Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ханс фон Байсен немесе Ян Бажинский (1394 - 1459) - Пруссиялық салт қайраткері және мемлекет қайраткері, Пруссия Конфедерациясының басшысы және Корольдік Пруссияның алғашқы поляк губернаторы.
Hans von Baysen or Jan Bażyński ( 1394 – 1459) was a Prussian knight and statesman, leader of the Prussian Confederation and the first Polish governor of Royal Prussia.
Өмірбаян
Байсендер отбасы 13-ші ғасырда Любектен немесе оның маңайынан келген үлкен фламандтық отбасының бір бөлігі болды. Олар өздерін өз иеліктері бойынша атады, Базиен (Бажины) жақын Ворддит (Орнета) в Эрмланд (Вармия). Бастапқыда ол Тевтон рыцарлары мен олардың Ұлы ұстаздарымен жұмыс істеді, олардың арасында Конрад фон Эрлихшаузен және Людвиг фон Эрлихшаузен болды. Ол орденнің жергілікті лайықты мүшелерінің бірі болды. Ұлы ұстаздарға қызмет ету үшін Ян 1419-1422 жылдары Англия, Дания және Португалияға дипломатиялық миссияда саяхаттады. Аңыз бойынша, ол Реконкиста кезінде маврларға қарсы әскери қызметі үшін Португалия королімен ерлік атағын алды, бұл оның отбасы гербінің өзгеруіне әсер етті. Михаэль Кучмейстер орденнің басшысы лауазымынан кеткеннен кейін, Бажиньский де рыцарьлармен қызмет етуін тоқтатты. Ол сондай-ақ оны құпия кеңестің мүшесі етіп тағайындаған гран-мастер Пауль фон Русдорфтың елшілерінің бірі болды. Ол 1435 жылы Тевтондық рыцарлардың билігімен ұрысып кеткен Пруссияның ақсүйектері жиналысының жетекшісі болды. Ол сондай-ақ Пруссияның Польша Корольдігіне қосылуын көздеген Пруссияның ақсүйектері мен салт әскерлерінің ұйымы - "Жылқындар одағының" мүшесі болды. Остроданың (Остерод) Байрақты ұстаушысы ретінде ол Пруссия Конфедерациясының құрылуына қатысты. Ол Конфедерацияның құпия комитетінің мүшесі болды және папаның легаты мен орденнің жаңа Бас шебері ұйымға жасаған шабуылдарға қарсы ашық ұстанымға келді. Ол 1454 жылы ақпанда Торуньнен Краковқа келген делегацияның басшысы болды, ол Польша королі Казимир IV Ягеллоннан Пруссия жерлерін Польша патшалығына қайта қосуды сұрады. Нәтижесінде ол Пруссияның ерлік әскеріне қарсы көтерілісіне басшылық етті. 1454 жылы Пруссия Конфедерациясының қалалары поляк әскери шығыстарын қаржыландыратын Он үш жылдық соғыс кезінде ол Польша королімен Корольдік Пруссияның губернаторы болды, соғыс аяқталғаннан кейін ол Польша-Литва одақтастығының бөлігі болды. Губернатор ретінде оның резиденциясы Эльблагта болды. 1457 және 1459 жылдары ол Малборкты Тевтон рыцарларының шабуылына қарсы қорғауға басшылық етті, олар оны өлтіруге тырысты. 1454 жылы ол Штумның (Штум) старшасы, ал 1456 жылы Толкимикконың (Толкемикт) старшасы болды. Ол Мариенбург қасарасында (Мальборк қасарасы) қайтыс болды және Эльблагта жерленді. Оның орнын ағасы Ścibor Bażyński (Tiburcius / Stibor von Baysen) алды.
The Baysen family was part of a larger Flemish family which came in the 13th century from Lübeck or its vicinity. They named themselves after their possession, Basien (Bażyny) near Wormditt (Orneta) in Ermland (Warmia). Initially, he was employed by the Teutonic Knights and their Grand Masters, among them Konrad von Erlichshausen and Ludwig von Erlichshausen. He was one of the order's native lay associates. In service of the Grand Masters, Jan traveled on diplomatic missions to England, Denmark and Portugal in the years 1419–1422. According to legend he was knighted by the King of Portugal for his military service against the Moors during the Reconquista, which was reflected in a modification to his family's coat of arms. After Michael Küchmeister resigned as head of the order, Bażyński also terminated his service with the knights. He was also one of the ambassadors of Grandmaster Paul von Rusdorf, who appointed him to a member of a secret council. He was a leader of the gathering of Prussian nobility in 1435 which was dissastified with the rule of the Teutonic Knights. He was also a member of the Lizard Union, an organization of Prussian nobles and knights who sought the incorporation of Prussia into the Kingdom of Poland. As the Standard bearer of Ostróda (Osterode) he took part in the founding of the Prussian Confederation, He was a member of the Secret Committee of the Confederation and took a public stance against attacks made against the organization by the papal legate and the new Grand Master of the Order. He was the head of the delegation which came from Toruń (Thorn) to Kraków in February 1454, which asked the King of Poland Casimir IV Jagiellon to reincorporate Prussian lands into the Polish kingdom. Consequently, he led the uprising of the Prussian Estates against the Knights. In 1454, during the Thirteen Years' War, in which the cities of the Prussian Confederation financed Polish military expenses, he was made governor of Royal Prussia by the King of Poland, which after the war became a part of the Polish–Lithuanian Commonwealth. As the governor his residence was in Elbląg. In 1457 and 1459 he commanded the defense of Malbork against attacks by the Teutonic Knights, who also unsuccessfully tried to assassinate him. In 1454 he was made the starosta of Sztum (Shtum) and in 1456 of Tolkmicko (Tolkemikt). He died at τηε Marienburg Castle (Malbork Castle) and was buried at Elbląg. He was succeeded as governor of Royal Prussia by his brother Ścibor Bażyński (Tiburcius/Stibor von Baysen).
Мұра
Ян Бажинскийдің құрметіне Острода билігі оны 1966 жылы қаладағы Бірінші жалпы лицейдің қамқоршысы деп атады, осылайша оны Ян Бажинскийдің Бірінші жалпы лицейі деп атады. Лицейден басқа, Кадыны қаласында 700 жылдық Бажынский дуысы бар.
In honour of Jan Bażyński the authorities of Ostróda named him in 1966 as the patron of the First General Lyceum in the town, thus making it The First General Lyceum of Jan Bażyński. Besides the Lyceum there is also Bażyński Oak – a 700 year old oak located in Kadyny.