Кіріспе
Жапондық әңгімелік қол орамалары Суреттелген қол орамалар, немесе 絵巻; emaki - суреттелген қол орамалардың суреттелген көлденең әңгімелеу жүйесі, ол Жапонияның Нара дәуірінен (710 794 CE) басталады. Бастапқыда ескі қытайлық аналогтарын стилінде көшіріп, кейінірек Хэйан (7941185) және Камакура кезеңдерінде (11851333) жапондық эмакимоно өздерінің ерекше стилін дамытты. Сондықтан бұл термин тек жапондық суреттелген баяндау орамаларына қатысты. Қытай және корей орамдарындағыдай, эмакимонода каллиграфия мен суреттер біріктіріледі және кейде бірнеше метрлік қағаз немесе жібек орамаларына боялады, суреттеледі немесе мөрленеді. Оқырман кітапты бірте-бірте ашып, оқиғаның мәнін анықтайды. Сондықтан эмакимоно - романтикалық немесе эпикалық әңгімелер немесе діни мәтіндер мен аңыздарды суреттеу арқылы кітапқа ұқсас баяндау жанры. Ямато-э стиліне толық енген бұл жапондық шығармалар ең алдымен күнделікті өнерге айналады, ол адамның өзіне және суретшінің берген сезімдеріне негізделген. 8-ғасырдағы алғашқы эмакимонолар қытайлық шығармалардың көшірмелері болғанымен, 10-ғасырдан бастап Хэйан императорлық сотында, әсіресе өзін өнерге, поэзияға, суретке, каллиграфияға және әдебиетке арнаған, таза және оқшау өмір сүрген аристократ әйелдер арасында жапондық дәмі бар эмакимоно пайда болды. Алайда, Хэйан кезеңінен ешқандай эмакимоно сақталмаған, ал ең көне шедеврлер 12-13 ғасырларда эмакимононың "алтын дәуіріне" жатады. Осы кезеңде композиция техникасы өте жетістіктерге қол жеткізді, ал тақырыптар бұрынғыдан да көп болды, тарих, дін, романстар және басқа да танымал әңгімелермен айналысты. Бұл эмакимоноларды құруға қолдау көрсеткен меценаттар, ең алдымен, аристократтар мен будда ғибадатханалары болды. 14 ғасырдан бастап эмакимоно жанры маргиналды болып, негізінен Дзен буддизмінен туған жаңа қозғалыстарға жол ашты. Эмакимоно суреттері негізінен ямато-э стиліне жатады, оған жапон өмірінің және пейзаждарының тақырыптары, адамның сахналануы, бай түстерге және сәндік көрініске баса назар аударылады. Макакимононың форматы, биіктігі шектеулі ұзын орамалары, композициялық проблемалардың барлық түрлерін шешуді талап етеді: алдымен әңгімені сүйемелдейтін әртүрлі көріністер арасындағы ауысуларды жасау, баяндауды көрсететін көзқарасты таңдау және осы сәттегі сезімдер мен эмоцияларды барынша жақсы білдіретін ырғақ жасау қажет. Жалпы, эмакимононың екі негізгі санаты бар: каллиграфия мен бейне алмасып тұрады, әр жаңа сурет алдыңғы мәтінді көрсетеді және әр түрлі техникалық шаралар көріністер арасындағы сұйық өтпелерге мүмкіндік беретін мәтін үзілмеген үздіксіз суреттерді ұсынады. Бүгінде эмакимоно ортағасырлық дәуірдің алғашқы кезеңіндегі барлық әлеуметтік топтар мен барлық дәуірдегі жапон халқының өмірі мен әдет-ғұрыптарына ерекше тарихи көзқарас танытады. Бұл кітаптардың біразы ғана сақталып қалды, ал 20-ға жуығы Жапонияның ұлттық қазынасы ретінде қорғалуда.
Illustrated handscrolls, , or 絵巻; emaki is an illustrated horizontal narration system of painted handscrolls that dates back to Nara period (710–794 CE) Japan. Initially copying their much older Chinese counterparts in style, during the succeeding Heian (794–1185) and Kamakura periods (1185–1333), Japanese emakimono developed their own distinct style. The term therefore refers only to Japanese painted narrative scrolls. As in the Chinese and Korean scrolls, emakimono combine calligraphy and illustrations and are painted, drawn or stamped on long rolls of paper or silk sometimes measuring several metres. The reader unwinds each scroll little by little, revealing the story as seen fit. Emakimono are therefore a narrative genre similar to the book, developing romantic or epic stories, or illustrating religious texts and legends. Fully anchored in the yamato e style, these Japanese works are above all an everyday art, centered on the human being and the sensations conveyed by the artist. Although the very first 8th century emakimono were copies of Chinese works, emakimono of Japanese taste appeared from the 10th century in the Heian imperial court, especially among aristocratic ladies with refined and reclusive lives, who devoted themselves to the arts, poetry, painting, calligraphy and literature. However, no emakimono remain from the Heian period, and the oldest masterpieces date back to the "golden age" of emakimono in the 12th and 13th centuries. During this period, the techniques of composition became highly accomplished, and the subjects were even more varied than before, dealing with history, religion, romances, and other famous tales. The patrons who sponsored the creation of these emakimono were above all the aristocrats and Buddhist temples. From the 14th century, the emakimono genre became more marginal, giving way to new movements born mainly from Zen Buddhism. Emakimono paintings mostly belong to the yamato e style, characterized by its subjects from Japanese life and landscapes, the staging of the human, and an emphasis on rich colours and a decorative appearance. The format of the emakimono, long scrolls of limited height, requires the solving of all kinds of composition problems: it is first necessary to make the transitions between the different scenes that accompany the story, to choose a point of view that reflects the narration, and to create a rhythm that best expresses the feelings and emotions of the moment. In general, there are thus two main categories of emakimono: those which alternate the calligraphy and the image, each new painting illustrating the preceding text, and those which present continuous paintings, not interrupted by the text, where various technical measures allow the fluid transitions between the scenes. Today, emakimono offer a unique historical glimpse into the life and customs of Japanese people, of all social classes and all ages, during the early part of medieval times. Few of the scrolls have survived intact, and around 20 are protected as National Treasures of Japan.
Тұжырымдама
Эмакимоно немесе емакимоно термині, көбінесе emaki деп қысқартылады, канжи "сурет салу"; 絵; e, "қағаз" немесе "кітап"; 巻; maki және "нәрсе"; 物; моно. Бұл термин боялған қағаздан немесе жібектен жасалған ұзын шиыршықтар, олардың ұзындығы бір метрден бірнеше метрге дейін; кейбіреулерінің ұзындығы 40 футқа дейін (12 м) дейін. Бұл кітапшалар көркем және баяндау элементтерін біріктіріп, 12-ші және 14-ші ғасырлар арасындағы Жапониядағы басым өнер қозғалыстарын сипаттайтын оқиғаларды немесе анекдоттардың тізбесін (әдеби хроникалар немесе буддалық астарлы әңгімелер) баяндайды. Екакимононы салтқа сай, кілемге отырып, төменгі үстелге немесе еденге қойып оқиды. Оқырман бір қолымен бұралып, екінші қолымен оңнан солға қарай бұралады (жапон тілінде жазу бағытына сәйкес). Осылайша, әңгіменің тек бір бөлігін ғана көруге болады, бірақ көбірек ашылуы мүмкін және суретші әңгімені құру үшін суреттердің тізбесін жасайды. Эмакимононы оқыған соң, оқырман оны бастапқы оқылатын бағытына қайта орауы керек. Эмакимоно жіппен жабылып, жеке немесе басқа орамалармен бірге осы мақсатқа арналған қорапқа сақталады, кейде ол күрделі үлгілермен безендіріледі. Эмакимоно оқиғаға сәйкес бірнеше рет бірінен соң бірі оралған кітаптардан құралуы мүмкін. 48 кітаптан құралған, бірақ стандартты саны әдетте бірден үшке дейін келеді. Эмакимоно екі элементтен тұрады: котоба гаки деп аталатын каллиграфиялық мәтіннің бөлімдері және e деп аталатын суреттердің бөлімдері; олардың мөлшері, орналасуы және саны кезең мен суретшіге байланысты әртүрлі болады. Әдебиеттен шабыт алған эмакимонода мәтін кеңістіктің кемінде үштен екісін алады, ал басқа да танымал шығармалар, мысалы, Чёдзю джинбуцу гига, кейде мәтінді жоғалту деңгейіне дейін бейнеге артықшылық береді. Қаңқалар ұзындығымен салыстырғанда (орташа алғанда, мен аралығында) биіктігі шектеулі, яғни эмакимоно тарихи түрде аристократия мен жоғары дін қызметкерлері ғана оқи алады.
