Кіріспе
Папуа-Жаңа Гвинеяның Бугенвиль автономиялық аймағындағы мыс кен орны Пангуна кен орны - Папуа-Жаңа Гвинеяның Бугенвиль қаласында орналасқан үлкен мыс кен орны. Пангуна Папуа-Жаңа Гвинеядағы және әлемдегі ең ірі мыс қорларының бірі болып табылады, оның бір миллиард тонна мыс кені және он екі миллион унция алтын бар. Шахта 1989 жылдан бері жабылып, өндіріс тоқтатылды.
The Panguna mine is a large copper mine located in Bougainville, Papua New Guinea. Panguna represents one of the largest copper reserves in Papua New Guinea and in the world, having an estimated reserve of one billion tonnes of ore copper and twelve million ounces of gold. The mine has been closed since 1989 and has ceased all production.
Тарих
Бугенвильдің Crown Prince Range-те үлкен мыс кен орындарының ашылуы 1969 жылы Австралияның Conzinc Rio Tinto компаниясының еншілес компаниясы Bougainville Copper Ltd (BCL) мыс кен орнын құруға әкелді. 1972 жылы Папуа-Жаңа Гвинея Ұлттық үкіметінің 20% акционері ретінде қолдау көрсетуімен өндіріс басталды. Ал Бугенвиль тұрғындары жалпы пайданың 0,51,25%-ын алды. Бұл жер сол кезде әлемдегі ең ірі ашық мыс / алтын кен орны болды, ол ПНГ-ның ІЖӨ-нің 12% -ын және елдің экспорттық кірісінің 45% -ын құрады. 1975 жылы Папуа-Жаңа Гвинеяның Австралиядан тәуелсіздігін алуына шахтадан түскен пайда көмектесті. Пангунадағы кен өндіруге Тейлингті тікелей Жаба өзенінің қосалқы өзендеріне тастау кірді. Шахта аралда экологиялық мәселелерді туындатты, компания Жаба өзенінің бүкіл ұзындығын уландырып, туа біткен кемшіліктерге себепші болды, сондай-ақ аралдағы ұшқан түлкілердің жойылуына себеп болды. Бугенвилл мысы аралда нәсілдік сегрегация жүйесін орнатты, бір топ ақ жұмысшылар үшін, екінші топ жергілікті тұрғындар үшін. Бұл 1988 жылы Франсис Она бастаған көтеріліске әкелді, ол пангуна жер иегері және Бугенвиль революциялық армиясының (BRA) қолбасшысы болды. Көтерілістің нәтижесі Бугенвиль қақтығысы болды, бұл ПНГ-дан бөлінуді іздеген BRA мен Папуа-Жаңа Гвинея қорғаныс күштері арасындағы қақтығыс болды. Он жылдық қақтығыстың салдарынан 20 000-нан астам адам қаза тапты, 1989 жылы 15 мамырда кен орнын жабу және 1990 жылы 24 наурызға дейін БКЛ персоналының толық шығарылуы. 2016 жылдың маусым айында Rio Tinto ұлттық және жергілікті үкіметтерге шахтадағы мүдделерін сатып, өз рөлінен бас тартты. 2020 жылы Адам құқықтары жөніндегі заң орталығы Австралия үкіметінің алдына шахтаның қоршаған ортаға және адам құқықтарына тигізетін зиянды әсеріне қатысты шағым берді. Айналадағы өзендерде мыс, мырыш және сынап сияқты ауыр металдар кездеседі. Rio Tinto компаниясы тау-кен өндірісі кезінде тиісті заңдарды толық орындағанын айтып, суды тазарту жұмыстарын қаржыландырудан бас тартты.
Қайта ашу
Бугенвильдің автономиялық үкіметі тәуелсіз қаржы көзі іздеу мақсатында кен орнын қайта ашуды қалайды. Шахтаны қайта ашудың құны 5-6 миллиард долларды құрайды.