Кіріспе

Бернард Корнуэллдің 1996 жылғы "Құдайдың жауы: Артурдың романы" романы - Бернард Корнуэллдің "Соғыс әміршілерінің хроникалары" трилогиясының екінші романы. "Қысқы патшаның" жалғасы, ол алғаш рет 1996 жылы Ұлыбританияда жарық көрді. Трилогияда Артур патша туралы аңыз оның ізбасары Дерфел Кадарн көзімен баяндалады. Барлығына қарамастан, Дюмонияның әскербасы Артур соғысып жатқан британ патшалықтары арасында бейбітшілік орнатып, өз әскерін сакстарға қарсы айдауды жоспарлап отыр. Мерлин Британияның бұрынғы даңқын қалпына келтіруге көмектесетін ежелгі жәдігерді табу үшін, Британияның ең қорқынышты жауларының жеріне қауіпті сапар ұйымдастырады. Осы уақытта Артурдың жаулары оны қоршап, өз мақсаттары үшін оның әлемін жоюға дайын.

Бірінші бөлім: Қараңғы жол

Артурдың Лэгг Вейлдегі Поуис пен Силурияның біріккен әскерлерін күткен жоқ жеңісі британ патшалықтарына бейбітшілік пен бірлікті әкелді. Поуис патшасы Горфиддид пен Силурия патшасы Гундлиус екеуі де қайтыс болды. Горфиддидтің ұлы Кунеглас Артурдың бейбітшілікке деген құштарлығын және патшалықтардың ортақ жаулары саксондарды жоятын одақ құру туралы арманын бөліседі. Дерфелге Кунегласпен бірге Поуис астанасы Кэр-Сусқа баруды бұйырады. Силурияның бос тағына келетін болсақ, Артур Ланселотты патша етіп, оны Кунегластың әпкесі, Поуис ханшайымы Цэйнвинге үйлендіріп, Дюмония, Поуис және Силурия арасындағы одақты нығайтуға жоспарлайды. Дерфелдің өзі жермен марапатталып, Дюмонияның жаңа чемпионы және жас патша Мордредтің қамқоршысы болады, өйткені Артур Мордредті Дюмониядағы христиандық топтың ықпалынан алып тастағысы келеді. Дерфел Сейнвинге ғашық екенін және оны өзіне қалайтынын айтпай-ақ қояды. Артур әйелі Гвиневрамен Куннегластың құттықтауын алу үшін Кэр-Сус-қа келгенде, Дерфел Кениннің өзінің некелі күйеуіне бақытты екеніне куә болады. Дерфел Мерлинмен сөйлеседі, ол Артур Гвиневренің қарапайым және бейтаныс әпкесі Гвенхвивахқа үйленгісі келетінін айтады. Мерлин Дерфелден өзімен және Нимуемен түнгі уақытта төбе басында кездесуді сұрайды, онда ол Дерфелге жаман қоспаны ішуге мәжбүр етеді. Дерфел Цинвин туралы галлюцинация көреді және Қара жолды және гулді көреді, Мерлин оған Ллейннің қатыгез ирланд патшасы Диурнах екенін айтады. Мерлин