Кіріспе

Неміс философы Мартин Хайдеггердің "Өнер туындысының шығу тегі" (Der Ursprung des Kunstwerkes) кітабы - неміс философы Мартин Хайдеггердің очергі. Хайдеггер мәтінді 1935-1937 жылдар аралығында дайындап, 1950 жылы және 1960 жылы жариялау үшін қайта өңдеді. Хайдеггер өз эссесін 1930 жылдары Цюрих пен Франкфуртта өткен лекциялардың сериясына негіздеді, алдымен өнер туындысының мәніне, содан кейін "нәрсе" мағынасына қатысты сұраққа, философтың өнер ұғымы туралы алғашқы лекцияларын белгіледі.

Мазмұны

"Өнер туындысының шығу тегі" атты еңбегінде Хайдеггер өнердің мәнін болмыс пен ақиқат ұғымдары тұрғысынан түсіндіреді. Ол өнер - бұл мәдениеттегі ақиқат элементін білдірудің жолы ғана емес, оны жасаудың құралы және "ол бар" деп айтуға болатын серпіндік тақтаны қамтамасыз ету. Өнер туындылары - бұл жай ғана жағдайдың көрінісі емес, олар қоғамның ортақ түсінігін туғызады. Кез келген мәдениетке жаңа өнер туындысы қосылған сайын, оның мәні өзгеріп отырады. Хайдеггер өз эссесін өнер туындысының қайнар көзі қандай деген сұрақтан бастайды. Оның айтуынша, сурет пен суретші бір-біріне қамқорлық жасайтын сияқты. "Екі нәрсе де бір-бірімен байланысты емес. Алайда, бірін-бірі толықтай қолдамайды". Өнер, жұмыс пен шығармашылдан бөлек ұғым, осылайша екеуінің де көзі ретінде бар. Өнердің өзі суретшіге тән емес, ол өзіндік мақсаттары үшін шығармашылды пайдаланатын күшке айналады. Сол сияқты, туындыны суретшінің емес, өзі өмір сүрген әлемнің контекстіне қарап қарастыру керек. Алайда, мәнін ашу кезінде герменевтикалық шеңбер мәселесі туындайды. Бір сөзбен айтқанда, әрменевтикалық шеңбер кез келген шығармада тұтастықты түсінбесеңіз, оның жеке бөліктерін толықтай түсіне алмайсыз, ал бөліктерді түсінбесеңіз, тұтастықты түсіне алмайсыз деген парадоксты тудырады. Өнер мен өнер туындыларына қатысты, біз өнердің мәнін білмесек, өнер туындысының мәнін ұға алмайтынымызды, ал өнер туындысын білмесек, өнер туындысының мәнін таба алмайтынымызды байқаймыз. Хайдеггер бұл шеңберді ұстап алу үшін сіз өнердің немесе өнер туындысының мәнін анықтауыңыз керек деп қорытындылайды, ал өнер туындысы қарапайым болғандықтан, біз осында бастауымыз керек. Хайдеггердің пікірінше, өнер туындылары - бұл заттар, бұл анықтама "заттың" мағынасы туралы сұрақ тудырады, сондықтан туындылар зат сипатына ие. Бұл кең ұғым, сондықтан Хайдеггер заттардың үш басым түсіндіріміне назар аударуды таңдайды: заттар қасиеттері бар заттар ретінде немесе белгілер тасымалдаушылар ретінде. сезімдік қабылдаулардың көп түрлілігі сияқты. Заттар қалыптасқан зат ретінде. Үшінші түсінік ең басым (барлық жаратылыстарға таралған), бірақ жабдықтан алынған: "Бұл ұзақ таныс ойлау тәсілі жаратылыстардың барлық тікелей тәжірибесін алдын ала қабылдайды. Алдын ала түсінік кез келген адамның болмысы туралы ойлануды шектейді". Хайдеггер Винсент ван Гогтың суреттеген шаруа аяқ киімін таңдауының себебі - өнер туындылары мен басқа "заттар" арасында, мысалы, жабдықтар арасында айырмашылық орнату, сондай-ақ феноменологиялық сипаттама арқылы тәжірибе ашу. Бұл Хайдеггерге тән, өйткені ол көбінесе мәдениетті талдау үшін үлгі ретінде аяқ киім мен аяқ киім жасаушы дүкендерді зерттеуді таңдады. Хайдеггер көрерменнің аяқ киім туралы сұрақтардың алуан түрін қарастыруға жауапкершілігін түсіндіреді, тек форма мен зат туралы ғана емес, аяқ киім қандай? деген сұрақтар қойып, аяқ киімнің мақсаты туралы сұрақ қою арқылы шығармаға өмір сыйлайды. Олар қандай әлемге кіреді? Осылайша, біз шындықты бейнелеудің (форманың) шындыққа (материяға) сәйкестігі ретінде көрсететін шындықтың сәйкестік теорияларынан асып түсеміз. Бұдан кейін Хайдеггер өнердің "Жер" пен "Әлем" арасындағы белсенді күрес орнату қабілеті туралы жазады. "Әлем" - бұл белгілі бір мәнді білдіреді, бұл бір зат үшін қолға дайын болғанның жиынтығы ғана емес, сонымен қатар Дасейін немесе адам ((() бар маңызды қатынастардың желісі (мысалы, кесте, мәннің желісінің бөлігі ретінде, әдетте ол жерде отырғандарды, бір кездері онымен болған әңгімелерді, оны жасаған ұстаны және тағы басқаларды көрсетеді). Отбасы бүкіл әлемге ұқсауы мүмкін, немесе мансап бүкіл әлемге ұқсауы мүмкін, немесе тіпті үлкен қауымға немесе ұлтқа ұқсауы мүмкін. "Жер" дегеніміз - әрбір мағыналы "дүниелеу" пайда болатын фон сияқты нәрсе. Ол - қолжетімді кітап. Екеуі де өнер туындысының жұмыс істеуі үшін қажетті компоненттер, әрқайсысы ерекше мақсаттарға қызмет етеді. Өнер туындысы - бұл "дүние" объектісі, өйткені ол өзіндік әлемді жасайды; ол бізге басқа әлемдер мен мәдениеттерді ашады, мысалы, ежелгі грек немесе ортағасырлық әлемдер сияқты өткен әлемдер немесе шаруалар немесе аристократтар сияқты әртүрлі әлеуметтік әлемдер. Алайда, өнердің өзі "Жерге" жүгінеді, өйткені өнердің функциясы оны жасау үшін пайдаланылған табиғи материалдарды, мысалы бояудың түстері, тілдің тығыздығы немесе тас текстурасы, сондай-ақ барлық жерде әрбір маңызды айқын бейнелеу үшін жасырын ф...

