Кіріспе
Португал және испан тілдері бір-біріне жақын болса да, олардың фонологиясы, грамматикасы мен лексикасы бір-бірінен көп жағынан ерекшеленеді. Екеуі де Батыс Иберия роман тілдері деп аталатын роман тілдерінің кіші топтарына жатады, оған аз сөйлеушілері бар бірнеше басқа тілдер немесе диалекттер кіреді, олардың барлығы белгілі бір дәрежеде өзара түсінікті. 1949 жылы итальяндық-американдық лингвист Марио Пейдің зерттеуінде фонологияны, флекцияны, синтаксисті, сөздіктер мен интонацияны салыстыру арқылы тілдің ата-анасынан (роман тілдері жағдайында латын тілінен) айырмашылық дәрежесін талдау келесі пайыздық көрсеткіштерді көрсетті (процент неғұрлым жоғары болса, латын тілінен қашықтық соғұрлым үлкен болады): Испан тілінде бұл 20% болды, ол латын тіліне үшінші жақын роман тіл, тек сардиан тілінен (8% қашықтық) және итальян тілінен (12% қашықтық). Португал тілі 31%-ды құрады, бұл оны латын тілінен француз тілінен кейін екінші орында (44% ара қашықтық). Ең айқын айырмашылықтар айтылуда. Жазба тілдері арасында өзара түсіністік сөйлеу тілдеріне қарағанда жоғары. Мысалы, келесі сөйлемдерді салыстырып көрейік. Олар ағылшын мақалы "Ақылдыға бір сөз жеткілікті" немесе, тура аудармамен, "Жақсы тыңдаушыға бірнеше сөз жеткілікті. ": Al buen entendedor pocas palabras bastan (al ˈβwen entendeˈðoɾ ˈpokas paˈlaβɾas ˈβastan) Ao bom entendedor poucas palabras bastam Кейбір бразилиялық диалектілер, оның ішінде бразилиялық Амазонкада кездесетіндері, оңтүстік бразилиялық аймаққа қарағанда еуропалық айтылуға көбірек ұқсас. Еуропалық және Бразилиялық португал тілдері арасында, британдық және американдық ағылшын тілдері немесе арал аралық және латын америкалық испан тілдері арасында да айтарлықтай айырмашылықтар бар. Бұл мақалада төмендегі айырмашылықтар тек мына жерде ғана атап өтіледі: Бразилиялық және Еуропалық португалдар бір-бірінен ғана емес, испан тілінен де ерекшеленеді; Жарым арал (яғни Еуропа) және Латын Америка испан тілдері бір-бірінен ғана емес, сонымен қатар португал тілінен де ерекшеленеді; немесе Бразилиялық немесе Еуропалық португалдар испан тілінен испан тілінде мүмкін емес синтаксиспен ерекшеленеді (басқа диалектте олай емес).
Portuguese and Spanish, although closely related Romance languages, differ in many aspects of their phonology, grammar, and lexicon. Both belong to a subset of the Romance languages known as West Iberian Romance, which also includes several other languages or dialects with fewer speakers, all of which are mutually intelligible to some degree. A 1949 study by Italian American linguist Mario Pei, analyzing the degree of difference from a language's parent (Latin, in the case of Romance languages) by comparing phonology, inflection, syntax, vocabulary, and intonation, indicated the following percentages (the higher the percentage, the greater the distance from Latin): In the case of Spanish it was 20%, the third closest Romance language to Latin, only behind Sardinian (8% distance) and Italian (12% distance). Portuguese was 31%, making it the second furthest language from Latin after French (44% distance). The most obvious differences are in pronunciation. Mutual intelligibility is greater between the written languages than between the spoken forms. Compare, for example, the following sentences—roughly equivalent to the English proverb "A word to the wise is sufficient," or, a more literal translation, "To a good listener, a few words are enough. ":
Al buen entendedor pocas palabras bastan (al ˈβwen entendeˈðoɾ ˈpokas paˈlaβɾas ˈβastan)
Ao bom entendedor poucas palavras bastam
Some Brazilian dialects, however, including some found in the Brazilian Amazon, sustain more similarities with the European pronunciation than with that of the southern Brazilian region. There are also some significant differences between European and Brazilian Portuguese as there are between British and American English or Peninsular and Latin American Spanish. This article notes these differences below only where:
both Brazilian and European Portuguese differ not only from each other, but from Spanish as well;
both Peninsular (i. e. European) and Latin American Spanish differ not only from each other, but also from Portuguese; or
either Brazilian or European Portuguese differs from Spanish with syntax not possible in Spanish (while the other dialect does not).
