Кіріспе

Матиас де Гальвес и Галлардо (испанша Matías de Gálvez y Gallardo, KOS; 1717 1784 жылы 3 қараша) - испан генералы, 1779 жылдың сәуірінен 1783 жылдың 3 сәуіріне дейін Гватемаланың генерал-капитаны және 1783 жылдың 29 сәуірінен 1784 жылдың 3 қарашасына дейін Жаңа Испанияның вице-королі.

Ерте өмір

Матиас де Гальвес и Галлардо Малага маңындағы Испанияның Андалусия аймағындағы Махаравияя деген кішкентай ауылда дүниеге келген. Ол әскер қатарына қосылып, жорықта өзін ерекше танытты. Ол генерал дәрежесіне көтерілді, ал өзінің әскери рекорды және оның ағасы Хосе де Гальвестің ықпалы, Жаңа Испанияның маңызды әкімшісі, ол соттың жақсы танымал болды. Ол Мария Жозефа де Мадридке үйленді және олардың Бернардо мен Хосе деген екі ұлы болды. Жозе 8 жасында қайтыс болды. Вице-король Антонио Мария де Букарели и Урсуа қайтыс болған жағдайда ашылуға арналған патшалықтан бекітілген нұсқаулар оның орнын Гватемаланың генерал-капитаны алады деп нақтылады. Бұл нұсқауларды Индияның министрі және Жаңа Испанияның бұрынғы инспекторы Хосе де Гальвес өзінің ағасы Матиас де Гальвеске қатысты деп күткен, бірақ нұсқауларда аты аталмаған. Матиас де Гальвес 1779 жылы сәуірде вице-король Букарели қайтыс болғанға дейін генерал-капитан, губернатор және Гватемала Аудиенсиясының президенті болып тағайындалды. Алайда Гальвес өз орнын иеленуге әлі колонияға келген жоқ. Осылайша вице-корольдік Гватемаланың генерал-капитаны болып қызмет етіп жүрген Мартин де Майоргаға берілді.

Гватемаланың билігі

Гватемалада Гальвес өзін белсенді әкімші және жақсы ұйымдастырушы ретінде көрсетті. Ол 1773 жылғы жер сілкінісінен кейін Гватемала қаласын қайта құруға көмектесті, ақша шаққан және собор салды. 1779 жылы Испания Ұлыбританияға қарсылас ретінде Англо-испан соғысына кірген кезде ол колонияны британдықтардың шабуылына қарсы қорғауға қатысты. Ол Сан-Фернандо-де-Омоада ағылшындарды сүртіп жіберді және 1779 жылы Белизде бірнеше британдық позицияны басып алды. Алыстан және ресурстардың жетіспеушілігіне байланысты ол Хорацио Нельсон бастаған британдық экспедиция басып алған Никарагуадағы Сан-Хуан фортына көмектесе алмады. 1781 жылы 5 қаңтарда британдықтар тропикалық аурулар олардың күштерін құртқаннан кейін оны тастап кетуге мәжбүр болды. 1782 жылдың наурыз айында Гальвес Кариб теңізі жағалауында экспедицияға жетекшілік етті, ол Роатан аралын басып алды және екі айдан кейін британдықтар оны қайтадан алғанмен, Қара өзендегі британдық елді мекенді шашыратып жіберді. Вице-король Майорга бірнеше жылдан бері Испанияға оралу үшін отставкаға кетуге тырысып келеді. 1783 жылы король Карл III оның отставкасын қабылдады. Гватемаладағы қызметі үшін патша Гальвесті жасына және денсаулығына қарамастан Жаңа Испанияның вице-королі етіп тағайындады. Ол Оахака мен Пуэбла арқылы елордаға жетіп, сол жерден жолға шықты. Матиас де Гальвес 1783 жылы 28 сәуірде ат үстінде Мексика қаласына ресми түрде кірген соңғы вице-король болды.

Жаңа Испанияның билігі

Испания мен Англия біраз уақыт бұрын ғана татуласып, Гальвес астананы жақсартуға күш салды. Қысқа уақыт билік жүргізген кезінде ол Мексика қаласын қоршаған су жолдарын тазартып, көлді сумен тазарту, көпiрлер мен кәрiз жүйесiн салу және Ла-Пальма, Монтерилла және Сан-Франциско көшелерін тас таспен қалау жұмыстарын атқарды. Ол Мексика қаласын төрт ауданға бөліп, полиция қызметін жақсартты. Ол өзінің алдыңғысы құрған Сан-Карлос көркемсурет академиясын мақұлдады және оны жалғастырды. Ол осы жобаға жылына 15000 песо арнады. Сондай-ақ, ол Шапультепек сарайының қайта қалпына келтірілуін тапсырды. Ол Испанияның бір банкіне еншілес Banco Nacional de San Carlos банкін құрды. Ол қытайдан күкірт әкелуге тырысты (күміс кен орындарында пайдалану үшін), ал ол үшін терілерді алмастырды. Ол кепілдік беру дүкенін құрды. Сонымен қатар, ол мемлекеттік кірістерді жылына 19 миллион песоға дейін арттырды. 1783 жылы 13 қарашада ол Мануэль Антонио Вальдес Мургуия и Салданяға "Гацета де Мексика" газетін қайта бастауға рұқсат берді. Бұл "ұлттық" газеттің үшінші инкарнациясы болды, оны алғаш рет 1722 жылы Хуан Игнасио Мария де Касторена Урсуа и Гойенеше бастады, 1728 жылы Хуан Франсиско Сахагун де Аревало и Ладрон де Гевара қайта жаңғыртты, бірақ 1742 жылдан бері тоқтатылды. Вальдеске үкіметтің атынан хабарласпайтын жаңалықтарды жариялауға рұқсат берілмеді. Ол Мексикадағы жаттықтырушыларды санақтан өткізді. (637 адам болды). Ол жергілікті халыққа өзара көмек көрсету қоғамдарын құрды. Ол Жаңа Испанияның тарихымен байланысты көптеген құжаттар жинап, сақтап қалуға бұйрық берді. Ол бұл кітаптарды Мадрид пен Севильяда дайындап жатқан "Генеральді Индия тарихы" атты жобасына анықтамалық материал ретінде қолданды.

Өлім

Матиас де Гальвес 1784 жылы 3 қарашада Мехико қаласында қайтыс болды. 1784 жылы 20 қазанда ол үкімет қызметін Аудиенсияға тапсырды. Оның өлімі жағдайында ашылатын мөрленген нұсқаулар болған жоқ, ал Аудиенсия жаңа вице-король келгенге дейін әкімшілікті Висенте Эррераға тапсырды. Ол өсиетінде жерлеу рәсімі қарапайым болсын деп өтінген. Ол өзінің дәрежесіне және колонияға көрсеткен қызметіне тиісті құрметпен Сан-Фернандоның Апостольдық колледжінің шіркеуінде жерленді. Оның ұлы Бернардо де Гальвес Луизиананың испан губернаторы болды.