Шығу тегі
Қолжазбалар біздің заманымыздың IV ғасырына дейін Үндістанда пайда болған деп есептеледі. Олар діни мәтіндер үшін қолданылып, Қытайға 1 ғасырда кірді. Жапонияға қол орамалары ғасырлар өткен соң буддизмнің таралуы арқылы енген. Жапон тіліндегі ең көне қол орама 8 ғасырда жасалып, Будданың өміріне арналған. Жапон қол орамаларының шығу тегі Қытайда және аздап Кореяда, яғни жапондық өнердің негізгі көзі болып табылады. Қытайдағы наративті өнер түрлерін біздің заманымыздың 3-ші ғасырынан бастап Хан әулетінің және біздің заманымыздың 2-ші ғасырынан бастап Чжоу әулетінің тұсында іздеуге болады, олардың қыш бұйымдары қозғалыстармен қатарланған аң аулау көріністерімен безендірілген. Қағаз Қытайда біздің заманымыздың 1-ші ғасырында ойлап табылған, ол заңдар немесе сутралар түрмелеріне жазуды жеңілдетті, кейде олар безендірілді. Алғашқы баяндау орамалары кейін пайда болды; әртүрлі шеберлер бұл құралға қызығушылық танытты, соның ішінде Гу Кайцзи (345406), жаңа әдістермен тәжірибе жүргізді. Біздің заманымыздың 10-ға дейінгі түрмелерінде басымдықты ие болған жанрлық сурет пен қытай таңбалары осы күнге дейін аз белгілі, өйткені олар Сунь әулетінің әйгілі ландшафт түрмелерінен көлеңкеден шықты. Шығыс Азиямен (негізінен Қытай мен Кореямен) қарым-қатынас 4-ші ғасырда Жапонияға қытай жазуын (кандзи) және 6-шы ғасырда буддизмді әкелді, сонымен бірге күшті Қытай империясының көрнекі тиімді бюрократиясына қызығушылық танытты. Нара дәуірінде жапондықтар Тан әулетіне: әкімшілік, сәулет, киім-кешек салты немесе рәсімдерінен шабыт алды. Қытай мен Жапония арасындағы алмасу өнер үшін де жемісті болды, негізінен діни өнер, және жапон архипелагының суретшілері континенттік техниканы көшіруге және игеруге құштар болды. Осыған байланысты сарапшылар алғашқы қытайлық боялған шиыршықтар біздің заманымыздың 6-шы ғасырында аралдарға келген деп болжайды және олар суреттелген сутраға сәйкес келеді. Осылайша, ең көне белгілі жапондық аңыз суреттелген орама (немесе эмакимоно) 7 ғасырдан бастап Нара дәуіріне жатады: себеп пен әсердің суреттелген сутрасы [fr], ол будда дінінің негізін қалаушы Гаутама Будданың өмірін, оның ағартуына дейін. Әлі де стилімен наив (Алты династия және ерте Тан династиясы) мәтіннің үстінде фриздермен орналастырылған суреттермен, бұл ескі қытай үлгісінің көшірмесі болуы мүмкін, оның бірнеше нұсқасы анықталды. Кейінгі классикалық эмакимоно осы шығармадан мүлдем басқа стильге ие болса да, ол төрт ғасырдан кейін, біздің заманымыздың 12-ші ғасырынан бастап, келген қозғалыстың алтын дәуірін алдын ала білдіреді.
Өнер мен әдебиет, ұлттық эстетиканың пайда болуы
Хэйан дәуірі императордың сарайының мәдениеті арқылы жапон өркениетінің шыңы ретінде көрінеді, бірақ мемлекет істеріне қызығушылық пен қызығушылық Genpei соғысына әкелді. Бұл түсінік Хэйан ордасында дамыған эстетикадан және кодталған және тазартылған өмір сүру өнерінен, сондай-ақ заттардың уақытша болмысы сезімінен туған белгілі бір тыныштық пен меланхолиядан (жапон тілінде моно но авере деп аталатын ақыл-ой күйінен) туындайды. Сонымен қатар, 9 ғасырға дейін Қытаймен қарым-қатынастың бұзылуы, даңқты Тан әулетінің құлдырауына байланысты бұзылыстар, Миеко Мурасе "ұлттық дәмнің пайда болуы" деп сипаттаған нәрсеге ықпал етті, өйткені шын мәнінде жапон мәдениеті алғашқы рет қытай ықпалынан кетіп қалды. Кофун кезеңінің басынан бері. Бұл даму алғаш рет Хэйан әйелдерінің әдебиетінде байқалды: кішкентай кезінен қытай жазуын оқыған ерлерден айырмашылығы, әйелдер жаңа сөз тіркесімін қабылдады, хирагана, ол қарапайым және жапон тілінің фонетикасына сәйкес келеді. Хэйан кезеңіндегі романдар (моногатари) және күнделіктер (никки) өмір, махаббат және сарайдағы интригалар туралы жан-жақты мәліметтерді жазды. Олардың ең танымалдары - 10-ғасырдағы Император сотының күтуші әйелдері Мурасаки Шикибу жазған Генджи туралы радикалды әңгіме. Жапондықтарға әсер еткен Хэйан кезеңінің сурет салу техникасының бастамасы, ретроспективті түрде ямато е деп аталады, бастапқыда буддалық сурет салудың кейбір аспектілерінде жаңа эзотерикалық Тендай және Шингон секталарында, содан кейін таза жер буддизміне (Джодо) көбірек кездеседі; Қытай техникалары көшірілген кезеңнен кейін жапон архипелагының өнері біртіндеп неғұрлым нәзік, лирикалық, декоративті болды. Дегенмен, әсіресе зайырлы өнерде жас ямато е ең күшті сезілді; оның шығу тегі Хэйан император сарайының жылжымалы қабырғалары мен экрандарына қайтып оралды, олар қағаз немесе жібек бетіне суреттермен жабылған, олардың тақырыптары [[Вака (поэзия) соттық поэзиясынан, жылдық ырымдардан, маусымнан немесе архипелагтың әйгілі өмірлері мен пейзаждарынан таңдалған. Бұл зайырлы өнер содан кейін ақсүйектер арасында, әсіресе романның иллюстрациясына қызығушылық танытқан әйелдер арасында таралды және 10-ғасырдың басында кең таралған сияқты. Діни суреттей, ақсүйектер бағалаған жапон өмірінің тақырыптары қытай сезімталдығының суретімен жақсы сәйкес келмеді, сондықтан сарай суретшілері белгілі бір дәрежеде XI ғасырда сәнді болып көрінген жаңа ұлттық техниканы дамытты, мысалы, Феникс залында (堂) немесе Амида залында (Бёдо) ғибадатханадағы панель суреттерінде, XI ғасырдың басындағы алғашқы ямато е шедеврі. Мамандардың пікірінше, романның суреттері мен суреттелген аңыздар эмакимоно әдебиет пен поэзияға байланысты осы дүниенің өнерінің желісімен дамыған. Сурет салу техникасы XI ғасырдағы сарайдың көркемдік дәміне толықтай сай келді, сарайдағы қарым-қатынастарды эмоционалды, меланхоликалық және нәзік бейнелеуге бейім болды және әңгімеге өте қолайлы сурет векторы болды. Әйелдер романдарынан (онна е) рухтанған сарайлық суреттерден айырмашылығы, адамдардың күнделікті өмірі, тарихи хроникалар және әйгілі монахтардың өмірбаяндары сияқты тақырыптардан рухтанған басқа да шиыршықтар бар; ақыр соңында, сарайдан тыс мәселелерді бейнелейтін эмакимоно стилі және отоко е ("еркектер суреті") деп аталады. Шигисан Энги Эмаки (12-ғасырдың ортасы) динамикалық және еркін сызықтарымен, ашық түстерімен және әрине, танымал және әзіл-оспақ тонымен осы қозғалысты керемет көрсетеді, жапон халқының өмірін ең маңызсыз бөлшектерінде суреттеуден тартынбайды. Мұнда бояу қағазды жалаңаш қалдыратын жеңіл шабытта ғана қолданылады, өйткені композицияға соттың салынған суреттерінен айырмашылығы, иілгіш және еркін сызық үстемдік етеді. Сонымен қатар, мәтін өте шектеулі орынды алады, суретші белгілі бір шектерсіз ұзақ көріністерді суреттейді. 12 ғасырдың екінші жартысында тағы екі шедевр жарыққа шықты. Біріншіден, Чёдзю джинбуцу гигасы қара бояумен монохромды эскиз жасайды, бұл буддалық монахтардың әдет-ғұрыптарын жұмсақ түрде бейнелейді, онда жанасудың өздігінен ерекшеленеді. Екінші жағынан, Бан Дайнагон Экотоба 866 жылы саяси қастандық туралы айтады, ол екі жанрдың таңғажайып қоспасын ұсынады онна е және отоко е, еркін сызықтармен және кейде жеңіл, кейде бай және мөлдір емес түстермен; жанрлардың бұл кездесуі бірнеше онжылдықтан кейін, Камакура кезеңінде басым болған стильді алдын ала көрсетеді....
