Кіріспе
Майкл Муркоктың 1972 жылғы кітабы Таңғы ас қираған жерлер: Адамгершіліксіз роман - Майкл Муркоктың 1972 жылғы романы, ол тарихи және болжамды көркем әдебиеттерді араластырады. Оны алғаш рет Ұлыбританияда New English Library баспасында жариялады. Романның басты тақырыбы Карл Глогауэр, ол сонымен қатар Муркоктың Небула сыйлығын жеңіп алған "Бейік адамды көр" романының басты кейіпкері, Нигериядан келген аты-жөнін аталмаған адаммен гомосексуалистік әрекеттері, оның өткені туралы қиялдары мен өмір сүруі мүмкін. Роман он тоғыз тарауға бөлінген, оның біріншісі "қазіргі уақытта" (1971), келесі он жетісі шамамен он жыл аралығында 1871 жылдан 1990 жылға дейін, соңғы тарауы тағы да қазіргі уақытта. Бөлмелер қазіргі уақытта басталады және аяқталады, Глогауэр мен еркек қатысатын қысқаша көрініспен, философиялық талқылаудан бастап, билік ету мен бағындыруды қамтитын жыныстық қатынасқа дейін. Сондай-ақ, он тоғызыншы тараудан басқа, әр тараудан кейін қысқа бөлім бар. Ол "Сіз не істейсіз?" деп аталады, онда садистік таңдаулар, Мортонның бұрышы бар, мысалы: "Сіздің үш балаларыңыз бар. Бірі сегіз жасар. Қыз бала. Бірі алты жасар. Қыз бала. Бірі бірнеше айлық. Ұл. Сендерге екі адамды құтқара алатыныңыз айтылған, бірақ үшеуін де құтқара алмайсыңдар. Сізге таңдау үшін бес минут уақыт беріледі. Қайсысын құрбандыққа шалар едің?" Басқа да қиындықтар осыншалықты қатыгез емес, мысалы: Сіз бір кешті аяусыз, шатастырып, мас болып келген қайыршыға көмектесу үшін үзіп тастайсыз ба? Сіз өзіңізге ұнамайтын, бірақ тағы бір-екі жыл өмір сүре алатын қарт итті ветеринардың өлтіруіне жол бересіз бе? Егер қызым жүкті болса, мен оған аборт жасатуға көмектесемін бе? Баласын асырап, оны күтіп-бағуды ұсынамын ба? Қызымның анасы сені азғырып, өзі де сұлу болса, сен не істер едің? Қарт анаңды қарттар үйіне салар ма едің, әлде оған қамқорлық жасау үшін өміріңді өзгертер ме едің? Егер дәрігер әкеңіздің өмір сүруіне бір жыл ғана қалды деп айтса, сіз оған айтасыз ба? Егер дәрігер сізге бір жыл өмір сүруге ғана қалды деп айтса, сол бір жылды не істеуге болады?
Breakfast in the Ruins: A Novel of Inhumanity is a 1972 novel by Michael Moorcock, which mixes historical and speculative fiction. It was first published in the United Kingdom by the New English Library. The novel centres on Karl Glogauer, who is also the protagonist of Moorcock's Nebula Award winning novella, Behold the Man, his homosexual exploits with an unnamed man from Nigeria, and his fantasies of the past and lives that he could have led. The novel is divided into nineteen chapters, the first of which is set in the 'present' (1971), the next seventeen spaced out at roughly ten year intervals from 1871 through to 1990, with the last chapter set once again in the present. The chapters begin and end in the present, with a short scene involving Glogauer and the man, which vary from philosophical discussion to sex involving dominance and submission. The chapters are each also followed, except for chapter nineteen, by a short section entitled What would you do?, which presents sadistic choices, a Morton's Fork, such as:
"You have three children. One is eight years old. A girl. One is six years old. A girl. One is a few months old. A boy. You are told that you can save any two of them from death, but not all three. You are given five minutes to choose. Which one would you sacrifice?" Other dilemmas presented are not that cruel, such as:
Would you interrupt a pleasant evening out in order to help a stumbling, very messy, completely drunk beggar? Would you let your vet put down an old dog which you don't really like but who can live another year or two? If your girlfriend becomes pregnant, would you help her get an abortion, suggest that she have the child and offer to help care for it, or abandon her? How would you react to a seduction attempt by the mother of your girlfriend, who is quite attractive herself? Would you put your old mother into a nursing home or change your life to be able to take care of her? If the doctor tells you that your father has only one year to live, would you reveal it to your father? If the doctor tells that you yourself have only one year to live, what would you do with that year?