Дерфелден Диурнахтың жерлеріне барып, Британияның он үш қазынасының бірі - Клайдно-Эйддин қазанды қайтарып алуды сұрайды. Мерлин Дерфелге сүйек береді және оны сындырып, оның тілегін орындайтынын айтады, атап айтқанда, Кинвин Ланселотқа қарағанда оны таңдайды, бірақ егер ол сүйекті сындырып алса, Мерлиннің ісіне ант береді. Сэнвин мен Ланселоттың үйлену тойының түні Дерфел сүйекті сындырады және Сэнвин Ланселоттың орнына Дерфелге барады. Сэнвин үйленгісі келмейді, өйткені ол өзіне және ешбір еркекке тиесілі болғысы келеді, бірақ соған қарамастан Дерфелді әйел ретінде жақсы көретінін уәде етеді. Ол сондай-ақ, тек пәк қыз ғана қазанды қайтара алатынын айтады, Мерлин оны тапқанша пәк болып қалатынына ант етті, яғни ол оларды қараңғы жолда ертіп жүреді. Дерфел оған сапарға қатысуға рұқсат бергісі келмейді, бірақ ол талап етеді. Дерфел мен Цэйнвин оның ұйымдастырған саяси некелерін бұзса да, Артур досына қуанады және Дерфелді құттықтап, көктем келгенде оны саксондарды Лойгирден қуып шығару науқанына қосылуға шақыратынын айтады. Артур Думнонияға оралады, онда ол өзінің туған ағасы Кульхушты Мордредтің қамқоршысы етіп тағайындайды. Кулхуч принц Кэдвидің бүлінуін басады және осы процесте христиандық дворяндар мен Думнонияның судьялары Лэгг Вейлге дейін Артурды өлтіруге сөз байластырғанын біледі. Артур барлық заговоршыларды, соның ішінде Набурды, Мордредтің бұрынғы қамқоршысын өлтіруді немесе алып тастауды бұйырады. Тазалаудан құтылған жалғыз христиан - епископ Сансум, ол Инис Видринге жақын орналасқан Киелі тікеннің христиандық ғибадатханасының қамқоршысы болып қала алады, өйткені ол заговорға қатысы жоқ, және Артурдың әпкесі және друидасы Морганмен күмәнді достығы болғандықтан, ол Мерлин мен Нимуе болмаған кезде Думнонияға үлкен ықпал етеді. Мерлиннің тобы Қара жолмен Диурнахтың Ллейн патшалығына сапар шегеді және тар боғазы арқылы бұрынғы друидтық бекініс - Йнис Монға жетеді, онда Мерлин қазан жасырылған деп санайды. Сэнвин тау басында көмілген қазанды табады, бірақ топты Диурнахтың қасіретке толы жауынгерлері қоршап, қоршап алады. Диурнах олардың бостандығы үшін Кадрон мен Цинвинді талап етеді, бірақ Мерлин шақырған қатты тұман соғыстық топтың байқалмай қашып кетуіне мүмкіндік береді.