This secular art then spread among the nobles, especially the ladies interested in the illustration of novels, and seems to have become prevalent early in the 10th century. As with religious painting, the themes of Japanese life, appreciated by the nobles, did not fit well with painting of Chinese sensibility, so much so that court artists developed to a certain extent a new national technique which appeared to be fashionable in the 11th century, for example in the seasonal landscapes of the panel paintings in the Phoenix Hall (鳳凰堂) or Amida Hall at the Byōdō in temple, a masterpiece of primitive yamato e of the early 11th century. Experts believe that yamato e illustrations of novels and painted narrative scrolls, or emakimono, developed in the vein of this secular art, linked to literature and poetry. The painting technique lent itself fully to the artistic tastes of the court in the 11th century, inclined to an emotional, melancholic and refined representation of relations within the palace, and formed a pictorial vector very suited to the narrative. In contrast with court paintings inspired by women's novels (onna e) there are other scrolls inspired by themes such as the daily lives of the people, historical chronicles, and the biographies of famous monks; ultimately, a style of emakimono depicting matters outside the palace and called otoko e ("men's painting"). The Shigisan Engi Emaki (middle of the 12th century), with dynamic and free lines, light colors and a decidedly popular and humorous tone, perfectly illustrate this movement, not hesitating to depict the life of the Japanese people in its most insignificant details. Here, the color is applied only in light touches that leave the paper bare, as the supple and free line dominates the composition, unlike the constructed paintings of the court. In addition, the text occupies very limited space, the artist painting rather long scenes without fixed limits. Two other masterpieces emerged into the light of day during the second half of the 12th century. First, the Chōjū jinbutsu giga forms a monochrome sketch in ink gently caricaturing the customs of Buddhist monks, where the spontaneity of touch stands out. Secondly, the Ban Dainagon Ekotoba tells of a political conspiracy in the year 866 by offering a surprising mixture of the two genres onna e and otoko e, with free lines and sometimes light, sometimes rich and opaque colors; this meeting of genres foreshadows the style that dominated a few decades later, during the Kamakura period. While the authority of the court rapidly declined, the end of the Heian period (in 1185) was marked by the advent of the provincial lords (in particular, the Taira and the Minamoto), who acquired great power at the top of the state. Exploiting the unrest associated with the Genpei War, which provided fertile ground for religious proselytism, the six realms (or Six destinies [fr]) Buddhist paintings (rokudō e) – such as the Hell Scroll or the two versions of the , otoko e paintings – aimed to frighten the faithful with horror scenes. Retracing the evolution of emakimono remains difficult, due to the few works that have survived. However, the obvious mastery of the classical scrolls of the end of the Heian period testifies to at least a century of maturation and pictorial research. These foundations permitted the emakimono artists of the ensuing Kamakura period to engage in sustained production in all of the themes.
Камакура дәуірі:
Хэйан дәуірінің соңы мен Камакура дәуірінің көп бөлігін немесе 12-13 ғасырларды қамтитын дәуірді өнер тарихшылары әдетте эмакимоно өнерінің "алтын дәуірі" деп атайды. Билік басындағы жаңа жауынгерлік тап пен жаңа буддалық секталардың ықпалымен өндіріс шынымен де өте тұрақты болды және тақырыптар мен әдістер бұрынғыдан да көп түрленді. Бұл кездегі эмакимоно стилі екі аспектімен сипатталды: ямато е жанрларының синтезі және реализм. Бастапқыда, бұрын Ban Dainagon Ekotoba (Хейан дәуірінің өте соңғы кезеңдері) белгілеген эволюция, щетка штрихтерінің еркіндігіне және тондардың жеңілдігіне (otoko e) берілген маңыздылыққа, сондай-ақ сахнаның кейбір элементтеріне қалың пигменттермен берілген жарқын түстерге (onna e) байланысты кеңінен таралды. Алайда, соттың суреттерінің өте нәзік көрінісі кейіннен Шигисан Энги Эмаки стиліне сәйкес, кем дегенде тақырыпқа қатысты, анағұрлым динамикалық және танымал шығармаларға жол ашты. Мысалы, Китано Тенджин Энги Эмакиде 9-ғасырдағы министр Сугавара но Мичизанэдің өмірі мен өлімі туралы баяндалады. Бойжеткен түстер, шиеленіскен контурлар, қозғалыс іздеу және бет-әлпеттің өте нақты бөлшектері бұл стильдердің қоспасын жақсы көрсетеді, әсіресе суреттер буддизм мен синтоизмнен шабыт алды. Камакура өнерінде кең тараған реалистік үрдістер, мүсіндер арқылы керемет көрініс тапқан, Камакура эмакимоносының көпшілігінде ашылды; шын мәнінде, Бакуфу сёгунат жүйесі Жапонияда билік құрды, ал соттың тазартылған және кодталған өнері көбірек сұйықтық пен динамизмге жол берді. Өнерде кеңінен айтылған қарапайымдық, көбірек шынайы және адамдық бейнелеуге (ашу, ауырсыну немесе өлшем) әкелді. Егер дінге байланысты іс-әрекет мол болса, онда буши (жауынгер) (асыл жауынгерлер) бұйрықтары да солай болды. Тарихи немесе әскери хроникалардың бірнеше эмакимоносы ең танымал, атап айтқанда (қазір жоқ) және Хэйдзи Моногатари Эмаки; Бостонның Көркем өнер мұражайында сақталған орама композиция шеберлігі үшін жоғары бағаланады (ол ораманың драмалық шыңына жетеді, яғни сарайды өртеп жіберу және жаяу сарбаздар арасындағы қанды шайқас), және оның жапондық ортағасырлық қару-жарақ пен қару-жарақты қазіргі заманғы түсінуге қосқан үлесі үшін. Акияма Теруказу оны "әлемдік әскери тақырыпқа арналған шедевр" деп сипаттады. Сол сияқты, бір асыл жауынгер Моко Шурай Экотобаны монғолдардың Жапонияны басып алуы кезінде өзінің әскери ерліктерін баяндауға дайындады. Камакура өнері әсіресе реалистік портретке қатысты өркендеді (nise e); егер эмакимоно кейіпкерлері үлкен кескіндік реализмге қарай дамыған болса, кейбіреулері, мысалы Поэзияның отыз алты өлмесі немесе Фудзивара но Нобузанеге тиесілі Цуйдзин Тейки Эмаки, сол кездегі иконографиялық техникаларға сәйкес портрет галереяларын тікелей ұсынады. Діннің осыған ұқсас өзгеруі Хэйан дәуіріндегі эзотерикалық буддалық секталар (Тендай және Шингон) таза жер буддизміне (Джодо) жол бергенде, ол негізінен Амида Буддаға бағышталудың қарапайым әдістерін уағыздау арқылы халыққа арналды. Бұл өте белсенді секталар эмакимононы 13 - 14 ғасырларда өз ілімдерін түсіндіру және тарату үшін көп қолданды. Бірнеше діни тәжірибе Камакура эмакимоносына әсер етті: атап айтқанда, қоғамдық уағыздар мен суреттерді түсіндіру сессиялары (絵解, e toki) суретшілерді әдеттегіден үлкен көлемдегі орамаларды қолдануға және әңгімеге қатысты кейіпкерлерді стандартты өлшемдегі эмакимономен салыстырғанда біршама пропорционалсыз түрде көрсетуге итермеледі, бұл кейіпкерлерді алыстан, әдеттегі жапондық реалистік емес перспективада (мысалы, Иппен Шонин Едем) көруге мүмкіндік береді. Камакура дәуірінің діни эмакимоносы ғибадатханалардың іргетасына немесе әйгілі монахтардың өміріне назар аударады. Ал "Сайгё" суреті болса, көркем пейзаждары мен каллиграфиялық поэзиясы арқылы монах-эстет Сайгё образын идеалдандыруда, құлдырап бара жатқан аристократияға арналады. Камакура дәуірінің ортасына қарай, Хиан ордасына қызығушылық қайта жанданды, ол жапон өркениетінің шыңы және оның жетілдірілген мәдениеті болып көрінді. Осылайша, "Генджи туралы әңгіме" кітабының авторы (10 ғасыр) Мурасаки Шикибуның өмірі мен интригаларын сипаттайтын Мурасаки Шикибу Никки Эмаки, негізінен сол кездегі сурет салу техникасын, әсіресе цкури е-ді, бірақ декоративті және экстравертті стильде көрсетеді. Басқа да шығармалар, мысалы, "Исе туралы әңгімелер" немесе "Сумиёси Моногатари Эмаки" сияқты.
