Кіріспе

Солтүстік Йоркширдегі ауыл және азаматтық приход, Англия.

Бұл ауыл тарихи тұрғыдан 1974 жылға дейін Йоркширдің Батыс Ридингінің құрамына кірген. 1974 жылдан 1996 жылға дейін Солтүстік Йоркширдегі Селби ауданының бөлігі болды. 1996 жылдан бері Йорк қаласының біртұтас әкімдігіне қарасты. Бұрын Сент-Эндрюторп деп аталған, бірақ 13 ғасырда архиепископ Уолтер де Грей осы поместьени сатып алып, Йорк соборының деканы мен капітулына сыйлады. Осылайша Бишопторп сарайы, Йорк архиепискобының резиденциясы құрылды. Бишопторп ауылындағы көптеген көшелер бұрынғы архиепископтардың есімдерімен аталады.

Тарих

Ауыл "Домсдей кітабында" еске алынған және қолданылған аудармаға байланысты Торп/Торп немесе Бадеторпс деп аталған. 1194 жылы ол Торп супер Узам немесе Торп-он-Уз деп танылды. 1275 жылы құжаттарда "Бишопторп" деп жазылған, Бишопторп атауының ең ерте жазбасы пайда болды. 1202 жылы Фишергейттегі Сент-Эндрюс шіркеуінің пасторлары мен монахтары мұнда алғашқы шіркеуді салып, оны өз қасиетті қамқоршыларына арнады. Сондықтан Торп супер Узам атауы біртіндеп Эндрюторп немесе Торп Сент-Эндрюмен ығыстырылды. 1226 жылы архиепископ Уолтер де Грей бір кезде Кирксталл аббаттығы мен Сент-Эндрюс монастырына тиесілі болған мүлікті сатып алды. 1241 жылы архиепископ Грей өзен жағасында сарай мен капелла салдырды. Ол бұл мүлікті Йорк соборының деканы мен тарауына берді, осылайша ол архиепископтардың із кешімен қала беретініне және бос тұрған кезде патшаның қолына өтпейтініне кепілдік берді. 1323 жылы Бишопторп Едуард II мен Роберт Брюс арасындағы соғыс бітіміне келісу үшін өткен маңызды кеңес орны болды. Брюстің әскері Баннокберн шайқасынан кейін Йоркширді мазалады, бұл 1322 жылғы шотландтардың Ұлы шабуылына соқтырды. 1405 жылы архиепископ Скроп Генрих IV тарапынан сатқындықпен айыпталып, қазіргі Клементхорп аймағындағы Сент-Клемент монастырының жанындағы далада басы кесілді. 1763 жылы архиепископ Драммонд сарайды қазіргі танымал "Strawberry Gothic" стиліндегі батыс фасады мен қақпа үйін салып қайта жаңартып құрды. 1832 жылғы реформа туралы заң жобасына байланысты туған дау-жанжалдар Йорктен келген наразылардың Архиепископ Харкорттың бастапқы қолдауының болмауына ашуланып, сарайға шабуыл жасауға тырысуына әкеп соқты. 1757 жылғы Enclosure Act жалпы жерді қоршауды қарастырды, осылайша жергілікті халықтың мал жаюына шектеулер қойылып, Бишопторпқа әсер етті. 1763 жылы жергілікті фермер Чарльз Кросби және еншілес қауымның қолдауымен мектеп ашылды. Жиырма жігіт пен қыз оқуға, жазуға үйреніп, "христиан дінінің негіздерімен таныстырылды". 1846 жылы Архиепископ Харкорт жаңа ауылдық мектеп салды. 1763 жылы салынған және Школь-Лейнде орналасқан бұрынғы мектеп қыздар мектебі және мұғалімнің үйі ретінде пайдаланылды, бірақ 1890 жылдары үш үйге бөлінді. Солтүстік-Шығыс темір жолының басты желісі 1871 жылы салынып, Бридж-роудтан шығысқа қарай өтетін приходтың батыс жағынан өтті. 1894 жылы Бишопторп 1937 жылы округтік тексеру бұйрығымен таратылған Бишопторп ауылдық округінің құрамына кірді. 1895 жылы Бишопторп шіркеу кеңесі құрылды. Бишопторп Гартты 1908 жылы Уолтер Бриерли жобалады. Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза болған жергілікті ерлердің құрметіне арналған ескерткіш 1921 жылы орнатылды. 1846 жылы Йорк архиепискобы Эдвард Венаблз Вернон Харкорт салған қайырымдылық үйлері 1963 жылы нашарлағандықтан және Сим Балк Лейн мен Мейн-стриттегі қиылысты кеңейту қажеттілігінен бұзылды.