Екінші бөлім: Соғыс басталды

Дерфел мен оның адамдары қайтып оралғанда Қазанның жауынгерлері ретінде аталып өтіледі, бірақ ол мен Сэйнвин тек Пауистегі тыныш фермаға кетіп, көктемге дейін бейбіт өмір сүреді, ол кезде Артур сакстарға қарсы күресу үшін жауынгерлерін шақырады. Екі адам әлемнен алыста болған уақытында бақытты болады және Сенинвин олардың бірінші баласына жүкті болады. Көктемде Артур Дерфелді британ патшаларының жоғары кеңесіне шақырады. Артур Ланселотты орденге қабылдау үшін Митраның жиналысын шақырады. Ланселот Силурияның патшасы ретінде шаршап, Цинвиннің бас тартуына ашуланған. Ол өзінің астанасын Силуриядан кетпей-ақ, Дюмонияға мүмкіндігінше жақын Искада құрды және Танабурдың егіз немерелері, друидтар Динас пен Лавайн оның қызметінде болды. Дерфел өзінің бәсекелесінің Митра культіне сайлануын қолдамақ емес, өйткені Ланселоттың жауынгер емес екенін біледі. Бұл әрекетіне Гвенттің әскери әміршісі және Митраист Агрикола да қолдау көрсетеді. Алайда Ланселот христиан дінін қабылдамай, христиан дінін қабылдап, епископ Сансумның шомылдыру рәсімінен өтеді. Саксондармен кездесу үшін шығысқа қарай аттанған Артурдың әскері Элланың күштерін тұзаққа түсіреді, ал оның соғыс иттерін Мерлин мен Нимуа жеңеді, олар оларды алаңдату үшін шайқасқа соялды алып келеді. Аелле шайқаста әлсіреп, бірақ жеңілген жоқ. Жау шегінгенде, британ патшалары Ланселот пен Сердиктің кенеттен келуімен таңғалады, ол да Саксон патшасы, ал солтүстіктегі Британияда Аеллдің басты қарсыласы. Ланселот Сердиктіңмен одақ құрғанын түсіндіреді, бұл Артурды ашуландырады, ол мұны істеу Эльге қарсы жеңісін жойғанын және Сердикті тек қауіпті жауға айналдырғанын түсінеді. Артур Дерфелді Эльді тауып, Лондонға алып келуге жібереді, онда бітімге келісіледі. Сердик Лондондиум мен Темза аңғарын Аелден алады, бірақ британ патшалары Сердикті бельгиялықтардың өзен жерлеріне деген кез келген дәулеттен бас тартуға мәжбүрлейді. Алайда, Сердик Ланселотқа осы жерді патша ретінде басқаруды талап етеді; сондықтан Ланселотқа Силурияға қарағанда бай және оған ұнайтын жаңа патшалық беріледі, ол Гвент пен Поуис арасында бөлінеді. Артур Ланселот пен Сердиктің келіскен нәтижесі осылай болуы мүмкін екенін білгеннен кейін, бұл шарттарды қарсылықпен қабылдайды. Бейбітшілік келіссөздері жүргізіліп жатқанда Мерлин мен Нимуа Британияның соңғы қазынасын - Модронның күймесін іздестіреді. Олар оны тапқан кезде, Сердик Динас пен Лавайнмен бірге келіп, оны өзінің меншігі деп атайды, өйткені олар қазір оның патшалығында. Динас пен Лавайн арбаға отырып, Мерлиннің шалаң шашын кесіп алады, бұл оларға друидқа қарсы күшті сиқырлар жасауға мүмкіндік береді. Артур Дерфелге өзінің және Сейнвиннің Дюмониядағы Мордредтің қамқоршылары болуларын қалайтынын айтады, өйткені Кулхвич баланы тәрбиелеуде қиындықтарға тап болды. Дерфел Поуиске Кинвинді алуға барғанда, қайғылы оқиға орын алады: Мерлиннің Йнис-Уидриндегі залы өртеніп, Қазан ұрланады.