Муромачи дәуірі: құлдырау және
Камакура дәуірінің соңында эмакимоно өнері өз маңызын жоғалтып алды. Сарапшылар бір жағынан, эмакимононың аз рухтанғандығын, экстремалды эстетикалық манеризммен (алтын мен күміс ұнтағын асыра пайдалану сияқты) шығармашылықтан гөрі техникалық композициямен таңбаланғандығын атап өтті; сахналарды тұрақты стильде көбейту үрдісін (ең ұзақ эмакимоно, 48 орамамен, 1307 жылы аяқталды), Касуга Гонген Генки Е (1309) және XVI ғасырда) көруге болады. Екінші жағынан, руханилық пен Дзен буддизміне терең тамыр жайған Қытай ән өнерінің инновациялық және рухани әсерлері, келесі Муромачи кезеңінде Теншо Шубун немесе Сесшу Тойо сияқты әйгілі суретшілер жетектеген жуудың (мысық немесе судағы монохроматикалық сурет салу, жапон тілінде суми е немесе суибоку га) басым көркемдік қозғалысын бастады. Соған қарамастан, Тоса мектебінің кәсіби ағымы сақталды: яматоны әлі де иеленетін жалғыз адам, ол соттың немесе ғибадатханалардың тапсырысына көптеген эмакимоно шығарды (бұл суретшілер мектебі 18-ға дейін императорлық эдокороға жетекшілік етті). Тоса Мицунобу ғибадатханалардың іргетасы туралы бірнеше еңбектер шығарды: (1517), (1497) (1487) немесе Китано Тенджин Энги Эмаки (1503) нұсқасы; ол жалпы композицияға қарамастан, егжей-тегжейлі және түстерге үлкен көңіл бөлді. Жалпы алғанда, классикалық ямато стиліне негізделген романның иллюстрациясы (мысалы, Гендзи Моногатари Эмаки немесе Исе Эмакидің әңгімелерінің көптеген нұсқалары) орта ғасырдың аяғында сақталды. Бұл шағын, символикалық және күлкілі әңгімелер, олар мифологияға, фольклорға, аңыздарға, діни сенімдерге немесе тіпті қазіргі қоғамға назар аударып, уақытты өткізуге арналған. Алайда, нара эхон мен нара е кескіндеме стилін зерттеу саласы шеткі жақта және эмакимоно шеңберінен ерекшеленеді.
Тақырыптар мен жанрлар
Негізінде, эмакимоно - бұл әңгімелеу жүйесі (кітап сияқты), ол әңгімені құруды талап етеді, сондықтан композиция сахнадан сахнаға соңғы аяғына дейін өтуіне негізделуі керек. Эмакимоноға бастапқыда Қытайдың әсері қатты әсер етті, сол кездегі жапон өнерлері де солай болды; Себеп пен әсердің суреттелген сутрасы Тан әулетінің көптеген наивті, қарапайым стильдерін қамтиды, бірақ диссонанстарды, әсіресе түстерге қатысты, байқауға болады. Хэйан кезеңінен бастап эмакимоно Қытайдан, негізінен, олардың тақырыптарында ажыратылды. Қытайлық шиыршықтар негізінен буддизмнің асыл қағидаларын және пейзаждардың тыныштығын суреттеу үшін жасалды, бұл ұлылық пен руханилықты білдіреді. Жапондықтар болса, күнделікті өмір мен адамға көңіл бөліп, драма, әзіл-сықақ пен сезімдерді жеткізді. Осылайша, эмакимоно әдебиеттен, поэзиядан, табиғаттан және әсіресе күнделікті өмірден шабыт ала бастады; қысқаша айтқанда, олар интимдік өнерді құрды, кейде қытайлық рухани ұлылықты іздеуге қарсы. Хэйан кезеңіндегі алғашқы жапондық тақырыптар Вака әдебиетімен және поэзиямен тығыз байланысты болды: маусымдардың суреттері, рәсімдердің жылдық күнтізбесі, ауыл және, ақыр соңында, Жапон архипелагының әйгілі пейзаждары. Кейіннен Камакура жауынгерлері мен жаңа Таза жер буддасы секталары тақырыптарды одан да кеңінен әртараптандырды. Эмакимоно тақырыптарының кең ауқымына қарамастан, мамандар оларды мазмұны мен формасы бойынша жіктейді. Эмакимононы ажыратудың тиімді әдісі сол кездегі канондарға сілтеме жасау арқылы тақырыптарды зерттеуге қайтып келеді. Окудайра мен Фукуи ұсынған санаттану осылайша зайырлы және діни суреттерді ажыратады:
Суретшілер мен олардың көрермендері
Эмакимононың авторлары қазіргі кезде көбінесе белгісіз және эмакимононың "шеберлерінің" есімдері туралы болжау қауіпті болып қалады. Сонымен қатар, бір түрме бірнеше суретшілердің бірлесіп жасаған жұмысының жемісі болуы мүмкін; кейбір техникалар, мысалы, tsukuri e, тіпті табиғи түрде осындай ынтымақтастыққа бейім. Өнер тарихшыларын суретшілердің әлеуметтік және көркемдік ортасын анықтауға көбірек қызықтырады: әуесқойлар немесе кәсіби суретшілер, соттағы немесе ғибадатханалардағы, аристократтар немесе қарапайым туылғандар. Біріншіден, әуесқой суретшілер, мүмкін классикалық эмакимононың бастамашылары, Хэйаньдағы императордың ордасында әртүрлі өнерге үйренген аристократтар арасында кездеседі. Бұл кезеңдегі дереккөздерде, атап айтқанда, сурет салу сайыстары (e awase) айтылады, онда ақсүйектер Мурасаки Шикибуның "Генджи туралы әңгімеде" сипаттағандай, өлеңнен ортақ тақырып бойынша сайысқа түседі. Олардың жұмысы романның (моногатари) және күнделіктердің (никки) иллюстрацияларына көбірек көңіл бөлінген сияқты, бұл соттың әйел әдебиеті. Сонымен қатар, монахтар ешқандай қолдаусыз суреттер шығара алды. Екінші, ортағасырлық Жапонияда болды; Камакура кезеңінде кәсіби өндіріс басым болды, және бірнеше топтағы шеберханалар бөлінді: ресми түрде сарайға (кютей эдокоро), үлкен ғибадатханалар мен ғибадатханаларға (джин эдокоро) немесе ақырында бірнеше жоғары лауазымды тұлғалардың үйі. Кейбір колофондар мен кезеңдік мәтіндерді зерттеу көптеген эмакимононы осы кәсіби шеберханалармен байланыстыруға және кейде олардың қалай жұмыс істейтінін түсінуге мүмкіндік береді. Ғибадатханалық шеберханалар шығарған кезде, эмакимоно негізінен прозелитизм ретінде немесе ілімді тарату үшін, тіпті сенім актісі ретінде, өйткені суреттелген сутраларды көшіру құдайлармен қарым-қатынасқа жол беруі керек (бір теория тіпті Китано Тенджин Энги Эмакидің зұлым рухтарды тыныштықтастыруға бағытталған деген пікірді растайды). Қамакура дәуірінде таза жер буддасы секталарының пайда болуымен пайда болған прозелитизм эмакимоно өндірісінің әдістерін өзгертті, өйткені прозелитизм еңбектері көптеген байланысты ғибадатханаларда көшіріліп, кеңінен таратылуға арналған, бұл ұлы монахтардың өмірі мен маңызды ғибадатханалардың негізі туралы көп немесе аздаған ұқсас көшірмелерді түсіндіреді. Әртүрлі тарихшылар эмакимононың суретті түсіндіру сессияларында (絵 解) қолданылуын атап көрсетеді, оның барысында білімді монахтар халыққа кітаптардың мазмұнын егжей-тегжейлі түсіндіреді. Осылайша мамандар Китано Тенджин Энги Эмаки немесе Иппен Шоньин Едемнің әртүрлі нұсқаларының ерекше үлкен өлшемдерін түсіндіреді. Ал сарайдағы шеберханалар болса, романдарды немесе тарихи хроникаларды, мысалы, Хэйдзи Моногатари Эмакиді иллюстрациялау үшін, сарайдың тапсырыстарын орындады. Әңгімелерді пайдаланудың бір түрі де демеушіге ынталандыруы мүмкін: мысалы, Хэйдзи Моногатари Эмаки Минамото кланы үшін (Генпей соғысының жеңімпазы) шығарылды, ал Моко Шураи Экотоба сёгундан тануды іздеу үшін самурайдың іс-әрекеттерін мадақтау үшін құрылды. Бұл кітаптарды, көрінеді, ақсүйектер оқыған. Дегенмен, Секель мен Хасе секулярлық пен діни арасындағы бөліну анық емес екенін және сөзсіз нақты практикаға сәйкес келмейтінін айтады: сондықтан аристократтар эмакимононы ғибадатханаға ұсынуға үнемі бұйрық беріп отырды, ал діни шиыршықтар халықтық нәрселерді бейнелеуден бас тартпайды. Мысалы, бұл кітапта ортағасырлық өркениеттің бай көрінісі бар. Колофондар мен салыстырмалы зерттеулер кейде эмакимоно суретшінің атын анықтауға мүмкіндік береді: мысалы, монах Эн'и [fr] Иппен Шоньин Едемге қол қойды, тарихшылар Токива Мицунаганы [fr] Бан Дайнагон Экотобаның авторы деп атайды және , немесе Эничибо Джоньин [fr] Кегон Энги Эмакидің бір бөлігі үшін. Дегенмен, бұл суретшілердің өмірі әлі де аз белгілі, ең көп дегенде олар асыл шыққан сияқты. Мұндай фон әсіресе эмакимонодағы император сарайының (ішкі сәулет, киім және рәсімдер) немесе ресми органдардың (әсіресе император полициясы (検非違使)) әрқашан өте дәл бейнелері арқылы білдіріледі. Шигисан Энги Эмаки бұл мәселені жақсы көрсетеді, өйткені діни және аристократиялық мотивтердің дәлдігі суретшінің осы екі әлемге жақын екенін көрсетеді. Бәлкім, әлдеқайда танымал суретші Фудзивара кланының аристократы Фудзивара но Нобузане және "Зюйджин Тэки Эмаки" және әр түрлі реалистік портреттер ("өсектесу суреттері" (似絵), ол ...