Үлгі мәтіндер
Португал және испан тілдерінде бірдей немесе бірдей деп жазылатын (әлі де айтылуы әрқашан әртүрлі болса да) немесе алдын ала болжауға болатын тәсілдермен ерекшеленетін көптеген сөздер бар. Мысалы, Мануэль Секоның "Грамматика испанского языка" (Espasa Calpe, 1989) аудармасынан алынған келесі абзацты қарастырайық. Оны төмендегі португал тіліндегі аудармамен салыстырып, лексикалық ұқсастықтарды және кейде сөз ретімен айырмашылықтарды ескеріңіз: Адамның сөздік қабілеті жануарларға қарағанда артық құралдарға ие емес. The voice, alone, is for the man merely an informal matter, which to become a perfect instrument of communication must be subjected to a certain treatment. Бұл дауыспен жасалатын манипуляция "артикуляциялар" болып табылады. (испанша) Бірақ, дауыспен мүмкін болатын мүмкіндіктердің көптігіне қарамастан, егер ол басқалармен байланыспаса, ол өте нашар байланыс құралы болар еді. Адамның сөздік қабілеті жануарларға қарағанда артық емес. A voice, alone, is for man merely an informal matter, which to become a perfect instrument of communication must be subjected to a certain treatment. Бұл дауыспен жасалатын манипуляция "articulações" деп аталады. (Португалия) Бірақ, дауыспен байланыстыратын мүмкіндіктері қаншалықты көп болса да, егер оған басқа нәрселер қосылмаса, ол өте нашар байланыс құралы болар еді. Адамның сөз білдіру қабілеті жануарлардікінен артық болмас еді. Адам үшін дауыс дегеніміз - формасыз құрал, оны белгілі бір процестерге ұшырату керек. Дауыстың өзгерісі "артикуляция" деп аталады. (Ағылшынша) El País газетінен алынған келесі үлгіге назар аударыңыз. Ол күнделікті тілді көбірек қолданады және туыстары аз, сондықтан басқа тілді білмейтін сөйлеушілер үшін түсініктілігі өте төмен болады. 200-ден астам адам жапырақтарды өртеп, делегацияға қайта жақындауға тырысты, бірақ бұл мақсатқа олар алдыңғы күні қол жеткізе алмады. Көшелерде контейнерлер жанып тұрды. Полиция жүк таситын бірнеше көліктермен оларға қарсы шығуға тырысты. Бірақ олар артта қалмады, олар жол бойында жалғыз қалған полиция қызметкерлеріне қарсы жүгірді. Полиция оларды Гоманың топтарын ату арқылы таратып жіберді, олар қайтадан Майорка көшесінде бас сауғалады. Офицерлер арасында қыздар арасында шиеленістік көбейді. (испанша) 200-ден астам адам от жағып, тағы да станцияға жақындауға тырысты, бұл мақсатқа олар алдыңғы күні қол жеткізе алмады. Астық контейнерлері көшеде өртеліп кетті. Полиция көліктері араласып, оларға қарсы тұруға тырысты. Алайда, кері қайтудың орнына, наразылық білдірушілер жолда оқшауланған полиция қызметкерлеріне қарсы шықты. Полиция резеңкеге атушыларды шашыратып, олар қайтадан Майорка көшесіне бас сауғалады. Оқиғаға байланысты жанжалдар агенттерде байқалады. (Португал) 200-ден астам адам тағы да от жағып, станцияға жақындауға тырысты, бірақ бұл мақсатқа олар бір күн бұрын қол жеткізе алмады. Көшеде тағы да контейнерлер өртелді. Бірнеше полиция көліктері оларға қарсы шығуға тырысты. Алайда наразылық білдірушілер қорқып қалмады, олар жолдағы агенттердің бір тобына қарсы шықты. Полиция оларды резеңке оқпен шашыратады және Майорка көшесінде қайтадан баспана табады. Полиция қызметкерлері арасында жанжал бар екені анық көрінді, өйткені олардың айналасын от жағып тұрды. (Ағылшынша)
Pero, a pesar de esta variedad de posibilidades que la voz posee, sería un instrumento de comunicación muy pobre si no contara más que con ella. La capacidad de expresión del hombre no dispondría de más medios que la de los animales. La voz, sola, es para el hombre apenas una materia informe, que para convertirse en un instrumento perfecto de comunicación debe ser sometida a un cierto tratamiento. Esa manipulación que recibe la voz son las "articulaciones". (Spanish)
Mas, apesar da variedade de possibilidades que a voz possui, seria um instrumento de comunicação muito pobre se não se contasse com mais do que ela. A capacidade de expressão do homem não disporia de mais meios que a dos animais. A voz, sozinha, é para o homem apenas uma matéria informe, que para se converter num instrumento perfeito de comunicação deve ser submetida a um certo tratamento. Essa manipulação que a voz recebe são as "articulações". (Portuguese)
But, despite this variety of possibilities that the voice possesses, it would be a very poor instrument of communication if there were no more to it. Man's capacity for expression would not have any more tools than that of animals. The voice alone is for man just a formless medium, which to become a perfect communication instrument must be subjected to certain processes. The manipulations that the voice undergoes are the "articulations". (English)Now, observe the following sample, which was taken from the newspaper El País. It uses a more day to day language and has few cognates, and, consequently, the intelligibility ends up being very low for speakers who have no knowledge of the other language. Más de 200 personas encendieron hogueras e intentaron acercarse de nuevo a la delegación, la meta que no lograron el día anterior. Más contenedores ardieron en esas calles. Varias furgonetas de la Policía cargaron e intentaron hacerles frente. Pero lejos de arredrarse, los manifestantes corrieron contra un grupo de agentes que se quedó solo en la vía. La policía los dispersó disparando pelotas de goma, hasta lograr resguardarse de nuevo en la calle de Mallorca. La tensión se masticaba entre los agentes, rodeados de hogueras. (Spanish)