Табысы мен сын

Хайдеггердің өнер туралы түсінігіне ең басты ықпал еткен Фридрих Ницше болды. Ницшедің "Билік құмарлығы" атты еңбегінде Хайдеггер шындық пен өнердің динамикасы туралы түсініктерімен күресті. Ницше өнер шындықтан жоғары деп санайды, бұл Хайдеггердің ақырында келіспейтін нәрсе, өйткені Ницше алға қойған реттелген қарым-қатынас емес, философтың шындықтың өзін анықтауы, ол тым дәстүрлі деп мәлімдейді. Гейдегердің салтқа сай көркемдік әдістерге деген пікірі күмәнмен қаралған. Мысалы, оның музейлерді сынға алуы кеңінен белгілі. Хайдеггерді сынға алғандар оның айналмалы аргументтер қолданатынын және шындықты табу үшін бұлай ету жақсы деген айламен логикалық ойлаудан аулақ болатынын айтады. (Шын мәнінде, Хайдеггер феноменологиялық әдістің қайта қаралған нұсқасын қолданады; герменевтикалық шеңберді қараңыз). Мейер Шапиро Ван Гогтың айтылған аяқ киімі шынымен де шаруа аяқ киімі емес, Ван Гогтың өзі, бұл Хайдеггердің оқуын әлсірететін деталь деп дәлелдеді. 1930 жылдары топырақ туралы айтылған сөздер кейінгі оқырмандар үшін жоғалған коннотацияларды алып жүрді (Қан мен топырақты қараңыз). Хайдеггер мен Шапироның мәтіндеріндегі проблемалар Жак Дерриданың "Ақиқатты өлшеміне қайтару" және Бабетт Бабихтың жазбаларында талқыланады. Шапироның сын-пікірін жақында Иан Томсон (2011) жоққа шығарды. Хайдеггердің өнер туралы түсініктері көркемдік ақиқат туралы пікірталастарға маңызды үлес қосты. Бұл тұрғыда Хайдеггердің ой-пікірлері сәулетшілдік ойлауға да әсер етті, әсіресе тұрғын үй мәселесі туралы ой-пікірлер тұрғысынан. Архитектуралық феноменологиядағы ықпалды жұмысты қараңыз: Кристиан Норберг Шульц, Genius Loci, Архитектураның феноменологиясына қарай (Нью-Йорк: Риццоли, 1980); сонымен қатар, тұрғын үй мәселесін жақында қараңыз: Надер Эль Бизри, "Тұрғын үй туралы: архитектуралық феноменологияға Хайдеггерлік аллюзиялар", Studia UBB. Философия, том. 60 - жоқ. 1 (2015): 5 30 адам. Тарихшы және саясаттанушы Ричард Волин Хайдеггердің "табиғи жағынан өсіп келе жатқан құрмет пен сыншылдық қатынасы" туралы "абсолюттік идеализм" туралы, әсіресе, Сократқа дейінгі қарама-қарсылықтардың қайта жаңғыруы, суретшілердің "мемлекетті құруы", ақын заң шығарушылар, метафизикалық халықтар ретінде Херренвольк және "ақиқат өз табиғатында ақиқат емес" деген жасыру туралы айтты.

Басылымдар

Хайдеггер, Мартин. "Басқа жол" (Кембридж: Кембридж университетінің баспасы, 2002). Холцвегедің аудармасы (Франкфурт: Витторио Клостерман, 1950), Хайдеггердің "Gesamtausgabe" жинағының 5-томы.