Материалдар мен өндіріс
Эмакимоно үшін қолайлы қолдау құралы - қағаз, ал аздап жібек; екеуі де Қытайдан шыққан, бірақ жапон қағазы (ваши) әдетте қытай қағазына қарағанда қатты текстуралы және нәзік емес, өйткені талшықтары ұзын). Қағаз дәстүрлі түрде жапондық әйелдердің көмегімен жасалады. Ең танымал түстер минералды пигменттерден алынады: мысалы, көк үшін азурит, қызыл үшін вермильон, сары үшін реалгар, жасыл үшін малахит және басқалар. Жапон тілінде ива эногу деп аталатын бұл қалың пигменттер суда ери алмайды және қалың жабыстырғыш қажет, әдетте жануарлар желімін қажет етеді; желімнің мөлшері пигменттердің қаншалықты ұсақ ұнтақталуына байланысты. Эмакимоно орауға арналғандықтан, батыс кескіндемелерінде басым болатын үлгілерді (рельефтерді) пайдалануды шектейтін орта мерзімде жарылудан аулақ болу үшін оларға бояуларды жұқа, тегіс қабатпен жағу керек. Біздің заманымыздың І ғасырында Қытайда ойлап табылған сияға келетін болсақ, ол тек қана дымқыл зат пен ағаш түтінінің қоспасынан пайда болады. Каллиграфия үшін маңызды, сонымен қатар Азия кескіндеме өнерінде маңызды, онда сызық көбінесе басымдыққа ие болады; Жапон суретшілері оны щеткамен қолданады, сызықтың қалыңдығын және сияның сұйытылуын өзгертіп, қалың қарадан бастап қағаздың қатты сіңіретін ашық сұр түске дейін түсіреді. Қағаз немесе матадан жасалған орамалар, әсіресе бояу қолданғаннан кейін, салыстырмалы түрде әлсіз болып қалады. Сондықтан эмакимононы какемоноға (жапондық ілгіш орамалары) ұқсас бір немесе бірнеше қабатты мықты қағазмен қапталады: боялған қағаз немесе жібек созылады, қаптамаға жабыстырылады, содан кейін кептіріледі және щеткамен, әдетте, мамандандырылған шебер, киоши (сөзбе-сөз, "сутра шебері") деп аталады. Эмакимононың ұзын форматы ерекше проблемалар тудырады: әдетте боялған қағаз немесе жібек табақтар бөлек жабылады, содан кейін күштілігімен танымал жапондық ұзын талшықты қағаздың жолақтарын пайдалана отырып біріктіріледі. Қаптама процесінде жануарлар желімін қолдану қажет, ол кептіргенде боялған қағазды немесе жібекті дұрыс созуға мүмкіндік береді. Макимононың құрастырылуы өте жұқа ағаш таяқты (軸) таңдаумен және оны шнурмен (紐) орағаннан кейін жұмысты қорғайтын қақпақты (表紙) қосумен аяқталады; алтын мен күміс ұнтағымен боялған ең қымбат бұйымдар үшін көбінесе жібектен жасалған және ішкі жағынан безендірілген қосымша қорғаныш жамылғысы (見返し) жасалады.
Жалпы
Эмакимоно өнерінің ағымдары мен әдістері тығыз байланысты және көбінесе Ямато е қозғалысының бөлігі, бастапқыда қара е деп аталатын қытай стильіндегі суреттерге қарсы. Ямато е, түрлі-түсті және сәнді күнделікті өнер, сол кездегі өнімділікті қатты сипаттайды. Бастапқыда, ямато негізінен жапондық тақырыптарға арналған, атап айтқанда, сарай өмірі, рәсімдер немесе архипелаг пейзаждары, осы уақытқа дейін басым болған қытайлық ғылыми тақырыптарға қарсы, әсіресе Нара кезеңінде. 9 ғасырдағы құжаттарда, мысалы, сол кездегі Император сарайының жылжымалы қабырғалары мен экрандарындағы суреттер айтылады, олар Waka (поэзия) өлеңдерін суреттейді. Кейіннен ямато е термині 9 ғасырда құрылған жапон стиліне тән барлық суреттерге қатысты, олар архипелаг тұрғындарының сезімталдығы мен мінез-құлқын білдірді, оның ішінде бұрынғы тақырыптардан тыс. Миеко Мурасе "ұлттық дәмнің пайда болуы" туралы айтады. Сурет салудың әр түрлі ағымдары уақытқа (шамамен 10-14 ғасырлар) сәйкес яматоның бөлігі болып табылады және эмакимонода кездеседі. Стил, композиция және техника өте әртүрлі, бірақ негізгі принциптерді анықтау мүмкін. Осылайша, стильге қатысты, Хэйан кезеңі тазартылған соттың суреті мен соттың сыртындағы тақырыптардың динамикалық суреті арасындағы қарама-қайшылықты тудырды, ал Камакура кезеңі екі тәсілдің синтезін және Сунь әулетінің қытайлық жуу суреттерінің жаңа реалистік әсерлерінің үлесін көрді. Композиция жағынан суретшілер оқиғаның ең таңғажайып сәттерін ғана суреттеу үшін каллиграфия мен сурет салуды ауыстыра алады немесе бірнеше көріністер бірігіп, бірқалыпты ағып жатқан ұзақ суреттелген бөлімдерді жасай алады. Ақырында, техникаға қатысты, макимононы жіктеу, күрделі болса да, екі тәсілді анықтауға мүмкіндік береді: түстерді жақтыратын суреттер және динамизм мақсатында сызықты жақтыратын суреттер. Эмакимононың ерекше форматы, белгіленген шектері жоқ суреттердің ұзын жолақтары, баяндаудың оңайлығы мен айқындығын сақтау үшін бірқатар композициялық мәселелерді шешуді талап етеді және олар бірнеше ғасырлар бойы бірізді өнер түріне жол ашты. Қорыта айтқанда, Э. Сент-Марктың айтуынша: "Бізге сөздік, синтаксис жасау, техникалық проблемалардың бүкіл сериясын шешу, әдеби және пластикалық пәнді ойлап табу, өзінің конвенцияларын табатын эстетикалық режим [ ] өз кезегінде ойлап табылған және үлгіленген, қолданылуымен тоңазытылған, содан кейін қайта құрылған, оны тазартылған сөз құралына айналдыру үшін".