Басқару

Бишопторп Йорк қаласының бірлік әкімшілігінің сол аттас ауданында орналасқан. Ол Ұлыбритания Парламентінің Йорк Сыртқы сайлау округінің бір бөлігін құрайды. Ауданда жақын орналасқан Акастер Малбис ауылы да бар. 2023 жылғы сайлау нәтижесі бойынша, оны Консервативтік партиядан Майкл Николлс кеңесшісі ұсынып отыр.

Демография

1801 жылы халық саны 218 адамды құрады, ал 1901 жылы 439 адамға дейін өсті (104 үй), олардың орталығы Мейн-стрит және Чантри-лейн болды. Дж. Симпсон 1930 жылдары үйлер салуды бастады. Кейіннен 1980 жылдары Брэдли Хоумс және Шепард Хоумс бұрынғы теміржол жеріне үйлер салды. 1971 жылы Акастер-Лейндегі Брэдли иелігінде 1960 жылдары үйлер салынуына байланысты ауыл халқы 2350 адамға жуық екі есеге өсті. 1949 жылы ауылда Мейпл даңғылында жиырма жартылай жеке тұрғын үйден тұратын алғашқы кеңес үйлері салынды. 2001 жылғы халық санауы бойынша халық саны 3174 адамды құрады. 1424 тұрғын үй болды, оның 33,9% жеке, ал 62,3% жартылай жеке немесе қатарластырылған. Тұрғын үйге иелік ету көрсеткіші 86,9% болды. Халықтың ең ірі жас тобы – 45 пен 64 жас аралығындағылар, олар халықтың 29,5% құрады, ал 25 пен 44 жас аралығындағылар 25,3% құрады. 16 мен 74 жас аралығындағы халықтың 64,99% жұмыс істейтінін, ал 31,1% зейнеткер екенін мәлімдеді. 2011 жылғы халық санауы бойынша халық саны 3237 адамды құрады. 1949 және 1966 жылдар аралығында клубта «Йорк Модель Инженерлері» қоғамы орналасып, кішкентай теміржолда ашық ауада серуендеуге арналған жол салды. 1969 жылы Бишопторптың қарт адамдары үшін арнайы салынған қоғамдық орталық – Вернон Хаусы ресми түрде ашылды. Онда демалуға, ас дайындауға және кір жууға арналған орын болды. Тадкастер ауылдық округтік кеңесі бұл орталықты 7000 фунт стерлинг сомасында салған, бұл екі жыл бұрын Мейпл даңғылы мен Вернон Клозында салынған ауылдағы қорғалған тұрғын үйлермен үйлесімді болды. 1968 жылы Бишопторп кітапханасы ашылды. Бұрынғы кітапхана Екінші дүниежүзілік соғыста сол жерде салынған бомбадан қорғану орындасында орналасқан. Бұл жер бұрын маусым айындағы екі күндік Троица мерекесінде өткізілетін жәрмеңкелерге арналған ауылдың жасыл алаңы болған. 1904 жылы архиепископ Маклаган қаржыландырған Оқу залы жергілікті ерлер үшін демалыс және ойын-сауық орталығы ретінде салынды, бірақ алкоголь сатусыз. Ғимаратты басқару үшін комиссия құрылды. 1947 жылы газды жылытқыштар (ескі ашық көмір отындардың орнына) орнатылды, ал 1949 жылы сахна орнатылып, ішкі жөндеу жұмыстары басталды. Ол скауттар мен гайдтар үшін пайдаланылды, сондай-ақ шатастырмалы сатулар мен билер сияқты басқа да іс-шаралар өткізілді, бұл іс-шаралар қазір Сент-Эндрю залында өтеді. Бишопторп әйелдер институты 1919 жылы құрылып, оны өздерінің базасы ретінде пайдаланды. 1950 жылы ол қайта жөндеуден өтіп, Сент-Эндрю залы деп аталды және Ауылдық зал ретінде танылды. Акастер-Лейндегі приходтық кеңес басқаратын 35 учаске және Мур-Лейндегі Глэйб фермасындағы жеке басқаратын тағы 20 учаске бар.

