Кіріспе
Флейта ойнаған кезде танылатын бесікшіл дәрігерлер (虚無僧) (" ешнәрседен бас тартқан діни қызметкер" немесе " бос орынның монахы") - самырсын себетінен жасалған шапқыншыларды киіп, шапанмен шұбарлап, бамбуктан жасалған шапанды ойнаған, қазіргі кезде суизен (" шапанды соғудың зені ") деп аталатын самырсын себетінен жасалған шапқыншыларды киген ержүрек буддашыларды (самурайлар мен рониндер) білдіреді. Эдо дәуірінде (1600-1868) олар бакуфудан, билеуші элитадан түрлі құқықтар мен артықшылықтар алды. 18-19 ғасырларда шакухачи ойнауды халық арасында кеңінен танымал етті, бұл рухани және эстетикалық тұрғыда түсіндірілді және заңдыландырылды. 19 ғасырда комсо дәстүрі Фуке шу (япон тілінде) немесе Фуке Дзен деп аталды, Киотаку денки (1795 ж.) басылымынан кейін, ол Тан Қытайдың эксцентрикалық Дзен шебері Пухуадан (Дж. Фуке) басталған ойдан шығарылған Ринзай Дзен ұрпағын құрды. Бұл баяндама комсусоның бар болуын және құқықтарын заңды етті, сонымен қатар 18-ғасырда шакухачи ойнаудың "бұржынаюына" жол ашты. Комусоның құқықтары 1867 жылы басқа буддистік ұйымдар сияқты жойылған. Олардың музыка стиліне деген қызығушылық зайырлы аудиторияда тірі қалды, ал олардың құраған және орындаған бірнеше шығармалары, хонкёку деп аталады, халық қиялында Дзен руханилығының белгісі ретінде сақталып, ойналып, түсіндіріледі, бұл 18-ші және 19-шы ғасырларда дамыған баяндаманы жалғастырады.
The (虚無僧) ("priest of nothingness" or "monk of emptiness") were wandering non monastic lay Buddhists from the warrior class (samurai and rōnin) who were noted for wearing straw basket hats and playing the shakuhachi bamboo flute, nowadays called suizen ('Zen of blowing (the flute)'). During the Edo period (1600–1868) they obtained various rights and privileges from the bakufu, the ruling elite. The 18th and 19th century saw a popularization of shakuhachi playing among lay people, accompanied by the interpretation and legitimation of this laicization in spiritual and esthetical terms derived from the Zen tradition, to which the komusō nominally belonged. In the 19th century the komusō tradition became known as the Fuke shū ([[Japanese language) or Fuke Zen, after the publication of the Kyotaku denki (1795), which created a fictitious Rinzai Zen lineage starting with the eccentric Zen master Puhua (J. Fuke) of Tang China. This narrative legitimized the existence and rights of the komusō, but also ushered in the “bourgeoisization” of shakuhachi playing in the 18th century. The rights of the komusō were abolished in 1867, like other Buddhist organisations. Interest in their music style stayed alive in secular audiences, and a number of the pieces they composed and performed, called honkyoku, are preserved, played, and interpreted in the popular imagination as a token of Zen spirituality, continuing the narrative which developed in the 18th and 19th century.
Этимология
Бастапқыда көшпелі музыканттар комосо (薦僧; сөзбе-сөз "салам мата монахтары") деп аталды. 17 ғасырдың ортасына қарай, әртүрлі таңбалар бірдей айтылу үшін қолданылды, нәтижесінде komusō (虚無僧) (осылай-ақ романша komusou немесе komuso), "бос нәрселердің діни қызметкері" немесе "бос нәрселердің монахы". Алғашқы екі таңба (虚無) (немесе komu) "бос, бос" дегенді білдіреді, (虚) (немесе ko) "бос, бос, жалған" дегенді білдіреді, ал (無) "бос, жоқ" дегенді білдіреді. Соңғы әріп (僧) "қасиетші, монах" дегенді білдіреді. Фуке шу (япон тілінде), Фуке (Ch. Пухуа), Линдзи жазбасында аталған эксцентрикалық Дзен шебері және шу, мектеп немесе секта дегенді білдіреді.