Хэйан дәуірінің стильдерінің шолу
Мамандар Хэйан дәуіріндегі ямато е және осылайша эмакимонодағы екі ағымды, атап айтқанда онна е ("әйелдің суреті", онна "әйел" дегенді білдіреді) және отоко е ("адамның суреті", отоко "адам" дегенді білдіреді) арасын ажыратуды ұнатады. Хэйан дәуірінде яматоэ стилі император сарайындағы құпиялар мен оқшаулықты білдірді: оннаэ стилі соттың ішінде не болғанын, ал оттокоэ стилі сырттағы халық оқиғаларын айтты.
Сот стилі:
Оннаэ белгілі бір тыныштық, интроспекция және сезімдерді білдірумен сипатталатын соттың лирикалық және тазартылған эстетикасын толықтай көшірді, ең алдымен Гендзи Моногатари Эмаки сияқты "романтикалық" әдебиеттен шабыт алған шығармаларды біріктірді. Бұл жанрдың басым әсері жапон тілінде "моно но ауве" терминімен, заттардың уақытша екендігі сезімінен туындайтын өткінші меланхолиямен сипатталады. Бұл жұмыстар негізінен бай және мөлдірсіз түстермен (құрылыспен сурет салу) техникасын қабылдады. 13-ғасырдағы эмакимонода, онда оннаэ стилі жаңартылды, сол әдіс қолданылды, бірақ кейде толық емес түрде, түстер көбірек тікелей сезімдерді білдіреді және суретшілер декоративті эстетиканы қолданады, мысалы, Мурасаки Шикибу Никки Эмакидегі алтын шаңның өте маңызды қолданылуы. Онна-эдің ерекшелігі - беттерінің суреттелуі, өте тұлғасыз, мамандар оны көбінесе Но маскаларымен салыстырады. Шынында да, хикиме кагибана техникасына сәйкес, екі немесе үш сызық көз мен мұрынды стильді түрде бейнелеу үшін жеткілікті болды; Э. Грилли бұл тәсілдің меланхолиясын атап өтті. Қалаған әсер әлі белгісіз, бірақ, бәлкім, сарайдағы сезімдер мен тұлғалардың үлкен тыныштығын көрсетеді немесе тіпті оқырмандарға кейіпкерлермен оңай сәйкестендіруге мүмкіндік береді. Кейбір Хэйан кезеңіндегі моногатарилерде суретшілер өздерінің сезімдерін немесе құмарлықтарын киімнің орналасуы мен бүгілуінде, сол кездегі көңіл-күйге сай білдіреді.
Халықтық стиль:
Отокоэ стиліне қарағанда бостандық пен жан-жақтылық басым болды, ол ұрыстарды, тарихи хроникаларды, эпостарды және діни аңыздарды бейнелейді, мысалы, Шигисан Энги Эмаки немесе Хэйдзи Моногатари Эмаки сияқты каллиграфиядан гөрі ұзақ суреттерді артық көреді. Бұл стиль суретшінің сиямен еркін тартқан жұмсақ сызықтарына негізделген, бұл суреттерден айырмашылығы, қозғалыс әсерін арттырады. Түстер әдетте тыныш көрінді және қағазды кей жерлерде жалаңаш қалдырды. Егер онна е термині сол кездегі мәтіндерде жақсы куәландырылған болса және 10-ғасырдағы соттың әйелдері романдарының суреттерінен шыққан сияқты болса, онда отоко е-нің шығу тегі әлдеқайда түсініксіз: олар 11-ғасырдағы елеулілердің жапон провинциалдық өміріне қызығушылығынан, сондай-ақ жергілікті халық аңыздарынан туындайды; сонымен қатар, Шигисан Энги Эмакидің бірнеше өте егжей-тегжейлі көріністері оның авторы тек сарай, тұрақты аристократ немесе монах болуы мүмкін екенін анық көрсетеді. Кез келген жағдайда, сол кездегі халық аңыздарының бірнеше жинақтары, мысалы Конджаку Моногатаришу бар. Сот картиналарынан айырмашылығы, Шигисан Энги Эмаки немесе Бан Дайнагон Экотоба сияқты спонтанды орамалар кейіпкерлердің суреттелуі жағынан әлдеқайда реализмді көрсетеді және басқа тақырыптармен қатар, адамдардың сезімдері (қаһар, қуаныш және қорқыныш сияқты) көбірек спонтанды және тікелей көрініс табады.
Камакура кезеңіндегі реалистік сурет
Камакура кезеңінде ямато-э (онна-э және отоко-э) екі ағымы араласып, Китано Тенджин Энги Эмаки стиліне ұқсас, динамикалық және жан-жақты түсті туындылар тудырды. Сонымен қатар, эмакимонолардың көпшілігі билік басындағы жауынгерлердің талғамына сәйкес, сол кездегі реалистік үрдістерді көшірді. Сонымен, Хэйдзи Моногатари Эмакиде жауынгерлердің қару-жарағы, қару-жарағы мен киім-кешегі егжей-тегжейлі көрсетілген, ал Бан Дайнагон Экотоба есіктегі отты бейнелейтін бөлімде пайда болған екі жүзден астам үрейленген тұлғаларды жеке-жеке бейнелейді. Реалистік сурет салуды ең жақсы түрде нисе е деп аталатын портреттерде көрсетеді, бұл қозғалысты Фудзивара но Таканобу және оның ұлы Фудзивара но Нобузане бастады. Бұл екі суретші және олардың ұрпақтары белгілі бір жанрдағы эмакимононы шығарды: олар танымал адамдардың портреттері, киімнің геометриялық қарапайымдылығы мен бетінің экстремалды реализмімен ұқсас стильде жасалған. Нисе е-нің мәнісі - бұл адамның жеке тұлғасын өте үнемді түрде түсіру. Ең танымал nise e орамаларының арасында императорлардың, губернаторлардың, министрлердің және аға сарай қызметкерлерінің 131 портреттерінен тұратын Tennō Sekkan Daijin Eizukan (Фудзивара но Таменобу [fr] және Фудзивара но Гошин [fr], 14 ғасыр) және Nobuzane-дің Zuijin Teiki Emaki, оның сиялы суреті (hakubyō) өте сыпайы түстермен жетілдірілген nise e сызықтарын керемет көрсетеді. Сонымен қатар, Санжуроккасен Эмаки, поэзияның отыз алты өлмесінің портреттер галереясын құрайтын, реалистік стилден гөрі идеалданған шығарма. Жалпы алғанда, адамдар эмакимононың негізгі субъектілерінің бірі болып табылады, ал Камакура кезеңінің көптеген еңбектерінде Нисее техникасы, мысалы, Хэйдзи Моногатари Эмаки немесе Моко Шурай Экотоба.
Қытай пейзажы мен Сун әулетінің сурет салу суреттері
Ямато-э стилі барлық экакимоноларға тән болды, ал қытайлық сурет салу енді тақырыптар мен әдістерді ұсынбады. Алайда, Камакура кезеңінің кейбір туындыларында әсерлер әлі де байқалған, әсіресе, бүгінгі күні соншалықты танымал болған Сун династиясының жуу картиналары, Иэнаганың сиямен сызылған грандиоздық және терең пейзаждарында толықтай көрсетілді. Қарыздар сондай-ақ Кегон Энги Эмаки немесе Иппен Шоньин Едем сияқты діни шиыршықтарда да көрініс тапты. Соңғы шығармада жапондық пейзаждар көп, олар өте бай түстермен, перспективалық және қатаң реализммен ұсынылған; тереңдікті көрсету үшін әр түрлі Сун сурет техникасы қолданылады, мысалы құстардың қашылуы көкжиекте жоғалып кетуі немесе фонның біртіндеп сарқылуы.