Mais de 200 pessoas atearam fogo e tentaram aproximar se de novo à estação, objetivo esse que não conseguiram no dia anterior. Mais contentores foram incendiados nas ruas. Várias viaturas policiais intervieram e tentaram confrontá las. No entanto, em vez de recuar, os manifestantes viraram se contra um grupo de agentes que ficou isolado na estrada. A polícia dispersou os disparando balas de borracha, até se abrigar novamente na Rua de Maiorca. A tensão era palpável nos agentes, cercados por focos de incêndio. (Portuguese)
More than 200 people again lit bonfires and tried to approach the station, a goal they did not achieve the day before. More containers were burned in the streets. Several loaded police vans attempted to confront them. But far from being intimidated, the protesters moved against an isolated group of agents on the road. The police dispersed them by shooting rubber bullets and managed to take cover again on Mallorca Street. The tension was palpable among the police, as they were surrounded by bonfires. (English)
Туғандары
Испан және португал тілдерінің лексикалық айырмашылықтарының көпшілігі араб тілінің испан сөздіктеріне әсерінен туындаған болса да, екі тілдегі ұқсас және туыс сөздердің көпшілігі латын тілінен шыққан, бірақ осы туыстардың бірнешеуі мағынасы жағынан аз немесе көп өзгеше.
Семантикалық өзгеріс
Көптеген туыс жұптар семантикалық өзгерістерге байланысты әртүрлі мағынаға ие болды. Бұл жалған достар мыналарды қамтиды: испан тілінде diseñar "жоспарлау" дегенді білдіреді, ал оның португал тіліндегі туысы desenhar "сурет салу" дегенді білдіреді. Сол сияқты, испан тіліндегі dibujo "сурет салу" дегенді білдіреді, ал португал тіліндегі debuxo деген сөз "эскиз" деген мағынаны білдіреді және rascunho деген сөзбен алмастырылды; өз кезегінде cf. Испан тіліндегі rasguño - бұл "қақырық" (ағылшын тіліндегі "scratchpad", яғни жазба кітапшасын салыстырыңыз). Испан тілінде largo (сирек кездесетін / архаикалық luengo) "ұзын", ал ancho "кең" дегенді білдіреді. Португал тілінде largo (сирек кездесетін / архаикалық анчо) "кең" және longo дегенді білдіреді. Испан тіліндегі extrañar деген сөздің мағынасы "көргендікіне таңғалу" немесе "сағыну" дегенді білдіреді. Португал тілінен аударғанда estranhar - "көрнекті табу" немесе "қағаздарды бұғаттау" дегенді білдіреді. Испан тілінде raro "сирек кездесетін" немесе "көрнекі" дегенді білдіреді. Португал тілінде бұл сөз "сирек кездесетін" деген мағынаны білдіреді. Испан тілінде aún "еще/still" және todavía "еще/still" немесе "however/nevertheless" деген мағыналарды білдіреді. Португал тілінде todavia "оған қарамастан" дегенді білдіреді. Португал тілінде "yet/still" деген сөз ainda. Испан тілінде (estar) embarazada "жасыл" дегенді білдіреді. Португал тілінен (estar) embaraçada "жаяу жүру" немесе "жаяу жүру" дегенді білдіреді. Алайда, испан тілінде "embarrassing" мағынасында embarazoso/a деген термин бар. Португал тіліндегі "Құйсақ" деген сөз - grávida (испан тіліндегі "less user" сөзінің туысы). Португалдық prenhe және испандық preñada негізінен жүкті жануарларға, бірақ сирек әйелдерге қолданылады, екі тілде де испандық exquisito "қасиетті / күрделі" дегенді білдіреді. Португал тілінен "эскизито" "көрнекі" дегенді білдіреді. Эксперто испан және португал тілдерінде "эксперт" дегенді білдіреді, бірақ португал тілінде оны "ақылды" дегенді білдіретін гомофон esperto (тек Бразилияда гомофон)мен шатастыруға болмайды. Португал тіліндегі "эксперт" сонымен қатар perito, especialista немесе exímio болуы мүмкін, олар испан тілінде бірдей (Sp. eximio акцент белгісісіз жазылады). Испанша escoba - "қазан". Португал тілінде escova - "шүберек" (португал тілінде "vassoura" - "шүберек"). Алайда, испан тілінің кейбір түрлерінде escobilla немесе escobeta деген сөз "асхана шүберек" дегенді білдіреді. Испандық апелидо "тегі" еуропалық португал тілінде апелидо, ал бразилиялық және еуропалық португал тілінде sobrenome (бірақ португалдар әдетте апелидо дейді). Испандық sobrenombre/apodo "шаруақ аты" - Бразилия португал тілінде apelido/alcunha/codinome, ал Еуропа португал тілінде alcunha. Испан тіліндегі rojo - "қызыл". Португал тілінде roxo - "күлгін". Португал тіліндегі "қызыл" деген сөз - vermelho (испан тіліндегі bermejo және bermellón, яғни "көк қызыл" немесе "синабар"). Еуропалық португал тілінде encarnado (сөзбе-сөз етінде) сөзі қызыл деген сөздің синонимисі ретінде қолданылады, бірақ қызыл түстегі қызыл түстер жиі кездеседі. Испан тілінде рубио "сары шашты" дегенді білдіреді. Португал тілінен "руиво" немесе "ручо" "қызыл шашты" білдіреді. Испанша apenas - "ешқандай" дегенді білдіреді. Португал тілінде apenas - "тек қана". Сонымен, испанша él apenas pudo dormir деген сөз "ол тіпті / тіпті ұйықтай алмады" немесе "ол тек ұйықтай алмады" дегенді білдіреді, ал португалша ele pôde apenas dormir деген сөз "оның бәрі ұйықтай алды" дегенді білдіреді. Испанша vaso дегеніміз "сусын стакан (су құмырасы) ", ал португалша vaso дегеніміз гүлдесте немесе дәретхана (vaso sanitário). Португал тілінде "ішімдік стакан" - "копо", ал испан тілінде "копа" - "шарап стаканы". Португал тіліндегі шарап шынысы - копо, таса - шампан шынысы немесе десерт құмырасы (яғни шоколад муссы немесе мұз) ал испанша таза - "кофе немесе шай құмырасы"; испанша таза сонымен қатар ванна ыдысына қатысты. Португал тілінде "кофе келісі" xícara de café/chávena, ал испан тілінде jícara "таз" немесе "қағаз" дегенді білдіреді. Испан (және еуропалық португал) cachorro - бұл күше, ал бразилиялық португал тілінде кез-келген жастағы итке сілтеме жасай алады.
Spanish diseñar means 'to design' in Spanish, while its Portuguese cognate desenhar means 'to draw'. Similarly, Spanish dibujo for 'drawing', with an archaic Portuguese equivalent debuxo meaning 'sketch' and was displaced by rascunho; in turn the cf. Spanish rasguño means 'scratch' (compare "scratchpad", i. e. notebook, in English). Spanish largo (rare/archaic luengo) means 'long', while ancho means 'wide'. In Portuguese largo (rare/archaic ancho) means 'wide' and longo like in English 'long'. Spanish extrañar can mean 'to find strange' or 'to miss'. Portuguese estranhar means 'to find strange', or to lock horns. Spanish raro can mean 'rare' or 'strange'. In Portuguese, it just means 'rare'. Spanish aún can mean 'yet/still' and todavía can mean both 'yet/still' or 'however/nevertheless'. Portuguese todavia means 'however/nevertheless'. In Portuguese, 'yet/still' is ainda. Spanish (estar) embarazada means '(to be) pregnant'. Portuguese (estar) embaraçada means '(to be) embarrassed' or '(to be) entangled'. However, Spanish does have the term embarazoso/a meaning 'embarrassing'. 'Pregnant' in Portuguese is grávida (cognate of less user word in Spanish). The Portuguese prenhe and Spanish preñada are used mainly for pregnant animals but rarely for women, in both languages
Spanish exquisito means 'exquisite/sophisticated'. Portuguese esquisito means 'strange/weird'. Experto means 'expert' in both Spanish and Portuguese, but in Portuguese it should not be confused with its homophone esperto (a homophone only in Brazil), which means 'smart/intelligent'. 'Expert' in Portuguese may also be perito, especialista, or exímio, which are the same in Spanish (Sp. eximio is spelled without the accent mark). Spanish escoba is 'broom'. Portuguese escova is 'brush' (Portuguese uses 'vassoura' for 'broom'). However, in some varieties of Spanish, escobilla or escobeta means 'toilet brush'. Spanish apellido 'surname' is apelido in European Portuguese, and sobrenome in both Brazilian and European Portuguese (but Portuguese usually say apelido). Spanish sobrenombre/apodo 'nickname' is apelido/alcunha/codinome in Brazilian Portuguese, and alcunha in European Portuguese. Spanish rojo is 'red'. Portuguese roxo is 'purple'. 'Red' in Portuguese is vermelho (cognate with Spanish bermejo and bermellón, which mean 'vermilion' or 'cinnabar'). In European Portuguese the word encarnado (literally in the flesh) is also used as synonym of 'red' even though vermelho is more frequent. Spanish rubio means 'blond hair'. Portuguese ruivo or ruço means 'red hair'. Spanish apenas means 'hardly'. Portuguese apenas is 'only'. Thus the Spanish phrase él apenas pudo dormir means 'he could not even/hardly sleep', or 'he was just barely able to sleep', whereas the Portuguese phrase ele pôde apenas dormir means 'all he could do was sleep'. Spanish vaso means 'drinking glass (tumbler)', while Portuguese vaso means flower pot or toilet (from vaso sanitário). A 'drinking glass' in Portuguese is copo, while Spanish copa is a wine glass. A wine glass in Portuguese is copo, taça is a champagne glass or dessert cup (i. e. chocolate mousse or ice cream) while Spanish taza is a 'coffee cup or teacup'; Spanish taza also refers to the bathroom bowl. 'Coffee cup' in Portuguese is xícara de café/chávena, while Spanish jícara is 'bowl' or 'gourd.' Spanish (and European Portuguese) cachorro means puppy, while in Brazilian Portuguese, it can refer to a dog of any age.