Тарих
Комусо мен Фуке шу тарихының түсінігіне ұзақ уақыт бойы Кеичо Оките Гаки (шамамен 1680 ж.) және Киотаку денки Кокути Кай (1795 ж.) - жасалма үкіметтік жарлық және ойдан шығарылған шығу тарихы басым болды. 1930 жылдары Накадзука Чикозанның тарихи зерттеулері бұл мәтіндердің жалған сипатын көрсетті, содан бері қайта қаралған тарих пайда болды.
Боро мен комосо (14-16-ғасырлар)
Комсусолардың алдыңғылары Боро, Бороборо немесе Боронжи деп аталатын, түбі қырқылған басындағы жалқау монахтар болды, олар Цурезурегада (шамамен 1330 ж.) айтылған. Бұл боролар 15-ші ғасырдың аяғында шоқ шатырда ойнаған комосо ("сары шатыр монахтары") болып бірікті. Олар 1500-жылдан бастап суреттер мен мәтіндерде бейнеленген. Комосоны комусо деп атады. Бұрынғы монахтар ойнаған шакухачи туралы ешқандай дәлел жоқ, ал 1518 жылы шакухачи діни музыка үшін емес, сарай музыкасы (гагаку) үшін аспап ретінде қарастырылғаны жазылған. Алғашқы комосолар, кейінгі "боздықтың діни қызметкерлерінің" алдыңғылары, қоғамдағы әлеуметтік мәртебесі жоқ кедей қайыршы монахтар болды. Ал кейінгі комусолар самурай отбасынан болуы керек еді, тіпті қала тұрғындарына шакухачи үйрету практикасы 18-ші ғасырдың басында өте танымал болды.
Институционализациялау және артықшылықтар (17-ғасыр)
Комсусы бастапқыда монахтар мен діни саяхатшылардың бос қауымы болған, бірақ 1600-жылдары ұйымдасқан топ ретінде нығайған. 15-16 ғасырдағы азаматтық соғыстардан кейін қожайынсыз самурайлар (ронин) комсусоға қосылды. XVII ғасырдың бірінші жартысында рониндер қатысқан бірнеше көтерілістер болды, ал Токугава шогунаты рониндер мен комсустар мен басқа да бұзық топтарға деген бақылауды күшейтіп, "буддистік институттар арқылы билікті кеңейтті". Оларға жауап ретінде, комсу "бірлесіп, секта құрды", оның мүшелері өздерінің ережелері бойынша самурай ұрпағы болуы керек еді. Рониндердің мінез-құлқының арқасында бұл секта алауыздарды баспана ретінде танымал болды. Қарапайым ложалар комосоны орналастырды, ал Киотодағы Ширакатадағы комосо ложасы оның штаб-пәтері ретінде таңдалды, оны Мёан-дзи деп атады. Діни секта ретінде қарастыру үшін ғибадатхана қажет болды, ал Мёан-дзи ғибадатхана ретінде 17-ғасырдың басында, Эдо дәуірінің басында танылды. Алдымен Рейхо джидің қосалқы ғибадатханасы болса, 18 ғасырда Какушин құрған Кококу джимен қарым-қатынас жасалып, 1767 жылы ресми түрде танылды. Бұл қадам Куотаку Денкиде кешірім сұралды. Үкімет сұрауы бойынша, комсо штабы Эдодағы екі ғибадатханаға көшірілді, онда оларды жақсырақ бақылауға алуға болады. 1677 жылғы үкіметтің директивасы бұл тануды және бақылауды белгілейді, komusō, өзіндік мекеме ретінде. Комсоға артықшылықтар беретін ең көне құжат деп саналатын Кеичо Оките Гаки (Кеичо жылдарының үкіметтік жарлығы, 1596-1615), 1614 жылы қол қойылған, бірақ 1680 жылы жасалып кеткен, қазірдің өзінде бар комсо практикасына заңдылық беруді көздеген. Бұл жалғандықпен танысқан шогумат ақырында оны қабылдады, ронинге баспана беру және оларды басқару үшін. Бұл құжаттың бірнеше нұсқасы бар, оларды қысқа және ұзақ нұсқаларға бөлуге болады, бұл комсу мен үкімет арасындағы билік күресін көрсетеді. Қысқа нұсқалары үкімет рониндерді орналастыру, комсоларды шектеу және қадағалау үшін институционализацияны белгілегенін және оларға тыңшы ретінде әрекет етуге нұсқау бергенін көрсетеді. Эдо дәуірінде Жапония бойынша саяхатқа қатты шектеу қойылды, бірақ ұзын нұсқалар комсусқа Токугава шогунатынан сирек кездесетін бостандық берді, әрине саяси себептермен. Бұл кезеңде тегін жолдама алу саяхат шектеулерінен ерекше ерекше және ерекше босату болды. Сол кезеңдегі аңыздар бойынша, бұл артықшылық үшін комсо орталық үкіметке провинциялардағы жағдай туралы хабарлауға тиіс еді. Бұл практика үкімет құлаған кезде топтың жойылуына септігін тигізді. Бұл жарлықтың шынайылығы күмәнді болды, бірақ ол заңды деп танылып, шогундықтағы болашақ басшылармен өзгертілді. 17 ғасырдың басында комсуомен байланысты 120-дан астам "ғибадатханалар" болса да, олардың саны азайды, өйткені комсуо мүшелігі самурайларға ғана шектелген.