техника
Эмакимоно классикалық бояу техникасы деп аталады, ол әсіресе оннаэ стиліне тән көптеген туындыларда қолданылады. Контурлардың эскизі алдымен сиямен жасалып, содан кейін бояулар ашық және мөлдірсіз пигменттер арқылы қағаздың бүкіл бетінде жазық түрде қолданылды. Суретші бояумен жарым-жартылай жасырылған контурларды ақырында сиямен қайта жаңғыртты, ал кішкентай бөлшектер (мысалы, әйелдердің шашы) ерекшеленді. Алайда, алғашқы эскиз жиі өзгертілді, әсіресе минералды пигменттер суда ерімейтін болғандықтан, қалың желімді қолдану қажет болды. Түс жапон суреттерінде Қытайға қарағанда әлдеқайда маңызды элемент болып көрінеді, өйткені ол білдірілген сезімдерге мән береді; Гендзи Моногатари Эмакиде түпнұсқа романының басты сәтін бейнелейтін әр көріністің басым түсі кейіпкерлердің терең сезімдерін ашады. Камакура кезеңінде цукури е-нің әртүрлі кезеңдері әртүрлі болуына қарамастан (ашық түстер, Сун династиясының жуу суреттеріне ұқсас сызықтар және т.б.) әлі де кеңінен байқалады. ),
Бояу желісі және монохромды бояу
Түсті эмакимоно көбінесе басым орынды иеленсе де, екі тәсілге сәйкес, оған қарама-қарсы, Үндістан сиясында (хакубио немесе шира е) монохромды суреттер кездеседі. Біріншіден, сия сызықтары өте еркін болуы мүмкін, суретші қағазға ерекше динамикалық, шектеусіз жұмсақ ым-ишараларды қояды, өйткені бұл жұмыстарда қозғалыс сезімі пайда болады. Суретші динамиканы арттыруға қылқаламның қалыңдығын, сондай-ақ сұр түсті палитраны пайдалану үшін сияның сұйытылуын пайдаланады. Мұндай орамалардың ішінде бұрын Тоба Содзоға қатысты деп қате айтылған Чёдзю джинбуцу гига ең танымал болып қала береді; Грилли бұл қасиетті "толыққанды ағып кету" деп сипаттайды. Екінші тәсіл - монохромды суреттер, олар толығымен және бірізді көріністі сызу үшін ұсақ, тұрақты штрихтермен, түстер қолданылғанға дейін tsukuri e жұмыстарының алғашқы эскизіне өте ұқсас; кейбір өнер тарихшыларының айтуынша, бұл эмакимононың аяқталмаған болуы да мүмкін. Бұл тәсілге тап келеді, тек қызыл түстің бірнеше ұсақ шабыттарын қабылдайды, сондай-ақ Такафуса кё Цуякотоба Эмаки және Тоё но Акари Эзоши. Классикалық романдардың бірнеше әуесқойлық хакубио иллюстрациялары орта ғасырдың аяғында және эмакимононың құлдырауынан сақталған.
Перспектива және көзқарас
Эмакимононың композициясындағы кеңістік уақыт бойынша баяндаудың екінші маңызды нұсқасын құрайды. Қаламдар әдетте оңнан солға, жоғарыдан төменге қарай оқылатындықтан, авторлар негізінен көзқарас жағынан (chōkan, 'құс көзімен') қарайды. Алайда, эмакимононың биіктігі аз болғандықтан суретшіге ұзын диагональды жоғалып кету сызықтары немесе тереңдікті білдіретін қисық қисықтар сияқты амалдарды жасауға мәжбүр болады. Ішкі бөлмелерде бұл диагональдарды орнату үшін архитектуралық элементтер (балкалар, қабырғалар, есіктер) қолданылады; сыртқы бөлмелерде диагональдар бірнеше жазықтықта орналасқан шатырлар, қабырғалар, жолдар мен өзендер арқылы орнатылады. Эмакимоно кескіндемесінде батыс мағынасында көзбен көріп тұрғанды адал бейнелейтін нақты перспектива жоқ, керісінше, параллель немесе көлбеу проекция бар. Эмакимоно сахнасындағы элементтердің орналасуы көзқарас тұрғысына негізделеді, оның ішінде фукинуки ятай деп аталатын техника бар. Жоғарыда айтылғандай, сахналар көбінесе жоғарыдан (құс көзімен) көрінген кезде суретке түсіріледі. Бұл жазуға арналған кеңістікті барынша арттыру үшін, ондағы жазулардың биіктігі төмендеуіне қарамастан, аясының бір бөлігі көрінеді. Ішкі көріністерде ең қарапайым техниканы қытайлық Тан суретшілері қолданған: бөлменің үш қабырғасы ғана параллель перспективада суреттелген; көзқарас нүктесі төртінші қабырғаның орнында, сәл жоғары орналасқан. Бірнеше жазықтықты салу қажеттілігі туындаған кезде, мысалы, бөлменің арғы жағы немесе келесіге ашық есік, суретшілер өлшемін азайтумен айналысты. Әңгіме өрбиетін жалпы көріністер, мысалы пейзаждар, өте алыс көзқарас тұрғысынан (Иппен Шоньин Едемінде немесе Сумиёси Моногатари Эмакиде) берілуі мүмкін. "Еңгі Емаки" және "Кокава дера" картиналарында суретші негізінен жақтағы көріністі таңдады, ал оқиғаның дамуы өзара байланыстағы ұшақтардың біріне бірі жалғасуына байланысты. Алайда жапон суретшілері эмакимононың жаңа түрін ойлап тапты, ол тез арада интерьерлерді суреттеудің нормасына айналды. Бұл fukinuki yatai (сөзбе-сөз "қалқанды алып тастау") деп аталды және ғимараттардың шатырларын бейнелеуді және қажет болған жағдайда ішкі көріністі бейнелеу үшін қабырғаларды алдыңғы планға қоюды білдіреді. Бұрынғы орналасудан айырмашылығы, ғимараттардың сыртындағы көзқарас әлі де жоғары, өйткені фукинуки ятайдың негізгі мақсаты екі бөлек баяндау кеңістігін бейнелеу, мысалы, екі көршілес бөлме, немесе ішкі және сыртқы. Бұл техниканың пайда болуы әлі де аз белгілі (оның өзі принц Шотокуның ағаш панельдегі өмірбаянында кездеседі), Фукинуки ятай техникасы басқа да түрлі жолдармен қолданылды, мысалы, кеңістіктерді бөлуді нығайту үшін өте жоғары көзқараспен, тіпті бір бөлмеде немесе ландшафтқа маңызды орын беру арқылы. Ақыр соңында, басты мақсат бір суретте екі баяндау сатысын, сондықтан екі бөлек кеңістікті көрсету болды. Сондықтан Фукинуки ятай кеңінен қолданылған, кейде тіпті эмоцияларға немесе мәтінге байланысты емес қарапайым стилистикалық үлгі ретінде, Гендзи Моногатари Эмакиден айырмашылығы. Сонымен қатар, эмакимононың масштабы тереңдікті болжауға және элементтердің орналасуын анықтауға мүмкіндік береді. Жапон суреттерінде масштаб көріністің тереңдігіне ғана емес, сонымен қатар композициядағы немесе әңгіменің элементтерінің маңыздылығына байланысты, қытайлық пейзаждардағы шынайы бейнелеулерден айырмашылығы. Осылайша, суретшінің білдіргісі келгеніне байланысты, басты кейіпкер басқалармен салыстырғанда ұлғайтылуы мүмкін: Иппен Шонин Едемінде Иппен кейде ағаш немесе ғимараттармен бірдей өлшемі бар ландшафтта фонда бейнеленеді, сондықтан оқырман оны анық анықтай алады. Масштабтың өзгеруі сол кездегі көңіл-күйді білдіре алады, мысалы, Китано Тенджин Энги Эмакидегі Сугавара но Мичизанэнің ерік-жігерінің күші мен қайғысы. Сент-Марк үшін "әр элемент суретшінің санасында өз мәнін [ең көп жағдайда] алады", өзін реалистік композицияның ережелерінен босатады.
The fukinuki yatai technique was also used in a variety of other ways, for example with a very high point of view to reinforce the partitioning of spaces, even in a single room, or by giving the landscape a more important place. Ultimately, the primary goal remained to render two narrative stages, and therefore two distinct spaces, in the same painting. Fukinuki yatai was therefore used extensively, sometimes even as a simple stylistic instance unrelated to feelings or text, unlike in the Genji Monogatari Emaki. Finally, the scale of an emakimono also makes it possible to suggest depth and guide the arrangement of the elements. In Japanese painting, the scale depends not only on the depth of the scene, but also often on the importance of the elements in the composition or in the story, unlike the realistic renderings in Chinese landscape scrolls. Thus, the main character can be enlarged compared with the others, depending on what the artist wants to express: in the Ippen Shōnin Eden, Ippen is sometimes depicted in the background in a landscape the same size as trees or buildings, so that the reader can clearly identify it. Changes in scale can also convey the mood of the moment, such as the strength of will and distress of Sugawara no Michizane in the Kitano Tenjin Engi Emaki. For Saint Marc, "each element takes [more generally] the importance it has in itself in the painter's mind", freeing itself from the rules of realistic composition.
