Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фёдор Юрьевич Ромодановский (қазақша Фёдор Юрьевич Ромодановский; шамамен. 1640 - 1717) - Ұлы Петрдің Ресейді жаңғыртудағы ең басты көмекшілерінің бірі. Ол 1686 жылдан өліміне дейін Тайная канцелярияны басқарып, елдің алғашқы құпия полиция басшысы болды. Ромодановский әулетінің ықпалды боярлары князь Федорға 1686 жылы Преображенский приказінің басшысы лауазымы берілді, ол кезде оның функциялары Преображенский және Семеновский бөлімшелерін басқаруды қамтиды. Оның адалдық пен шешімділігі жас Петр патшаның құрметіне бөленді, ол оны ойыншық әскерінің "генералиссимусы" етіп тағайындады. 1695 - 1699 жылдар аралығында Петрдің елордадан жиі кетіп қалуы кезінде ол Ромодановскийге ел басқаруды сеніп тапсырды. 1698 жылы Петрдің жоқтығында Стрельцы көтерілісі басталғанда, Ромодановский оны аяусыз басады. Патшаға қызмет еткендіктен Петр Ромодановскийді "Иегеміз" (кесарское величество) және "Принц Цезарь" (князь кесарь) деп атады. Ромодановскийдің Ропшада (Петергофтан оңтүстікке қарай) өз сотын ұстауға және офицерлерді жоғарылатуға құқығы болды. Патша оған неміс тілінде "Min Herr Koenig" ("Патша мырзам") деп тіл қатып, өзінің хаттарына "Сіздің патшалығыңыздың ең кішіпейіл қызметшісі Питер" деп қол қояды. 1717 жылы 17 қыркүйекте қайтыс болғанға дейін Ромодановский құпия полиция, Сібір приказасы және Аптекалық басқарушы болды. Ол өлгенге дейін Ресейдегі ең күшті екінші адам (және ең қорқынышты адам) болды. Ромодановскийдің өлімінен көп уақыт өткен соң, Ключевский (1841-1911) оны "көрінісі бойынша жынды, мінезі бойынша зұлым тиран" деп сипаттады. Ұлы Петрдің өмірбаянының көпшілігі Петрдің шартсыз қолдаушысы және оның ең қорқынышты және өте тиімді өкілі ретінде қызмет еткен Ромодановскийдің рөлін елемеуге бейім. Петрдің басқа жақтастары соғысып, соғысып жатқанда, Ромодановский қарсылықсыз, темір қолмен болды. Федор Ромодановскийдің жалғыз ұлы Ромодановский Иван Фёдорович (1677-1730) 1717 жылдан 1729 жылға дейін Преображенский приказінде қызмет атқарды.
Prince Fyodor Yuryevich Romodanovsky ( Фёдор Юрьевич Ромодановский; ca. 1640 – 1717) was one of Peter the Great's foremost assistants in the task of modernizing Russia. He served as the country's first head of secret police, operating the Тайная канцелярия from 1686 to his death. An influential boyar from the Romodanovsky family, Prince Fyodor was given the post of the head of the Preobrazhensky prikaz in 1686, when its functions involved the administration of the Preobrazhensky and Semyonovsky units. His integrity and resolution won him the admiration of young Tsar Peter , who made him "Generalissimo" of his toy army. During Peter's frequent absences from the capital between 1695 and 1699 he entrusted Romodanovsky with governing the country. When the Streltsy Uprising of 1698 erupted in Peter's absence, Romodanovsky ruthlessly suppressed it. For his vital services to the crown Peter jocundly styled Romodanovsky "His Caesarean Majesty" (кесарское величество) and "Prince Caesar" (князь кесарь). Romodanovsky also had the right to keep his own court at Ropsha (south of Peterhof) and to promote officers. The Tsar addressed him in German as "Min Herr Koenig" ("My Lord King") and signed his own letters "Your Majesty's humblest servant Piter". Until his death, on 17 September 1717, Romodanovsky remained in charge of the secret police, the Siberian prikaz, and the Apothecary; basically he operated as the second most powerful man (and the most feared man) in Russia until his death. Long after Romodanovsky's death, Klyuchevsky (1841 1911) described him as a "a monstrum by appearance, a vicious tyrant by character". Most of Peter the Great's biographies tend to overlook the role of Romodanovsky, who served as an unconditional supporter of Peter and as his most feared and very effective official. While other Peter's adherents built and fought, Romodanovsky ensured, with an iron hand, that there was no opposition. Fyodor Romodanovsky's only son, Ромодановский, Иван Фёдорович ( 1677–1730) succeeded him in office at the Preobrazhensky prikaz from 1717 to 1729.