Ең көне дерек (1664)
Хонкёкуның ең көне құжаттары Шичику шошин шу (Стерндер мен бамбуктағы бастаушылар үшін шығармалар жинағы, 1664) -да кездеседі. Бұл мәтінде Кё Ренбо, Горо, Йошино және басқа да шығармалар аталады, бірақ "үш классик" деп саналатын шығармалардың ешқайсысы аталмаған (Мукайджи/Мукайджи рейбо, Коку/Коку Рейбо, Кёрей/Шин но Кёрей).
Кётаку денки және Фуке-шу (18-19 ғасырлар)
Фуке шу атауы 19 ғасырдан бұрын пайда болған жоқ және секта ешқашан ресми түрде белгілі бір Дзен мектебі ретінде танылмаған. Атауы 1795 жылы жапон тіліндегі кокудзи-кай тәржімесі мен түсініктемесімен бірге "комусо мен Ринзай шу арасында заңды байланыс орнату үшін" жарық көрген классикалық қытай тіліндегі "Кётаку денки" мәтінінен алынған. Ол комсо қиындықтарға тап болған және артықшылықтарын жоғалта бастаған кезде жарық көрген, ал оның жариялануы олардың позициясын нығайту әрекеті болуы мүмкін. Бұл аңыздың өзі ескірек болып көрінеді, ол Boro no Techô (1628) және Shichiku Shoshin shû (1664) кітаптарында айтылған. Кётаку денкиінде Тан Қытайдың эксцентрикалық Дзен шебері Пухуаның (Дж. Фуке) Линдзи жазбасындағы клоундық тұлғаға дейінгі ұрпақ бейнеленген. Әңгіме бойынша, Пухуа уағыз айтып жүргенде қоңырау шалып көшелерді аралап жүрді. Чжан Бай деген кісі Пухуаның шәкірті болуды өтінді, бірақ қабылданбады. Содан соң қоңырауды еліктейтін аспап жасады. Киотаку денкиге сәйкес, Фуке Дзенді Жапонияға 心地覚心 (12071298) әкелді, ол Muhon Kakushin (無本覺心) деп те аталады және ол Hotto Kokushi (法燈國師) деп аталады. Какушин Қытайға алты жыл бойы барып, Линдзи әулетінің әйгілі қытайлық Чан шебері Умэньмен (無門) оқыған. Какушин Пухуаның 16-шы буын дхарма мұрагері екенін мәлімдеген, опық ұстазы Чосанның шәкірті болды. Алайда Какушиннің күнделіктерінде шакухачи туралы ештеңе айтылмаған, ал Жапонияға өзімен бірге қайтып келген төрт "оқушы" тек қызметшілер болған. Қытайда Фуке мектебі туралы ештеңе білінбейді, ал Фуке шуы жапондықтардың шығармасы болған сияқты. Әдетте оның "мүшелерінің" ілімдері немесе жазбалары, шіркеу мүшелері болмаған, ал Фуке ұстаздары сутраларды немесе басқа буддалық мәтіндерді сирек айтатын.