Жиі кездесетін функциялық сөздер
Жиі кездесетін "функционалдық сөздер" (аты-жөні, жалғаулар және т.б.) екі тілдегі туыс сөздер, бірақ олар төмендегілерді қоса алғанда, сәл әртүрлі түрде қолданылады:
Испан тіліндегі todo, португал тіліндегі tudo
Испан тіліндегі todo деген атпен "барлығы" немесе "бәрі" деген мағынаны білдіреді. Португал тілінде todo "барлығы/барлығы" (еркек) және tudo "барлығы" (нейтральді, белгісіз объекті немесе абстракция үшін қолданылады) арасын ажыратады. Барлық жәндіктердің алты аяғы бар. (испан тілінде) Барлық жәндіктердің алты аяғы бар. (Португал) "Барлық жәндіктердің алты аяғы бар". Ол бәрін ұрлап әкетті. (испанша) O ladrão roubou tudo. (испанша) О, ұры, бәрін ұрлап ал. (Португал) "Ұры бәрін ұрлады" немесе "Ұры бәрін ұрлады".
Todos os insectos têm seis patas. (Portuguese)
'All insects have six legs.' El ladrón lo robó todo. (Spanish)
O ladrão roubou tudo. (Portuguese)
'The thief stole everything' or 'The thief stole it all.'
Кардинал сандар
Кардинал сандар испан және португал тілдерінде өте ұқсас, бірақ бірінші және екінші сандардың қолданылуында айырмашылықтар бар. Испан тілінде еркек санды бірлік белгісіз мүсіні ("a, an") және санды "бір" үшін әр түрлі сөздер бар, сондықтан un capítulo "тарау", бірақ capítulo uno "тарау бір". Португал тілінде екеуі де бірдей: um capítulo және capítulo um. Испан тілінде uno, ағылшын тіліндегі "one" сияқты, белгісіз субьектті білдіру үшін алмастыру ретінде де қолданылуы мүмкін, бірақ португал тілінде бұл мүмкін емес; оның орнына рефлексивті алмастыру se қолданылуы керек. Se испан тілінде пассивті және тұлғасыз конструкцияларды қалыптастыру үшін де қолданылуы мүмкін. Бір адам әрекет етуден бұрын ойлануы керек. (испанша) Іс-әрекет жасамас бұрын ойлану керек. (Португалия) "Әркім іс-әрекет жасамас бұрын ойлануы керек". Бұл әлі де салыстырмалы түрде белгісіз тақырыпты гендерлік сипаттаған жағдайларда қолданылады, мысалы испан тілінде todos a una [voz] ('барлығы бірден', сөзбе-сөз 'барлығы бір дауыспен') Оны португал тілінде қайта жазу керек, негізгі нөмірсіз. Мысалы, todos juntos - "барлығымыз бірге". Екінші жағынан, португал тілінде "екі" сан жынысына сәйкес келеді (еркек болса - dos, әйел болса - duas), ал испан тілінде dos екеуіне де қолданылады. Бірден екіге тең. (испанша) Um mais um é igual a dois. (испанша) Бұл екіге тең. (Португал) "Бір қосқанда бір екіге тең". Екі бас бірден жақсы ойлайды. (испанша) Екі бас бірден жақсы ойлайды. (Португал) "Екі адам бір адамнан жақсы ойлайды". Менде екі ағайын және екі апам бар. (испанша) Менде екі аға мен екі апа бар. (Португалия) "Менің екі ағам мен екі әпкем бар".
Deve se pensar antes de agir. (Portuguese)
'One should think before acting.' This still applies in cases where a relatively indeterminate subject is genderized, such as the Spanish todos a una [voz] ('all at once', literally 'all at one [voice]'). It should be rewritten in Portuguese without any cardinal number. For example, todos juntos 'all together'. On the other hand, in Portuguese, cardinal number 'two' inflects with gender (dois if masculine, duas if feminine), while in Spanish dos is used for both. Uno más uno es igual a dos. (Spanish)
Um mais um é igual a dois. (Portuguese)
'One plus one equals two.' Dos cabezas piensan mejor que una. (Spanish)
Duas cabeças pensam melhor que uma. (Portuguese)
'Two heads think better than one.' Tengo dos hermanos y dos hermanas. (Spanish)
Tenho dois irmãos e duas irmãs. (Portuguese)
'I have two brothers and two sisters.'