Баяндау ырғағы
Эмакимононың баяндау ырғағы тек мәтін мен суреттердің орналасуынан туындайды, бұл оқиғаның дамуының маңызды белгісі болып табылады. Сот стилі суреттерінде (онна е) суретші тыныш және меланхолияны тұрақты және шолу кадрларының бірізділігі арқылы білдіре алады, мысалы, Гендзи Моногатари Эмакиде, онда көріністер уақыттан тыс болып көрінеді, өте сезімтал сәттерді үзіп тастайды. Керісінше, динамикалық оқиғалар жақын және кең панорамалар, элизиялар, ауысулар мен асырастырулар арасындағы ауыспалы ойнайды. Мұндай әңгімелерде баяндау ырғағы драмалық немесе эпикалық шыңға апаратын шиыршықтарды құруға толығымен арналған, үздіксіз боялған шиыршықтар әрекетті ырғақты күшейтіп, содан кейін күмәнді түрде ашылуға мүмкіндік береді. Сандзё сарайының Хэйдзи Моногатари Эмакидегі өртілуі бұл жайтты жақсы көрсетеді, өйткені суретші қағаздың барлық биіктігіне жуық таралған өте мөлдір емес қызыл түсті пайдаланып, қанды шайқастардың біртіндеп күшейіп, император Го Ширакаваның сарай өртенгенге дейін қуғындалуын суреттейді. Тағы бір атақты өрт, Бан Дайнагон Экотобадағы Отенмон оқиғасы, драманың ашылуына дейін, қалың топтың қозғалысын, барған сайын тығыз және тәртіпсіз етіп суреттеу арқылы, дәл осындай тәсілді қолданады. Жапон суретшілері басқа композициялық әдістерді де әңгімеге күш беру және ырғақ орнату үшін қолданады: бірдей кейіпкерлер әртүрлі жиынтықтарда (әдетте ашық ауада) бейнеленеді, бұл әдіс қайталау (хампуку байоша) деп аталады. Госаннен Кассен Экотобада Каназава қамалының композициясы Минамото но Йошие әскерлерінің қаланы басып алуын біртіндеп көрсетеді, бұл біртіндеп және драмалық әсерді тудырады. Киби Дайджин Нитто Эмакиде Киби но Макиби (немесе Киби Дайджин) тағайындалған мұнараның суреті кейіпкердің жеңген әрбір сынағын бейнелейді. Эмакимоноға тән тағы бір баяндау техникасы ижи додзу деп аталады: ол бір сахнада бір кейіпкерді бірнеше рет бейнелеуден тұрады, бұл үлкен орынды үнемдеумен іс-қимылдар тізбесін (жарыстар, талқылаулар, саяхаттар) ұсыну үшін. Көбінесе көздің қозғалысы дөңгелек түрінде болады, ал көріністер әртүрлі сәттерді бейнелейді. Иджи додзу бір сахнадағы ұзақ сәттерді де білдіре алады, мысалы, Шигисандағы Енги Эмакидегі бірнеше сағат бойы Тодай-джиде тынышталып жүрген монах қыз, немесе Бан Дайнагон Экотоба мен Иппен Шоньин Едемдегі жекпе-жектер сияқты қысқа, бірақ қарқынды әрекеттер сериясы. Кегон Энги Эмакиде суретші бірінен соң бірі "кинографиялық" кадрлар ұсынады.
Каллиграфия
Жоғарыда тарих бөлімінде айтылғандай, кана сылбырларының пайда болуы әйелдердің соттық әдебиетінің дамуына және, сонымен қатар, шиыршықтардағы романдардың иллюстрациялануына ықпал етті. Сондықтан эмакимонода каналар қолданылды, бірақ қытай таңбалары да қолданылып келді. Кейбір арнайы орамдарда басқа әліпбилер, атап айтқанда, Санскрит, Хакубио Исе Моногатари Эмакиде кездеседі. Шығыс Азияда каллиграфия - бұл аристократтар бала кезінен меңгерген басым өнер, ал кейіпкерлердің стильдері мен орналасулары әртүрлі болғанымен, кеңінен кодталған. Эмакимоно аясында каллиграфиялық мәтіндердің бірнеше мақсаты болуы мүмкін: әңгімені таныстыру, суреттелген көріністерді сипаттау, діни ілімдерді жеткізу немесе өлең түрінде ұсыну (вака поэзиясы ежелгі Жапонияның ең танымал түрі болып табылады). Гендзи Моногатари Эмаки сияқты сәнді сәнді сарай стилі суреттері үшін қағаздар мұқият дайындалып, алтын мен күміс шаңмен безендірілді. Эмакимононың мәтіні тек сәндеу мен баяндау ғана емес, сонымен қатар суреттердің құрамына да әсер етуі мүмкін. Гендзи Моногатари Эмаки осы тұрғыда кеңінен зерттелді: өнер тарихшылары мәтіннің білдіретін сезімі мен оны қосатын бояудың басым түсі арасындағы байланысты көрсетті, бұл бояу декорацияланған қағаз үшін де қолданылады. Сонымен қатар, суреттердің құрамы оларды мәтінге сәйкес түсінуге мүмкіндік береді: мысалы, әңгіменің кейіпкерлері мәтінде пайда болған ретпен сарайдағы сахнада суреттелген болуы мүмкін. Өз кезегінде басқа мамандар суреттердің орналасуында мәтіннің маңыздылығын, буддалық эмакимонодағы маңызды нүкте, онда догмаларды және діни ілімдерді беру суретшінің негізгі мақсаты болып қала берді.
Жапондық өнер
Питер С. Сваннның айтуынша, эмакимононы жасау шетелдік ықпалдан кейін Жапонияның алғашқы түпнұсқалық көркемдік қозғалысы болды. Эмакимоно мен кескіндеме техникасындағы Қытайдың ықпалы бастапқыда айқын болды, сондықтан тарихшылар эмакимоно өнерін жапон өнерінің шын мәнінде не екенін ресмилендіруге тырысты. Ямато-э стиліне қоса, мамандар жиі бірнеше жауап элементтерін ұсынады: өте әдемі диагональды композиция, тақырыпқа байланысты перспектива, изи додзу процесі, түстердің сезімталдығы (ямато-эде маңызды), кейіпкерлердің стереотиптік бет-әлпеттері (жеке емес, шынайы немесе карикатуралық) және ақыр соңында тұманды атмосфера. К. Чино мен К. Ниши сонымен қатар Азия өнерінде бұрын-соңды болмаған фукинуки ятай (сөзбе-сөз "қабат алынып тасталды") техникасын атап өтті. Негізгі кейіпкерлер көбінесе ақсүйектер, әйгілі монахтар немесе жауынгерлер болса да, қарапайым адамдардың қатысуы көптеген шығармаларда аздап сезіледі, бұл күнделікті іс-әрекеттердің өте кең түрін зерттеуге мүмкіндік береді: шаруалар, қолөнершілер, саудагерлер, қайыршылар, әйелдер, қарттар мен балалар кезекпен пайда болуы мүмкін. Шығысан Энги Эмакиде әйелдердің қызметі ерекше қызықты, суретші оларды тамақ дайындау, киім жуу немесе бала емізуді көрсетеді. Санжуни бан Шокунин Ута авасе Емакиде Муромачи дәуіріндегі 142 қолөнерші, теміршіден саке жасаушыға дейін. Эмакимоно кейіпкерлерінің киімдері әдетте өмірге адал болып, қазіргі заманғы киімдерді және оның сол кездегі әлеуметтік санаттармен қарым-қатынасын дәл бейнелейді. Әскери тақырыптағы шиыршықтарда жауынгерлердің қару-жарағы мен қару-жарағы да дәл суреттеледі; мысалы, Heiji Monogatari Emaki көптеген егжей-тегжейлі, атап айтқанда, ат жарақаттары мен аспаптарын бейнелейді, ал Mōko Shūrai Ekotoba жапондықтардың монғол шапқыншылығы кезінде жапондықтардың күресу стильдерін бейнелейді, олардың тактикасында әлі де садақ қолданылған. Тағы бір көрнекті мысал - Шигисан Энги Эмаки 1180 жылы өртенген Тодай джидің Ұлы Будданың бірегей эскизін береді. Эмакимоно көбінесе тарихи немесе діни оқиғаларды шабыт көзі ретінде қабылдайды: әңгіменің баяндау мәні (нағыз оқиға) қазіргі тарихшыларға сол кездегі оқиға туралы және осы оқиғаны қабылдау тәсілі туралы ақпарат береді (кейде оқиға мен суретшінің уақыты арасында бірнеше ғасырлар аралығы болады). Эмакимонодағы ең қызықты ақпараттардың арасында ежелгі ғибадатханалардың құрылысы, діни рәсімдер және ақыр соңында монғол шапқыншылығы, Генпей соғысы немесе тіпті Отенмон саяси қулық сияқты ұрыс-керістер мен ірі тарихи оқиғалардың ашылуы туралы мәліметтер болуы мүмкін.
Белгілі мысалдар
Өнер тарихшылары өз еңбектерінде макимоно өнерінің ерекше тәсілдерін бірнеше рет ерекше түрмелер арқылы атап көрсеткен.