Кіріспе

Брюссельдік айқыш немесе Драмальдық айқыш - бұл 11 ғасырдың басындағы англосаксондық айқыш реликвиары, қазір Брюссельдегі Санкт-Михаил және Санкт-Гудула соборының қазынасында, ойып жазылған бейнелер мен көне ағылшын тілінде жазу бар.

Сипаттама

Жаман зақымдалған және бір кездері зергерлік беті жоқ Брюссельдік крест крест пішінді ағаштан жасалған үлкен бөлшекті құрайды, ол күміс тақтамен жабылған, оның аяғында евангелистердің рәміздері ойылған медальондар және ортасында Агнус Деи бейнесі бар. Суретшінің аты үлкен латын әріптермен жазылған: + Drahmal me worhte (Drahmal made me). Қапталдағы жазуда: + Rod is min nama; geo ic ricne Cyning bær byfigynde, blod bestemed (Rood is my name. Бірде қатты дірілдеп, қанға батқан мықты патшаны дүниеге әкелдім. Бұл сызықтар II-ге жақын. 44 және 48-ші тармақтардағы "The Dream of the Rood" атты көне ағылшын поэмасында. Мұнан кейін жалпы бағышталу түрі: þas rod het Æþmær wyrican және Aðelwold hys beroþo[r] Criste to lofe for Ælfrices saule hyra beroþor (Æthlmær және оның ағасы Ательвольд, бұл роудты Эльфриктің жаны үшін Мәсіхті мадақтау үшін жасауға бұйырды, олардың ағасы). Аңглосаксон жазуы айқышқа айналған күміс жолақта орналасқан. Бұл рундармен емес, латын әріптерімен жазылған, үлкен және кіші әріптердің қызықты қоспасы. "Рикн" сөзінің "NE", "Cyning" сөзінің "NG", "Besemed" сөзінің "ME" әріптері лигатура түрінде жазылады. Жазбада аталған адамдарды нақты анықтау мүмкін болмаса да, мәтін батыс саксон тілінде жазылған, бұл оны X ғасырдың аяғына немесе одан кейін деп есептеуге болады.

Шығу тегі

Брюссельдік крест пен оның англосаксон тіліндегі екі жолды жазуы алғаш рет Х. Логеман 1891 жылы қазіргі уақытта көпшілік назарына ұсынылды. Дәстүр бойынша, шынайы айқышқа ең үлкен фрагменттер бар деп саналады, ол СС кафедральді соборында сақталған. Мишель мен Гудюль XVII ғасырдың ортасынан бері. Кресс көлемі 46,5 х 28 см. (18,3 х 11 дюйм) өлшемі. Алдыңғы жағы алтын тақтамен қапталған, оны 1793 жылы француз сарбаздары алып кеткен болуы мүмкін. Арқа жағы әлі күнге дейін күміспен қапталған, төрт қолының ұшында төрт евангелисттің рәміздері және ортасында Агнус Деи символы бар. Лотарьдің бұрынғы айқасы әлі күнге дейін сақталған ұқсас туынды. Шебердің аты Драмаль, мүмкін, скандинавтық және солтүстік Англиядан, бірақ ол туралы басқа ештеңе анықтауға болмайды. Жазудың тіліне, эпиграфиясына және суреттерінің стиліне сүйенсек, айқыш 11 ғасырдың басына таман салынған болуы мүмкін. Суреттер "Винчестер стилі" ертегінің "толғанған" нұсқасында.

Үш ағайынды

Брюссельдік крест Англияда жасалған, бірақ жазудың прозалық бөлігінде келтірілген үш ағайынды Эльфрик, Этельмер және Этельвольд ешқашан нақты анықталмаған. Тіл өте тұрақты, соңғы Батыс Саксония, бір ағылшынша формасы бар, bestemed, және бірнеше ретсіз жазылу, мысалы, byfigynde (соңында 'e' үшін 'y') өлеңде, wyrican және beroþor (екеуі де үнемі дауысты) прозада. Бестимед (Батыс Саксонияда bestiemed, bestymed) түрінде жазудың солтүстік шығу тегі болуы міндетті емес; әдетте ол ескі поэтикалық сөздіктерден алынған дәстүрлі жазу ретінде түсіндіріледі. Кейбір ғалымдар Эльфрик, Этельмар және Этельвольдты 1007 жылы Вустердің Африкусы, Агельмарусы және Агельвардусымен бірдейледі. Басқалар Этельмер 1005 жылы Эйншамдағы аббатхананы құрған Эльфриктің белгілі қамқоршысы деп болжайды, бірақ басқа екі есімді анықтамайды. Сонымен қатар, қазіргі айқышқа кіретін киелі монумент Папа Маринус 883 немесе 885 жылы король Альфредке жіберген lignum Domini ("Теңеу ағашы") сияқты болуы мүмкін. Бұл мүмкіндіктердің ешқайсысы дәлелденуге жатпайды. Бельгиялық ғалым Симон Д'Арденн ең дұрыс талдауды ұсынады. Ол монументті Альфредтің lignum Domini ("Теңнің ағашы") деп тануды қолдайды және оның кейінгі тарихы туралы өте сенімді мәлімет беру үшін барлық қол жетімді дәлелдерді зерттеді. Оның айтуынша, бұл жәдігер 10 ғасырдың аяғына дейін Батыс Саксонияның патшалық отбасында болды, содан кейін ол тікелей желіге ие болды. Жаңа иелері оны монумент қорына (қазіргі айқыш) салып, Вестминстер аббатшылығына сыйға тартты. Кейін ол Голландияға, әрине, Англияның соңғы Норман королі Стивеннің (11351154) тұсында, Англияда көптеген фламанд сарбаздары болған кезде, жол тапты.