Бірлескен сөздер
Испан тіліндегі "and" жалғауы y (бір дауыссыздан бұрын, дауыстыдан бұрын айтылады) дыбыстан басталатын сөздерді қоспағанда, барлық сөздердің алдында (i немесе hi деп жазылады). Сылбырлық дыбыс алдында (иеродағыдай дифтонг емес) испандық жалғау e болып табылады. Португалдық барлық сөздердің алдында e қолданады. Сал y пимента. (испанша) Sal e pimenta. (Португалия) "Тұз және қымыз". Яһуди және индус. (испанша) Яһуди және индус. (Португалия) "Иудей және индус". Арыстандар мен гиеналар. (испанша) Арыстандар мен гиеналар. (Португал) "Арыстандар мен гиеналар". Сол сияқты, "немесе" қосылысы үшін испан тілінде o немесе ho әріптерімен басталатын сөздерден басқа барлық сөздердің алдында o қолданылады, бұл жағдайда ол u қолданылады португал тілінде әрқашан ou ~ қолданылады. Vino o agua. - Ақырғы уақытта. (испанша) Vinho ou agua. (испанша) Шарап немесе су. (Португал) "Шарап немесе су". Бірін екіншісін. (испанша) Um ou outro. (Португалия) "Бірін немесе екіншісін".
Sal e pimenta. (Portuguese)
'Salt and pepper.' Judío e hindú. (Spanish)
Judeu e hindu. (Portuguese)
'Jewish and Hindu.' Leones y hienas. (Spanish)
Leões e hienas. (Portuguese)
'Lions and hyenas.' Similarly, for the conjunction "or" Spanish uses o before all words except those beginning with o or ho , in which case it uses u Portuguese always uses ou ~. Vino o agua. (Spanish)
Vinho ou água. (Portuguese)
'Wine or water.' Uno u otro. (Spanish)
Um ou outro. (Portuguese)
'One or the other.'
Тікелей емес зат есімдіктер
Испан тіліндегі le және les сөздері lo, la, los немесе las сөздерімен жалғасқанда se болып ауысады. Мысалы, "Ми abuelo les compró los regalos" "Ми abuelo se los compró" болып шығады. Төмендегі "Испанияда сын есімдерді біріктіру" деген бетті де қараңыз. Сонымен қатар, испан тілі sé-ді сабельдің бірінші тұлғалық жеке тұлғасында (білуге) және сердің екінші тұлғалық жеке тұлғасында (болуға) ретсіз етістік ретінде қолданады. Португал тілінде бұл сөздердің бірі sei, екіншісі sê.
Бір-біріне ұқсамайтын сөздер
Испан және португал тілдері арасында көбінесе туыс сөздіктерге қарамастан, екі тілде де көптеген ортақ сөздер мүлдем өзгеше (кейбір жағдайларда туыстар бар, бірақ екі тілдің бірінде сирек немесе архаикалық). Мысалы: Мағынасы Испанша португалша Notesalibi coartada < Lat. алиби < Lat. дүкен, дүкен tienda < Late Lat. (<) лоя < Fr. тізе- тізес < Lat. ("кіші дөңгелек") joelho < Lat. Сөйлемнің "rotula" (екі тілде де "kneecap") деген сөзін үйреніп алдық. және Порт.) испандық родилламен бірдей түбірден шыққан. Сп. de hinojos "тізе бүгіп" деген сөз Порт деген сөзбен бірдей шыққан. Жоелхо. үй үйі < Lat. Ла < Лат. Испан тілінде де lar бар: екі сөзді де "шатыр" (Pt. ) көше, Латин көшесі. rua < Lat. (заңдық) прокурорлық салық < Lat. прокурор < Lat. автожол, жол carretera < carreta + era < carro < Lat. < Галлиялық carros estrada < Lat. бөлшек саудада сатушы ретальхиста < Late Lat. Бразилиялық порт. "Varejistasales rebajas" деген атауды қолданады. префикс "re" + сальдо, liquidação < Ita. Латын. Базарда абарротер белгісіз < лат. немесе < Римге дейінгі мерсеиро < Lat. органикалық азық-түлік comida orgánica < Lat. + грекше alimentação biológica, Bio < Lat. + Грекиялық Бразилия порты. органиканы қолданады. ұрысу, қақтығыс pelea < Lat. лық немесе окситандық риф раф, моб шусма < Генуялық циусма < Gr. canalha < Occitan Бразилиялық порт. ralé, gentalhapolice station comisaría (de policía) < Lat. қолдануды ұйғарады. + ГР. эсквадра, поста де полиция < лат. + ГР. Бразилиялық порт. Делегация (de policia) деген сөзді, қоқыс basura < Lat. лат. тесігі agujero < Lat. + суффикс buraco < Proto Germanic