Үшінші бөлім: Камелот

Аеллдің жеңілісі мен Лондонның бейбіт емес бітімгершілігінен кейінгі жылдары Аелл мен Сердик Лоегирдің иелігі үшін өз ара күрескенде, Артурдың Британиясында бейбітшілік орнады. Ланселот өзінің жаңа патшалығының астанасын Вентада орнатады. Гвиневра Линдинистегі римдік вилладан кетіп, Дюмония мен Ланселот патшалығы арасындағы шекарада салынған жаңа сарайға ие болады. Артур әр британ патшалығының өкілдерін өздерінің дауларын бір жағына қойып, "Британияның бауырластығы" деп атаған бір-біріне адалдық ант беруге шақырып, тұрақты одақ құруға тырысады, бірақ Мерлин анттардың мәнсіз болатынына сенеді. Дерфел мен Цинвин алты жасар Мордредпен бірге Линдиниске көшіп келеді, олардың қызы Морвенна да сол жерде дүниеге келеді. Оның артынша Серен және Диан есімді екі қызы бар. Дерфел мен Сейнвин көп ұзамай Мордредтің намысты, зұлым бала екенін біледі, оны бақылау қиын және басқаларға ауыр тигізуден ләззат алады. Мерлин, ол өзінің залын жоғалтты Йнис Вудрин қазан ұрланған түнде және қазір Линдинисте тұрады, бала патшаға оның туған түні жын енген, ал христиандар оған қамқорлық жасады деген сенімін білдіреді. Олардың алаңдаушылығына қарамастан, Артур Мордредті жоюды қарастырудан бас тартады және уақыт өте келе ол жауапты басшыға айналады деп талап етеді. Дерфел патшаның қорғаушысы және қорғаушысы ретінде Артурмен және оның тағдырын өзгерткен епископ Сансуммен бірге патша кеңесінде қызмет етеді. Ланселотты шомылдыру рәсімінен өткізіп, өз ықыласына оралғаннан кейін, Сансум Думнонияда билік ұстанымына оралды. Ол Артурдың әпкесі және Мерлиннің діни қызметкері Морганды діни қызметкер етіп өзгертіп, кейіннен үйленді. Морганның дінге айналуы - Дюмонияның қазынасынан айырылған пұтқа табынушы қауымға соққы. Сансум мен Морган Британияда христиан дінін тарату үшін миссионерлерді даярлай бастайды. Мәсіхтің өлімінен кейінгі бесінші ғасырдың мерейтойы жақындаған сайын, Дюмониялық христиан қауымын ашу-ыза бастайды, өйткені олар осы күнге дейін барлық пұтқа табынушыларды қайтадан құтқаруға бел буады және олар өздерінің құдайы Британияға қайта оралады деп санайды. Олардың көбі Ланселотты өзінің құтқарушысы ретінде көруге бастайды, өйткені оның қалқанында балық (христиандық символ) бар, бұл Епископ Сансумның сенімділігін арттырады. Ниму, жартылай ақылдан адасып, Инис Видриннің қираған, тасталған торында мүмкіндігінше көп күш жинауға құмар, Дерфелге христиандыққа жаңадан келгендер де Ежелгі құдайлардан қорқатынын және Мерлин тек Қазанды ұрлағандар оны қолданып, оның күшін әлемге жіберуге тырысатын күнді күтіп отырғанын айтады. Кейінірек Дерфел сол біршама бейбіт жылдар оның өміріндегі ең жақсы жылдар болатынына сенсе де, олар қайғылы оқиғалардан мүлдем арылмаған. Тристан, Луга Вейл мен Лондон шайқасында Артурға көмекке келген қырық жастағы Керновтың Эдлинг, өзінің үшеуі, Керновтың он бес жастағы королевасы Изультаға ғашық болады. Деметия патшасы Оэнгус Мак-Айремнің қызы Изульта - Тристанның әкесі және Керновтың 60 жастағы патшасы Маркқа үйленген әйелдердің қатарынан соңғысы. Тристан мен Изельда патша қазынасының бір бөлігін алып, Керновтан қашады және Артурдың туысы Кулхвих губернатор болып қызмет ететін және оларды қарсы алатын Искада баспана табады. Марк Артурға өтініш жасайды, мұрагерінің сатқындығына ашуланып, оған қарсы көтеріліс бастайды деп қорқады. Артур өз міндетін жек көргенмен, Маркты Искаға шақырып, Тристан мен Изультаға сотқа бару керектігін айтады. Оларға қарсы кез келген сот олардың айыбын шығарады, сондықтан Тристан ұрыс арқылы сот жүргізуді сұрайды, бұл оның әкесінің жазасынан құтылудың жалғыз жолы. Артур бір кезде Тристан үшін Оуэйнге қарсы соғысқандай, Дерфел мен Кулхвич Тристан үшін күресуге тырысады, бірақ Марктың найзашылары оларды қозғалмайтын етеді. Тристанды әкесінің жауынгері шайқаста өлтіреді, ал Изельді сатқындығы үшін ағашқа жағып өртейді. Досының өліміне байланысты әділетсіздікке ашуланған Дерфел Артюрмен достығын үзіп алады. Артур мен Дерфел арасындағы қақтығыс Мордредтің он бесінші туған күні Дюмонияның патшасы болып тағайындалғанға дейін жалғасады. Дюмонияның одақтастары болған патшалар куә болған рәсімде Мордред Каер Кадарнға әкелінді және оған толық билік берілді. Дерфел өзінің чемпионы ретінде Мордредтің лайықсыз екеніне сенетіндерге қарсы шығады. Кулхвич Мордредті сынап, патша болуға лайық емес деп айыптайды, бірақ Дерфел онымен өлімге дейін к�...