Кодификация, зайырландыру, руханиландыру және құлдырау (18-19 ғасырлар)
Бастапқыда, мүшелік самурайларға ғана шектелген, бірақ 18-ші ғасырдың ортасынан кейін шектеулер суланды, ал кіру ақысын төлей алатын самурайлар да қабылданды. Тәртіп әлсіреп, комсоның артықшылықтарына қызығушылық танытқан адамдар қосылды. 18 ғасырдың аяғында, Токугава шогунаты жасаған бейбіт өмір жағдайларына байланысты, комсо шпион ретінде өздерінің пайдалылығын жоғалтты, олар бұдан былай олардың артықшылықтарына төзбейді. Шакухачи ойнау өзінің ерекшелігін жоғалтты, өйткені бай таптардың жай адамдары аспапта ойнауды үйренді, бұл даму Zen-тің комсоның Zen-тің баяндауына негізделген рухани баяндамасының дамуымен бірге болды.
Куросава Кинко (1710-1771)
Тарихи тұрғыдан алғанда, Жапониядағы қырықтай комусо ғибадатханасы Хонкёкуның бірегей жинақтарын дамытты. 18 ғасырда Кинко-рюдің негізін қалаушы, ұстаз Куросава Кинко (171071) жергілікті композицияларды іздеу үшін осы ғибадатханаларға сапар шегеді. Ол 30 - дан астам шығарманы мұқият "баспаптап" немесе "жасады", бұл бүгінгі Кинко мектебінің Хонкёку репертуарының іргетасын қалыптастырды. Дегтің айтуынша, "Фукэ шуды Денкиде заңдылыққа айналдыратын, әрине, бұрыннан бар элементтерді жүйелеу, ықтимал, Кинко-рюдің прото-ұйымынан басталған, ол 18-ші ғасырдың аяғында басталған. Бұл прото-ұйым, өзінің аңыздары мен байланысты музыкалық дәстүрімен, Фуке ш-ты өзінің Zen деноминациясы ретінде нығайтты". Кинконың ықпалы музыкалық шығармашылықтан да асып түсті; ол Фуке шакухачи ілімдерін жалған практиктарға енгізуде маңызды рөл атқарды, оның алғысын, хитойогири шакухачиін алмастыра отырып, жапон мәдени пейзажында Фуке шакухачиінің көтерілуін көтеріп шықты. Кинко шакухачидің рухани дамуына да ықпал етті.
Хисаматсу Масагоро Фуё (1790-1845)
Дегтің айтуынша, XIX ғасырда комустың ерекшелігі - шакухачи ойнауды руханиландыру және эстетизациялау процесі болды. Дегеге сәйкес, "Дзенге шабыттанған мазмұны бар жалғыз жазуды Хисаматсу Масагоро Фуйо (1790-1845) жазды", атап айтқанда Хитори готоба (獨言, "Монолог", 1830 жылға дейін), Хитори мондо ((獨問答, "Монологтық диалогтар", 1823) және Кайсей хого (海靜法語, "Дхарма сөздері үнсіз теңіз, " 1838). Хисаматсу Фуйо жиі иион йобуцу (一音成仏) сияқты сөздерді қолданады, "бір дыбыс арқылы ағартуға қол жеткізу", "чикузен ичино" (竹禅一如) және "бамбу [шакухачи] және Дзен бір және бірдей"; шакухачи хоки (法器) деп аталады, "дхарманың құралы". Дегенмен Дегедің айтуынша, "Хисаматсудың мәтіндерінде таңқаларлықтай аз "Зенистік" сөз тіркестері бар және оның орнына аспапта ойнаудың нақты практикасына назар аударады". Дегеге сәйкес, Хисаматсудың "рухани және эстетизациялау" практикасын жаһандану аясында түсіну керек, Кинко рюдің барлық мұғалімдері толықтай тағайындалмаған, бірақ шуен жосуи, " (Фуке) шуға қатысты көмекші флейташылар", негізінен оқытылмағандарды оқытады. Дег рухтандыру - бұл косумоның ішіндегі даму емес, "токугава дәуірінің соңғы кезеңіндегі бірте-бірте буржуазиялық музыкалық дәстүрді заңдыландыру стратегиясы" деп қорытындылайды, бұл (ақылға алынған) даңқты Дзен өткеніне қайтып келеді. Дегеге сәйкес, Денки бұл laicization немесе bourgoisization-ді заңдыландыру ретінде қызмет етті, бұл үй иелерінің оның ойда-ойға келтірілген ұрпағында неге соншалықты маңызды орын алуын түсіндіреді.
