, бірақ соңғы жылдары Қытай мүмкіндігі шектеулі адамдарға қолдау көрсету бағдарламаларына көбірек қаражат бөлу арқылы және мектептерде көпшілікке кіретін қоғамдастықтар құруға ұмтылу арқылы елеулі жетістіктерге жетті.