Төртінші бөлім: Изистің құпиялары

Ақталғаннан кейін көп ұзамай Мордред Артур мен Дерфелді Поуиске сатқын Лигессакты тұтқындауға жібереді. Ол бірнеше жыл бұрын Дюмниаға опасыздық жасап, Мордредтің анасы Норвеннаның патша Гундлеус қолынан қаза болуына себепші болған. Артур мен Дерфелді Лигесакты ұстауға тырысқан кезде Кадок бастаған христиан фанаттары қоршап қалады. Олар христиандарды жеңеді, бірақ кейін Дерфел Артурды іздеп, анасын табу үшін оңтүстікке сапар шегеді. Ол анасын тірідей табады, бірақ ол көп жылдар бойы құлдықта болған және оны есіне алмайды. Ол қызбен сөйлескенде Дерфел өзінің әкесі Саксон патшасы Элла екенін түсінеді. Северннің арғы жағында өрттің жанып жатқанын көріп, Дерфел Ланселоттың діни тәртіпсіздікке итермелеу арқылы Дамнондық тақты басып алуға тырысқанын біледі. Артур мен Дерфел Кадоктың шабуылынан қаза тапқан деп есептеледі, ал Мордред өлтірілген деп есептеледі. Христиан фанаттары бүкіл Дюмонияда пағаларды қуып, Ланселотты құтқарушы патша деп жариялап жатыр. Артурдың антына ант берген байрақтыларының көбі Ланселот жағында. Сердик Артурдың әскерінің басым бөлігін Дамниа шекарасындағы Саграмордың қол астында қоршауда ұстап отыр. Дерфел үйге жетеді, ол Динас пен Лавайндың оның залына шабуыл жасағанын және Сейнвин мен Мерлинді Ланселотқа әкелуге тырысқанын біледі. Дерфел мен оның адамдары Динас пен Лавайнды қуып шығады, бірақ шайқас кезінде Лавайн Дерфелдің кіші қызы Дианды өлтіреді. Дерфел Сенинвин мен оның қыздарын Поуиске және Кунегластың қорғауына дейін сүйемелдеді. Глевумда Ланселотқа қарсы болғандарға қосылып, олар Артурды Гвент патшасы Мюриг пен Поуис патшасы Кунегласпен кеңесте кездестіреді. Мордред де кеңеске қосылады, оны Галахад өлтіруден құтқарады. Мерлинмен бетпе-бет келген Мордред бұл Артур мен Дерфелді Лигесакты тұтқындау арқылы алаңдатып, христиандық көтеріліске мүмкіндік беру үшін епископ Сансуманың идеясы екенін мойындайды. Мордредтің Ланселот пен оның христиан ізбасарларына Дюмонияны қиратуға мүмкіндік бермеуіне байланысты Артур Мордредті патша ретінде билік етуге жарамсыз деп жариялайды, бұл жариялауды Кунеглас пен Мерлин мойындады. Артур мен оның бірнеше одақтастары Саграморды Сердикке қарсы күшейту жоспарын жасайды, Калхвич пен Кунегластың найзаларын Корниумда оған көмекке жібереді, ал ол, Дерфел және олардың қырық ең жақсы найзасы Гвиневра мен Артурдың ұлы Гвайдрды құтқарады, олар Ланселоттың адамдары теңіз сарайында тұтқынға алған. Ол жерге жеткенде Дерфел мен Артур Гвиневераны Изис құдайына арналған ырым-жырымның ортасында байқаусызда ұстайды, ол құдай Ланселотты Дюмонияның патшасы ретінде қолдауға ниетті. Бұл жыныстық рәсімдер Гвинераның Динас пен Лавайнмен, сондай-ақ Ланселотпен ұйықтағанын білдіреді. Жүрегі жараланып, ашуланған Артур табынушыларды өлтіріп, Гвинера мен Гвайдриді алып кетеді. Сонымен қатар, Дерфел Динас пен Лавайнды тұтқындап, Нимуэдің көмегімен оларды қатыгездікпен өлтіреді, бұл оның қызының өлімі үшін кек алуды талап етеді. Сонымен қатар олар Британияның жоғалған қазыналарын, оның ішінде Гвиневраның Изис ғибадатханасында жасырылған Қазанды да табады. Нимуның күдіктері негізді екені анықталады: Морган Мерлин залы өртенген түні қазыналарды ұрлап, Сансумға оған үйленуге уәде бергені үшін берді. Сансум оларды Гвиневрені, Династы және Лавайнды берді, сонда ол өз ықыласына ие болды және христиандық көтеріліске жол ашты. Артур өзінің ізгі табиғатынан бас тартып, Каер Кадарндағы патшалар орнын қайтадан басып алады, бұл Символикалық қадам Думнонияға Артурдың тірі екендігі және әлі де билігі бар екендігі туралы хабар жібереді. Ланселоттың көтерілісі тез арада қарқын жоғалтады, өйткені Кейр Кадарнның құлдырауы туралы хабар тарады және Дюмнияның жауынгерлері Артурға қосыла бастады. Ланселот кері шегінгенде Артур Дерфелге өлген Утерге берген анттары Мордредті Дюмонияның патшасы ретінде мойындауға мәжбүрлейтінін, бірақ ол таза фигура болады және Артурның өзі елдің жалғыз билеушісі болады деп қатаң түрде мәлімдейді. Мерлиннің айтқан сөздерін еске түсірген Дерфел Артурды император деп атауды ұсынады.

Қабылдау

Оның алдыңғы нұсқасы сияқты, "Құдайдың жауы" "қалай да шынайы қанды шайқастар" және "күшті сипаттамалар" үшін және "бұл жиі қайталанатын оқиғаларға жаңа көзқарас" бергені үшін мақталды. Киркус рецензиялары оны "күлкілі, сенімді ойын-сауық" деп атады.