Жою (1871)
Токугава билігі 1847 жылы комсоның барлық ресми артықшылықтарын алып тастады. 1871 жылы Токугава шогунатының құлдырауынан кейін және Мейдзи қалпына келтіруінің басталуынан кейін комсо жартылай діни институт ретінде өмір сүруін тоқтатты. Мейдзи үкіметі буддалық мекемелерді қудалаған кезде оған тыйым салынды. Мэйдзи үкіметі Данка жүйесін жалғастыруға тырысты, бірақ комсо осы жүйенің бөлігі болмағандықтан заңсыз деп танылды. Мейдзи үкіметі шакухачиді төрт жылға мүлдем тыйым салды, содан кейін оны ойнауға рұқсат етілді, ал тәжірибелілер шакухачиді зайырлы аспап ретінде үйретті. Буддизмнің негізгі ағымы бұл сектаны қайта құруға тырыспады, мүмкін оның шеткі жағдайы мен Ринзай шумен байланысы аз болғандықтан және шакухачи практикасын жария етуден.
Шакухачи дәстүрінің сақталуы
Кинко-рю ұлы шеберлері Араки Кодо II (Чикуо I) және Йошида Иттчо жаңа үкіметке секулярлық шакухачи музыкасын жалғастыруға рұқсат беру туралы өтініш жасады. Шакухачидің практикасы осы күш-жігердің арқасында сақталып қалды, ал орындаушылардың музыкалық репертуары туралы құжаттама осы кезеңнен сақталып қалды.
Қалпына келтіру және киім
(虚無僧/こむそう) - бұл белгілі бір эгоның жоқтығын білдіретін, бірақ жасырын жүріп-тұру үшін де пайдалы, басына киетін сабан (тенгай деп аталатын сабан немесе қамыс капот) арқылы сипатталады. Комусо (天蓋) - тоқыма сабан шапқышы немесе [[Каса (шапқышы) ]] киетін, ол олардың басын айналып кеткен себет сияқты толық жабатын. Бұл идеяның мақсаты - осындай бас киім кию арқылы оны киген адамның эгосы жойылып, сонымен бірге оның жеке басын жасыру. Бұдан басқа, үкімет комсоға елі бойынша кедергісіз еркін саяхаттаудың сирек мәртебесін берді; мұны жасаудың бір себебі шогунат атынан провинциялардағы жағдай туралы бірінші қолнан ақпарат алу, мұндай ақпаратты жинау комсоның жасырын табиғаты арқылы мүмкін болды. Комусо кимононы, әсіресе бес қыртысты, формальды монцуки стилі мен оби (шаша), сондай-ақ иық үстінде киілетін ракусу тәрізді киім о кувара киетін. Комусо негізгі флейтамен бірге екіншілік шакухачи киетін, мүмкін самурайдың вакизашиін алмастыру үшін; олардың негізгі шакухачи, әдетте, 1.8 өлшемді аспап (I shaku ha sun), он екі тондық шкалада D немесе D жазықтығына шамамен тең болады. Комусо белбеуінен инро киетін, дәрі-дәрмек, темекі және басқа заттарға арналған ыдыс киетін, таби шұлықтары мен вараджи сандалдардың үстінде кьяхан биік жағын жауып тұратын және тенгаймен жабатын хачимаки шашы бар. Олар теку, қол мен қолжазбас жамылғыларын, фуза тассельді киіп, зекет жинау және құжаттар сақтауға арналған жәшікті - гебаконы алып жүретін.
Хонкёку
Хонкёку (本曲, "түпнұсқалық шығармалар") - дзен буддизмі Фуке сектасының мұрасына негізделген шакухачи үшін сололық композициялар репертуары. Бастапқыда оларды жалғыз жүрген қайыршылар қайыр сұрап өсірген.