Мәдениет

Бірінші "Бишопторп пьесасы" (сонымен қатар Бишопторп мерекесі деп те аталады) 1928 жылдың маусым айында Бишопторп сарайының аумағында қойылды және Бишопторп пен Акастер Малбис ауылдарының дерлік барлық тұрғындары оған бір жолмен немесе екінші жолмен қатысты. Canon F. L. Perkins жазған пьеса, 211 жылдан бергі 2 ауылдың тарихын бейнеледі және әр қойылымды жүздеген адам тамашалады. 1930 жылғы келесі қойылымға қосымша сахналар мен музыка қосылды. 1954, 1956, 1965 және 1970 жылдары одан әрі қойылымдар өтті. Бишопторп Эндрю Мартиннің "Жоғалған жүк тасымалдаушысы" романында маңызды орын алады. Романда ауыл "Торп-он-Уз" деп аталады және ол басты кейіпкердің тұратын жері.

География және көлік

Ауыл Оузе өзенінің жанында орналасқан, оның жағасында "ингс" деп аталатын су тасқынына жиі ұшырайтын егістіктер бар, соңғы рет 2007 жылдың маусым айында болған. 1947 жылдың наурыз айында Майн-стриттің барлық бөлігі су астында қалды. Акастер-лейндегі Су мұнарасын 1863 жылы архиепископ Томсон салдырған. Ауылға екі автобус маршрутымен қызмет көрсетіледі. Бір маршрут, Harrogate Coach Travel компаниясы басқарады, Йорктегі Тадкастер жолымен жүріп, Сим Балк Лейн арқылы ауылға кіреді, ал екіншісі – First Group компаниясы басқаратын Бішопторп жолымен Йоркке тікелей маршрут. Бұл жер Сустранс Күн жүйесінің велосипед жолында да орналасқан, ол Йорктан Риколлға дейін созылады және Ұлттық велосипед желісінің және Транс-Пеннин жолының бір бөлігі болып табылады. 1986/87 жылдары Селби/Йорк велосипед жолы бұрынғы теміржол желісінде ашылды, ол Селбиге жасалған жаңа бағыттың салдарынан 1983 жылдан бері пойыз қатынасы тоқтатылған еді.

Білім беру және дін

Йорк архиепископының мектебі 1763 жылға дейін тарихы бар және қазіргі 8, 10 және 12 мектеп көшесі орналасқан жерде салынған. 1846 жылы Акастер көшесінде Йорк архиепископының CE бастауыш мектебі ашылды. Оның ішкі көрінісі приход шіркеуіндегі витражды терезеде бейнеленген. Бастапқыда 2 сынып болған, 1893 және 1932 жылдары қосымша сыныптар салынды. Алғашқы мектеп 1893 жылы коттедждерге дейін қыздар мектебі ретінде пайдаланылды. 1967 жылы Йорк архиепископының CE кіші мектебі Апплтон көшесінен артық, ойын алаңдарының орнында ашылды және Акастер Малбис, Миддлторп және ауыл қауымдарына қызмет етеді. 1973 жылы Сим Балк көшесінде Бишопторп балалар бақшасы ашылды. Архиепископ Драммонд 1768 жылы түпнұсқа (1215 жылға дейін) орналасқан жерде Ескі Сент-Эндрю шіркеуін салды, бірақ оның негіздері біртіндеп Оуз өзенімен шайылып кетті. Сент-Эндрю шіркеуі 1898 және 1899 жылдар аралығында Оуз өзенінен алыс, Бэк көшесінде (қазір Черч көшесі) салынды. Мұнара 1903 жылы салынды. Архитекторы – С. Ходжсон Фаулер. Қазіргі Бишопторп методистік шіркеуі 1899 жылы ашылды. 1833 жылы салынған алғашқы методист шіркеуі қазір жекеменшік тұрғын үй, Уэсли үйі, супермаркеттің артында орналасқан.

