Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Матиас де Гальвес и Галлардо (испанша Matías de Gálvez y Gallardo, KOS; 1717 1784 жылы 3 қараша) - испан генералы, 1779 жылдың сәуірінен 1783 жылдың 3 сәуіріне дейін Гватемаланың генерал-капитаны және 1783 жылдың 29 сәуірінен 1784 жылдың 3 қарашасына дейін Жаңа Испанияның вице-королі.
Spanish general and colonial governor
Matías de Gálvez y Gallardo, KOS (1717 – November 3, 1784) was a Spanish general, the Captain General of Guatemala from April 1779 to 3 April 1783, and Viceroy of New Spain from 29 April 1783 to 3 November 1784.
Ерте өмір
Матиас де Гальвес и Галлардо Малага маңындағы Испанияның Андалусия аймағындағы Махаравияя деген кішкентай ауылда дүниеге келген. Ол әскер қатарына қосылып, жорықта өзін ерекше танытты. Ол генерал дәрежесіне көтерілді, ал өзінің әскери рекорды және оның ағасы Хосе де Гальвестің ықпалы, Жаңа Испанияның маңызды әкімшісі, ол соттың жақсы танымал болды. Ол Мария Жозефа де Мадридке үйленді және олардың Бернардо мен Хосе деген екі ұлы болды. Жозе 8 жасында қайтыс болды. Вице-король Антонио Мария де Букарели и Урсуа қайтыс болған жағдайда ашылуға арналған патшалықтан бекітілген нұсқаулар оның орнын Гватемаланың генерал-капитаны алады деп нақтылады. Бұл нұсқауларды Индияның министрі және Жаңа Испанияның бұрынғы инспекторы Хосе де Гальвес өзінің ағасы Матиас де Гальвеске қатысты деп күткен, бірақ нұсқауларда аты аталмаған. Матиас де Гальвес 1779 жылы сәуірде вице-король Букарели қайтыс болғанға дейін генерал-капитан, губернатор және Гватемала Аудиенсиясының президенті болып тағайындалды. Алайда Гальвес өз орнын иеленуге әлі колонияға келген жоқ. Осылайша вице-корольдік Гватемаланың генерал-капитаны болып қызмет етіп жүрген Мартин де Майоргаға берілді.
Matías de Gálvez y Gallardo was born in Macharaviaya, a small village in the Spanish region of Andalusia near Málaga. He joined the army and distinguished himself on campaign. He rose in rank to general, and because of his military record and the influence of his brother, José de Gálvez, an important administrator in New Spain, he became well known at Court. He married María Josefa de Madrid and they had two sons, Bernardo and José. José died at 8. Sealed instructions from the Crown intended to be opened in the event of the death of Viceroy Antonio María de Bucareli y Ursúa specified that he be succeeded by the captain general of Guatemala. These instructions were inserted by José de Gálvez, minister of the Indies and former visitador (inspector) in New Spain, in anticipation that they would apply to his brother, Matías de Gálvez, but no name was given in the instructions. Matías de Gálvez was named captain general, governor and president of the Audiencia of Guatemala in April 1779, just before Viceroy Bucareli died. However, Gálvez had not yet arrived in the colony to take up his positions. Thus the viceroyalty was turned over to Martín de Mayorga, who was then serving as captain general of Guatemala.
Гватемаланың билігі
Гватемалада Гальвес өзін белсенді әкімші және жақсы ұйымдастырушы ретінде көрсетті. Ол 1773 жылғы жер сілкінісінен кейін Гватемала қаласын қайта құруға көмектесті, ақша шаққан және собор салды. 1779 жылы Испания Ұлыбританияға қарсылас ретінде Англо-испан соғысына кірген кезде ол колонияны британдықтардың шабуылына қарсы қорғауға қатысты. Ол Сан-Фернандо-де-Омоада ағылшындарды сүртіп жіберді және 1779 жылы Белизде бірнеше британдық позицияны басып алды. Алыстан және ресурстардың жетіспеушілігіне байланысты ол Хорацио Нельсон бастаған британдық экспедиция басып алған Никарагуадағы Сан-Хуан фортына көмектесе алмады. 1781 жылы 5 қаңтарда британдықтар тропикалық аурулар олардың күштерін құртқаннан кейін оны тастап кетуге мәжбүр болды. 1782 жылдың наурыз айында Гальвес Кариб теңізі жағалауында экспедицияға жетекшілік етті, ол Роатан аралын басып алды және екі айдан кейін британдықтар оны қайтадан алғанмен, Қара өзендегі британдық елді мекенді шашыратып жіберді. Вице-король Майорга бірнеше жылдан бері Испанияға оралу үшін отставкаға кетуге тырысып келеді. 1783 жылы король Карл III оның отставкасын қабылдады. Гватемаладағы қызметі үшін патша Гальвесті жасына және денсаулығына қарамастан Жаңа Испанияның вице-королі етіп тағайындады. Ол Оахака мен Пуэбла арқылы елордаға жетіп, сол жерден жолға шықты. Матиас де Гальвес 1783 жылы 28 сәуірде ат үстінде Мексика қаласына ресми түрде кірген соңғы вице-король болды.