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Романның бірінші тарауы Лондонда басталады, Карл Глогауэр Кенсингтон арқылы Дерри мен Томның шатыр бақшаларына барады. Ол жерде, Испан бағында, ол өткенді елестетеді, "анасын, балалық шағын, [және] оның амбицияларының сәтсіздігін" оның ойынан шығарып, Регенттік дәуіріндегі Лондондағы саяси, құмар ойындар, әйелдер мен дуэльдермен толы өмірмен ойлап тапты. Оның қиялы "терең, сәл күмәнді, қатқыл" дауыспен және романның бүкіл атын атамай жүрген қара терілі адамның "Қош кеш" сәлемімен үзіледі. Ол алдымен Глогауэрге орындықта қосыла ала ма деп сұрайды, содан кейін Лондонға тек қонаққа келгенін және қаланың ортасында мұндай орын табамын деп күтпегенін түсіндіреді. Глогауэр оны арман-пікірінен алаңдаушылыққа ұшыраған бай американдық турист деп қате ойлайды. Содан кейін ол Глогауэрден оны суретке түсіруге рұқсат беруін сұрайды; Глогауэр, қазір мақтанып, келіседі. Суретке түсіп жатқанда, ол Нигериядан келгенін айтып, Англия үкіметін мысты қымбат бағаға сатып алуға көндіруге тырысады. Глогауэр өзінің суретші екенін айтады. Кейін ол Глогауэрді өзімен бірге шай ішуге шақырады, Глогауэр өзін кінәлі сезініп, анасының өзін кінәлі сезінуге мәжбүрлейтін адамдармен ешқандай байланысы жоқ деген сөздерін еске түсіргеніне қарамастан, келіседі. Тюдор және Вудленд бақтары арқылы саяхаттағаннан кейін олар мейрамханада тамақтанады. Тамақ ішу кезінде Глогауэр өзін таныстыруға тырысады. Алайда, ол кісі жауап бермейді, тек қана Глогауэрге қант табасын ұсынады. Глогауэр жігіттің өзіне Глогауэрдің өзінде бұрын қыздарды азғыру кезінде қолданған азғыру әдістерін қолданатынын түсінеді. Нигериялық Глогауэрден "менен бірге қайтып кел" деп сұрағанда, Глогауэр "Иә" дейді. Екінші тарау, соңғы тарауды қоспағанда, кейінгі тараулардың көпшілігімен сәйкес келетін форматты енгізеді, курсивпен, ер адамның қонақ үйдегі қысқа сахнасымен басталады. Глогауэр киімдерін шешіп, төсекте жалаңаш жатыр. Ер адам алдымен оның басын, содан кейін иығын ұстайды. Глогауэр көзін жұмып, шындықты жасырып, бірінші тараудағы адам үзіп тастағанға ұқсас қиялға кіріседі. Бұл тараудың соңында тағы бір оқиға, курсивпен жазылған, қазіргі уақытта орын алады. Кітаптың басым бөлігі қонақ үйдегі бір түнде өтеді, бұл уақытта екеуі аз ұйықтайды. Нигериялық Глогауэрге гомосексуализмнің түрлі аспектілері туралы айтып береді. Глогауэр бұл салада жаңадан таныс болса да, барлық тыйымдарын тез тастап, (анықталмаған) қозушылықпен әрекет ете бастайды. Нигериялық жігіт: "Сен жағымсыз мінез-құлық танытасың ғой? Біраз уақыт бұрын сіз тек Лондонның қарапайым жігіті едіңіз. Енді сен өзім көрген ең қарақшы қыз сияқты жүрсің" (б.15). Түнде екеуі ұрыс-керіс жасап, татуласып, тағы да бір рет жыныстық қатынасқа түсіп, сәл ұйықтап алады. Нигериялық Глогауэрге терісін қара түске бояуға да мәжбүр етеді. Бірте-бірте нигериялық адам өзі ойлағандай емес сияқты көріне бастайды. Оның ағылшын тілі кенеттен өзгеріп, көздері көк болып көрінеді, белгілі бір сәтте Глогауэр кенеттен өзін әйел немесе тісті жануар деп санайды, содан кейін ол бұрынғыдай көрінеді. Нигериялық "Біз көп адамбыз, әр адамның мінез-құлқы әр түрлі". Кейін ол абортқа қарсы екенін айтады, өйткені "Мен мүмкіндіктерді жоюға қарсымын. Барлық нәрсеге көбейіп-өнуге рұқсат етілуі керек. Маңыздысы, қайсысы басым болатынын білу. Қайсысы жеңеді". Бұл Нигериялық Глогауэрдің басқа өмірде өмір сүргенін білетінін білдіреді, бірақ ол бұл туралы ешқашан айтпайды. Нигериялық Глогауэрді табысты суретші етіп, оның суреттерін сатып алуға ұсыныс жасайды. Кейіннен ол Глогауэрді өзімен бірге алып кетуге ұсыныс жасайды. Глогауэр оның танымал адам екенін, оның суреттері газеттерде жиі шығатынын білген соң, бас тартады. Нигериялық: "Мен саған империя ұсындым, ал сен кәбіз бағын таңдадың". Ақырында олар үйдің төбесіндегі бақшада кездеседі, онда нигериялық (егер ол болса) ақ адамға айналады. Аты аталмаған нигериялық Джерри Корнелиустың инкарнациясы болуы мүмкін. Ол бірнеше Муркок кітаптарында кездесетін екіжақты және кейде полиморфты жынысты қалалық авантюрист және хипстер. "Кешегі адамды қараңыз" және "Таң астан қираған жерлер" фильмдерінің басында Глогауэр ақ түсті, бірақ "Таң астан" фильмінің соңында ол қара түсті болады. (Сондай-ақ, Муркоктің Джерри Корнелиус "Соңғы бағдарламада" ақ, бірақ "Ракқа ем" фильмінде қара.)
Қызықты деректер
Романның кейбір басылымдарында Майкл Муркоктың өлімі туралы аңыз бар, ол "өткен жылы 31 жасында өкпе қатерінен қайтыс болды" деген кіріспе басылды. Сонымен қатар, "Карл Глогауэрдің қайда екені" белгісіз екенін айтты. Кіріспеге Джеймс Колвин деген ат қойылған, бұл Мороккок басқалармен бірге "New Worlds" журналында жарияланған қысқа әңгімелерде қолданған псевдоним. Муркоктың "Бұл және найза" романында Джарри а Конел кейіпкері Глогауэрді Мәңгілік чемпионның инкарнациясы деп атайды. Бұл нигериялық жігіт Джерри Корнелиус немесе оның басқа серіктері болуы мүмкін. Мороккоқтың бірнеше ғаламнан, көптеген қабатты өлшемдерден, сфералардан және баламалы әлемдерден тұратын ойдан шығарылған Муроккок мультивұлқы - бұл Мороккок әлемдерінің екі негізгі күші Заң мен Хаос арасындағы мәңгілік күрес болатын орын. Осы өлшемдер мен әлемдерде бұл күштер үнемі билік үшін соғысады. Заң мен Хаос жеңіске жетуі арқылы Мультивұлт тұрақты түрде статикалық немесе мүлдем формасыз болады, сондықтан Космикалық Тепе-теңдік Заң мен Хаос билігі өз қатерімен бұзатын белгілі бір шектерді қолданады. Заң, Хаос және Тепе-теңдік әр түрлі чемпиондар мен өкілдерге күш беретін белсенді, бірақ сезімсіз күштер. Мәңгілік чемпион, барлық өлшемдерде, уақыттарда және әлемдерде өмір сүретін Батыр - тағдырдың Космикалық тепе-теңдік үшін күресуге таңдаған адамы; алайда ол көбінесе өз рөлін білмейді, немесе одан да жаманы, ол оған қарсы күрес жасайды, ешқашан табысқа жетпейді. Оның рөлі Заң немесе Хаос артық күш алған кезде араласу болғандықтан, ол әрқашан жанжал мен жойылумен қоршалады, бірақ ол ұзақ уақыт салыстырмалы тыныштық кезеңдерінен өтуі мүмкін. Муркоктың көптеген суреттерінде осы оқиғалардың барлығы қиял әлемдерінде орын алады, бірақ бұл жерде сипатталғандай, Карл Глогауэрдің 20-ғасырдағы нақты жағдайдағы әртүрлі өмірлеріне де қатысты.