Кіріспе
Ribagorça немесе Ribagorza (riβaˈɣoɾθa;) – Арагон және Каталонияның табиғи және тарихи аймағы. Пиреней алды және Пиреней аймақтарында орналасқан, оның аумағының басым бөлігі таулы келеді. Аймақ 20 ғасырдың ортасынан бері халық санының азаюына ұшырап келеді. Ногера Рибагорсана өзені осы аймақтың құрметіне аталған.
Ribagorça or Ribagorza (riβaˈɣoɾθa; ) is a historical and natural region of Aragon and Catalonia. Located in the Pre Pyrenees and Pyrenees area, most of its territory is mountainous. The region has been steadily losing population since mid 20th century. The Noguera Ribagorçana river is named after this region.
География
Облыс француз шекарасының оңтүстігінде орналасқан, шығысында Паллар, батысында Собрарбе жатыр. Рибагорса табиғи аймағының физиографиялық ерекшеліктеріне Эсера, Исабена және Ногуера Рибагорсана өзендері мен олардың салалары кіреді. Аймақ сонымен қатар Пиреней және Пиреней алды аймағындағы тау жоталарын қамтиды, олар оңтүстікке қарай ағатын өзендердің бассейндерін қоршап тұрады.
Қалалық округтер
Аймақтың дәстүрлі астанасы Бенабарре болған; 2014 жылғы халық санауы бойынша муниципалитетте 1 153 адам тұрады. Дегенмен, қазіргі кезде Рибагорсаның ең ірі қаласы - 2014 жылы 3 429 тұрғыны бар Граус қаласы.
Рибагорза/Рибагорса
Рибагорса – 2002 жылы құрылған Арагонның комаркасы. Ол Уэска провинциясының солтүстік-шығыс бөлігін құрайды. Солтүстікте Францияның Жоғарғы Гаронна департаментімен, шығыста Аран аңғарымен, Альта Рибагорсамен, Палларс Юссамен және Ногерамен, батыста Собрарбемен, ал оңтүстікте Сомонтано-де-Барбастромен және Ла Литерамен шектеседі. Қазіргі Арагон комаркасының аумағы бұрын каталан тілінде Баиша Рибагорса деп белгілі болған.
Альта Рибагорса
Қазіргі таңда Алта-Рибагорса Каталонияның комаркаларының бірі болып табылады. Оның орталығы Понт-де-Сюэрт қаласы. Басқа муниципалитеттер – Валль-де-Бой және Вилаллер.
Тарих
Рибагорса графтығы 872 және 1017 жылдар аралығында өз династиясымен тарихи графлық болды. 1018 жылдан 1322 жылға дейін ол Арагон Корольдігінің графтығына қарады, және сол жылы Арагонға енші ретінде қосылды. 1591 жылы II Филипп тұсында Рибагорса Испания коронасының құрамына кірді.
Тіл білімі
Ribagorçan (ribagorzano, ribagorsano) – Арагон аймағында және каталан тілінде тараған, арагон және каталан тілдерінің аралық диалектісі. Ribagorçan (ribagorçà) – Каталонияның Alta Ribagorça аймағында сөйленетін каталан диалектісі. Понт-де-Сюэрт тұрғындары арагон тіліне жақын, бірақ кейбір аррандық окситандық ерекшеліктері бар каталан тілінің нұсқасын қолданады. Дегенмен, арагон және каталан тілдері бұл аймақта диалектілік континуум құрайды, сондықтан екі тілдің арасындағы географиялық шекараны анық жүргізу мүмкін емес.