In Guatemala, Gálvez showed himself an active administrator and a good organizer. He worked to reconstruct Guatemala City after the earthquake of 1773, established a mint and built the cathedral. When Spain entered the Anglo Spanish War as an opponent of Great Britain in 1779, he became involved in defending the colony against British incursions. He repulsed the British at San Fernando de Omoa, and captured several British positions in Belize in 1779. Because of the distance and the scarcity of resources, he was not able to aid Fort San Juan, Nicaragua, which was captured by a British expedition led by Horatio Nelson. The British were forced to abandon it on January 5, 1781, after their forces were decimated by tropical diseases. In March 1782 Gálvez led an expedition along the Caribbean coast that captured the island of Roatán and scattered the British settlement at Black River, although the later was retaken by the British two months later. Viceroy Mayorga had been trying to resign to return to Spain for several years. In 1783 King Charles III accepted his resignation. To reward Gálvez for his service in Guatemala, the king named him viceroy of New Spain, in spite of his age and ill health. He traveled overland to the capital, passing through Oaxaca and Puebla. Matías de Gálvez was the last viceroy to make his formal entry into Mexico City on horseback, which he did on April 28, 1783.
Жаңа Испанияның билігі
Испания мен Англия біраз уақыт бұрын ғана татуласып, Гальвес астананы жақсартуға күш салды. Қысқа уақыт билік жүргізген кезінде ол Мексика қаласын қоршаған су жолдарын тазартып, көлді сумен тазарту, көпiрлер мен кәрiз жүйесiн салу және Ла-Пальма, Монтерилла және Сан-Франциско көшелерін тас таспен қалау жұмыстарын атқарды. Ол Мексика қаласын төрт ауданға бөліп, полиция қызметін жақсартты. Ол өзінің алдыңғысы құрған Сан-Карлос көркемсурет академиясын мақұлдады және оны жалғастырды. Ол осы жобаға жылына 15000 песо арнады. Сондай-ақ, ол Шапультепек сарайының қайта қалпына келтірілуін тапсырды. Ол Испанияның бір банкіне еншілес Banco Nacional de San Carlos банкін құрды. Ол қытайдан күкірт әкелуге тырысты (күміс кен орындарында пайдалану үшін), ал ол үшін терілерді алмастырды. Ол кепілдік беру дүкенін құрды. Сонымен қатар, ол мемлекеттік кірістерді жылына 19 миллион песоға дейін арттырды. 1783 жылы 13 қарашада ол Мануэль Антонио Вальдес Мургуия и Салданяға "Гацета де Мексика" газетін қайта бастауға рұқсат берді. Бұл "ұлттық" газеттің үшінші инкарнациясы болды, оны алғаш рет 1722 жылы Хуан Игнасио Мария де Касторена Урсуа и Гойенеше бастады, 1728 жылы Хуан Франсиско Сахагун де Аревало и Ладрон де Гевара қайта жаңғыртты, бірақ 1742 жылдан бері тоқтатылды. Вальдеске үкіметтің атынан хабарласпайтын жаңалықтарды жариялауға рұқсат берілмеді. Ол Мексикадағы жаттықтырушыларды санақтан өткізді. (637 адам болды). Ол жергілікті халыққа өзара көмек көрсету қоғамдарын құрды. Ол Жаңа Испанияның тарихымен байланысты көптеген құжаттар жинап, сақтап қалуға бұйрық берді. Ол бұл кітаптарды Мадрид пен Севильяда дайындап жатқан "Генеральді Индия тарихы" атты жобасына анықтамалық материал ретінде қолданды.
Spain and England had just made peace, and Gálvez was able to dedicate himself to improving the capital. During his brief administration, he worked to clean the waterways and drain the lake surround Mexico City, built bridges and a sewage system, and paved the streets of La Palma, Monterilla and San Francisco with cobblestones. He divided Mexico City into four quarters, and improved the police service. He approved the San Carlos academy of fine arts founded by his predecessor, and continued work on it. He dedicated 15,000 pesos annual for this project. He also ordered the reconstruction of the palace of Chapultepec. He organized the Banco Nacional de San Carlos, a subsidiary of a Spanish bank. He tried to import mercury from China (for use in the silver mines), in exchange for furs. He founded a pawn shop. He also increased government revenues to 19 million pesos annually. On November 13, 1783 he granted permission to Manuel Antonio Valdés Murguía y Saldaña to restart the newspaper La Gaceta de México. This was the third incarnation of this "national" newspaper, first started in 1722 by Juan Ignacio María de Castorena Ursúa y Goyeneche, revived by Juan Francisco Sahagún de Arévalo y Ladrón de Guevara in 1728, but suspended since 1742. Valdés was not allowed to publish news not originating from the government. He took a census of coaches in Mexico City. (There were 637.) He established mutual aid societies for the indigenous population. He ordered the collection and preservation of more papers relevant to the history of New Spain. He intended these as reference material for a projected Historia General de las Indias, which he had been working on in Madrid and Seville.
Өлім
Матиас де Гальвес 1784 жылы 3 қарашада Мехико қаласында қайтыс болды. 1784 жылы 20 қазанда ол үкімет қызметін Аудиенсияға тапсырды. Оның өлімі жағдайында ашылатын мөрленген нұсқаулар болған жоқ, ал Аудиенсия жаңа вице-король келгенге дейін әкімшілікті Висенте Эррераға тапсырды. Ол өсиетінде жерлеу рәсімі қарапайым болсын деп өтінген. Ол өзінің дәрежесіне және колонияға көрсеткен қызметіне тиісті құрметпен Сан-Фернандоның Апостольдық колледжінің шіркеуінде жерленді. Оның ұлы Бернардо де Гальвес Луизиананың испан губернаторы болды.
Matías de Gálvez died November 3, 1784, in Mexico City. Shortly before, on October 20, 1784, he turned government functions over to the Audiencia. There were no sealed instructions to be opened on the event of his death, and the Audiencia turned over the administration to Vicente Herrera until the arrival of a new viceroy. In his will, Gálvez had asked that his funeral services be simple. He was interred in the church of the Apostolic College of San Fernando, with due regard for his rank and the services he had rendered the colony. His son Bernardo de Gálvez, Spanish governor of Louisiana, succeeded him as viceroy.