бұрғылау таладро < Lat. Бербеким < Fr. < Голландиялық бразилиялық пор. Фурадеир рульді соққылау балғасын пайдаланған. Мартело демолидор < Lat. соусы salsa < Lat. molho < Lat. Испан (ерекше Мексиканың испаниялық) Моль деген сөздің науаль тіліндегі молли деген сөзден шыққан жалған туысы бар. жазықтығы cepilladora < Lat. жазық < Lat. Кэмшафт, кэмшафт ағашы арболы де левас < Lat. арвье де каме < лат. + Германдық жабын бранкиялары < Lat. < ГР. guelras < Proto Germanic In zoology, Port. сондай-ақ бранкиаларды (branchiae) қолданады. қаздың қазқайыры ganso < Готика / суэб испан тілінде де гансо бар. құрттың еті < лат. frango < Бәлкім, Fr. Франколин < Ita. Франколино, барлық лампалар лампалар < Lat. candeeiro < Lat. Португал тілінде лампада әдетте "жарық шам" дегенді білдіреді (кейбір идиомдар, мысалы, лампада де Аладино, яғни "Аладдин шам") meal comida < Lat. refeição, repasto (ар.) тамақтану, тамақтану < Lat. Португал тілінен "comida" деген сөз "тамақ" дегенді білдіреді. coruja (* лат. coruja - құрт) Кениль перрераның (cunicularis) шығу тегі белгісіз, бәлкім, Римге дейінгі. canil < Lat. catterycriadero < Lat. gatil < Proto Ger. Жердің деңгейі < Lat. л т. Порт. жеке орындалады. кеңседе деспетчерлік < Lat. gabinete, escritório < Окситан, лат. Жер қойнауындағы planta baja < Lat. res do chão, rés de chão< Lat. Қалай ойлайсың? Бразилиялық порт. Терреобуй флотаторды < Fr. + Сп. суффикс боя < Ескі Fr. bouée < Франкоялық пеленка, балалық (балалық) пеленка < Lat. fralda < Готикалық орындаушылық actuación < Lat. actuare, representación < Lat. Ақырғы, соңғы performance < Eng "performance" < Англо-французша preemptive preventivo < Lat. "өнімділік" деген сөздің мағынасы "өнімділік" деген сөздің мағынасы. preemptivo < English preemptive < Lat report informe < Lat. Алдын ала ескерту < Lat. Алдын ала ескерту < Lat. есеп < Lat. relatus + ório жұрнағы < highlightrealce < Lat. + prefix destaque < Germanic prison cárcel < Lat. "Кереметсіз" деген сөздің алдынан "Кереметсіз" деген сөзді шығарады. Абақтылық. Шалқыңыз. Сонымен қатар, prisión және estar a preso (түрмеде болу) және Port бар. архаикалық түрме. бөрік ардилла < Римге дейінгі немесе, мүмкін, берберлік esquilo Lat. ұшқырлық < Gr. гарет, мансард закизами, бухардилья < Hisp Ar. , < Lat. Ауа-фуртада, мансарда < лат. , < Фр. су шатыршасы berro < Celtic agrião < Gr. мента мента < Lat. мента < Гр. hortelã < Lat. Порт. менде де бар. қышқыл вишня cereza gordal < Lat. ginja < Франк өгей баласы hijastro (а) < Lat. (а) < Lat. Қайын ағасы hermanastro (а) < Lat. + meio irmã ((o) < Lat. тұяғы, аяғы кесілген муньон < Римге дейінгі / баск кото < Келттік Гоидель бала өзгеруі (аймағы) Cambiador (инфантил) < Lat + dor fraldário < Готика + arius blade hoja < Lat. ламина < лат. етхана (ашархана) тальго < лат. Бразилиялық порт. Ашугуес аяқ киім бояуында бетонды < лат. graxa < Lat. шашты шаюға арналған аспаптар Барбер < Lat. Наваждағы қалта пышағы canivete < Ескі Fr. Португал тілінен "навалха" деген сөз "таққыш" дегенді білдіреді. Canivete сонымен қатар испандық суға түсу басейінде бар. mergulho < Lat. isca < Lat. skirt falda < германдық saia < лат. sagum < Кельт тілі Saya испан тілінде де барglasses gafas < Белгісіз, мүмкін араб тілінде óculos < Lat. (мұз) тіректері қаттылығы < Lat. миокардтық < Lat. операциялық театр quirófano < Gr. операциялық бөлме, хирургиялық бөлме, операциялық блок. , < Ger + Gr. < Гер + Лат. тамыр жасушалары зерттеуі investigación con células madre < Lat. қарын жасушаларын зерттеу Бразилиялық пор. "Тронкострим, Крик Арроюело" журналының зерттеулерін қолданады. Латын. * < Римге дейінгі рибейра, рибейр�...