Спорт

Бишопторп боулинг клубы 1927 жылы құрылған және Акастер-лейнде орналасқан. Клубтың алты командасы Йорк аймағындағы төрт түрлі лигалық жарыста ойнайды. Ферри-Лейнде орналасқан Бишопторп крикет клубы 100 жылдан астам уақыттан бері жұмыс істеп келеді және Йорк Вейл лигасында ойнайды. Бірінші құрама (1-ші XI) бірінші дивизионда, ал екінші құрама (2-ші XI) үшінші дивизионда ойнайды. Бишопторп Юнайтед футбол клубы Йорк футбол лигасының бірінші дивизионында ойнаса, резервтік команда Фери-Лейндегі өз алаңындағы А резервтік дивизионында ойнайды. Бишопторп клубы футбол клубы Йорк жексенбілік таңғы лигасының бірінші дивизионында ойнайды. 2008 жылы "Динамо Мегахорс" деп құрылып, сәтті кезеңде "Марсия Бишопторп" аталымын алып, қазіргі күйіне жеткен. Бишопторп Уайт Роуз JFC Йорк лигаларындағы U7-ден U16-ға дейінгі жасөсперімдерге футболмен қамтамасыз етеді. Клубтың негізгі түстері – күлгін және қара.

Көлік

Автобус қызметтерін First York, Transdev York және Connexionsbuses компаниялары ұсынады. Он сегізінші ғасырдың басында Набурн мен Акастер Малбис аудандарында жері болған Лорд Венлок өзінің иеліктеріне баруы үшін паром салдырған. Ол 1955 жылға дейін пайдаланылды. Тағы бір жолаушылар паромдары 1960 жылдардың ортасына дейін Бишопторп пен Йорк қаласындағы Кингс Стейт арасында жүйелі қызмет көрсетті.

Белгілі ескерткіштер мен танымал адамдар

Бишопторп сарайы – I санаттағы ғимарат және Йорк архиепискобының резиденциясы. Ауылдың солтүстігінде Мидлторп Холл орналасқан, ол 2008 жылдан бері Ұлттық Трастқа тиесілі және қазірде шалғайдағы қонақ үй ретінде пайдаланылуда. Бишопторптың танымал діни қызметкерлермен байланысты ұзақ тарихы бар. Йорк архиепискобының соңғысы – Стивен Коттрелл, ол 2020 жылдың шілде айынан бастап Джон Сентамудан кейін қызмет етіп келеді. Бишопторптағы көптеген көшелер бұрынғы архиепископтардың есімдерімен аталады: мысалы, Рамси даңғылы (Майкл Рамси, 1956–1961), Маклаган жолы (Уильям Маклаган, 1891–1908), Лэмплгх Айшығы (Томас Лэмплгх, 1688–1691), Когган жолы (Дональд Когган, 1961–1974), Гарбет жолы (Сирил Гарбет, 1942–1955), Темпл жолы (Уильям Темпл, 1929–1942), Ланг жолы (Космо Гордон Ланг, 1909–1928), Вернон Клоуз (Эдвард Венеблз Вернон, 1808–1847), Драммонд жолы (Роберт Хей Драммонд, 1761–1776), Уолси драйв (Томас Уолси, 1514–1530) және Де Грей алаңы (Уолтер де Грей, 1216–1255).