Meaning Spanish Portuguese Notesalibi coartada < Lat. álibi < Lat. store, shop tienda < Late Lat. (< ) loja < Fr. knee rodilla < Lat. ('little wheel')joelho < Lat. The learned word rótula ('kneecap' in both Sp. and Port.) is from the same root as Spanish rodilla. Sp. de hinojos 'kneeling' is from the same source as Port. joelho. home hogar < Lat. Lar < Lat. Spanish also has lar: both words can also be used to mean "fireplace" (lareira in Pt. )street calle < Lat. rua < Lat. (legal) prosecutor fiscal < Lat. procurador < Lat. highway, road carretera < carreta + era < carro < Lat. < Gaulish carros estrada < Lat. retailer minorista < Lat. retalhista < Late Lat. Brazilian Port. uses varejistasales rebajas < Lat. prefix 're' + saldos, liquidação < Ita. , Lat. grocer abarrotero Uncertain < Lat. or < Pre Roman merceeiro < Lat. organic food comida orgánica < Lat. + Greek alimentação biológica, Bio < Lat. + Greek Brazilian Port. tends to use orgânica. fight, brawl pelea < Lat. briga < Ita. or Occitan riff raff, mob chusma < Genoese ciüsma < Gr. canalha < Occitan Brazilian Port. tends to use ralé, gentalhapolice station comisaría (de policía) < Lat. + Gr. esquadra, posto de polícia < Lat. + Gr. Brazilian Port. tends to use delegacia (de polícia)litter, rubbish basura < Lat. lixo < Lat. hole agujero < Lat. + suffix buraco < Proto Germanic drill taladro < Lat. berbequim < Fr. < Dutch Brazilian Por. uses furadeirademolition hammer rompedor < Lat. martelo demolidor < Lat. sauce salsa < Lat. molho < Lat. Spanish (specifically Mexican Sp.) has mole, but this is a false cognate deriving from Nahuatl mōlli. plane cepilladora < Lat. plaina < Lat. camshaft, camshaft tree árbol de levas < Lat. árvore de cames < Lat. + Germanic gills branquias < Lat. < Gr. guelras < Proto Germanic In zoology, Port. also uses brânquias (branchiae). goose oca < Lat. ganso < Gothic/Suebian Spanish also has ganso. chicken pollo < Lat. frango < Probably Fr. francolin < Ita. francolino, all of lamp lámpara < Lat. candeeiro < Lat. Portuguese lâmpada usually means 'light bulb' (except in certain idioms, like lâmpada de Aladino, i. e., 'Aladdin's lamp')meal comida < Lat. refeição, repasto (arch.) < Lat. Portuguese 'comida' means foodowl búho < Lat. coruja (*maybe from Lat. cunicularis) of kennel perrera < uncertain origin, perhaps Pre Roman. canil < Lat. catterycriadero < Lat. gatil < Proto Ger. ground suelo < Lat. chão < Lat. Port. also has solo. office despacho < Lat. gabinete, escritório < Occitan, Lat. ground floor planta baja < Lat. rés do chão, rés de chão< Lat. Brazilian Port. tends to use térreobuoy flotador < Fr. + Sp. suffix boia < Old Fr. bouée < Frankish nappy, diaper (baby) pañal < Lat. fralda < Gothic performance actuación < Lat. actuare, representación < Lat. performance < Eng 'performance' < Anglo French preemptive preventivo < Lat. preemptivo < Eng 'preemptive' < Lat report informe < Lat. relatório < Lat. relatus + ório suffix < highlightrealce < Lat. + prefix destaque < Germanic prison cárcel < Lat. prisão< Lat. Span. also has prisión and estar a preso (to be in prison) and Port. archaic cárcere. squirrel ardilla < Pre Roman or probably Berber esquilo Lat. scūrĭōlus < Gr. garret, mansard zaquizamí, buhardilla < Hisp Ar. , < Lat. água furtada, mansarda < Lat. , < Fr. watercress berro < Celtic agrião < Gr. mint menta < Lat. mentha < Gr. hortelã < Lat. Port. also has menta. sour cherry cereza gordal < Lat. ginja < Frankish stepchild hijastro(a) < Lat. enteado(a) < Lat. step brother hermanastro(a) < Lat. + suffix meio irmã(o) < Lat. stump, amputated limb muñón < Pre Roman/Basque coto < Celtic Goidelic baby changing (area) cambiador (infantil) < Lat + dor fraldário < Gothic + arius blade hoja < Lat. lâmina < Lat. butcher(s)(shop) carniceria < Lat. talho < Lat. Brazilian Port. uses açougueshoe polish betún < Lat. graxa < Lat. shaving afeitar < Lat. barbear < Lat. pocket knife navaja < Lat. canivete < Old Fr. Portuguese 'navalha' means razor. Canivete also exists in Spanish diving buceo < Port. mergulho < Lat. bait cebo < Lat. isca < Lat. skirt falda < Germanic saia < Lat. sagum < Celtic Saya also exists in Spanishglasses gafas < Uncertain, maybe Arabic óculos < Lat. stiffness (muscular) agujetas < Lat. dor muscular < Lat. operating theatre quirófano < Gr. sala de operações, sala de cirurgia, bloco operatório < Ger + Lat. , < Ger + Gr. , < Ger + Lat. stem cell research investigación con células madre < Lat. pesquisa de células estaminais < Lat. Brazilian Por. uses pesquisa de células troncostream, creek arroyuelo < Vulg. Lat. * < Pre Roman ribeira, ribeiro < Lat. stubborn terco or testarudo < Lat. teimoso < Lat. , < Gr. plateau meseta < Lat. planalto < Lat. wave ola < Uncertain origin vaga < Gothic or < Old Norse , both from Ancient Germanic 'vigan' to shakeBoth in Brazilian Por. and European Por. onda is usedbroom aulaga < Ar. vassoura, giesta, carqueja < Lat. , < Lat. , < Maybe Lat. pants, knickers bragas < Lat. braca < Celtic cuecas < Lat. (bed) sheet sábana < Lat. lençol < Lat. basketball baloncesto < Frankish + Lat. basquetebol < Eng. Latin American Spanish prefers básquet, basquetbol and básquetbolreporter periodista, periodicista < repórter < Eng. Spanish has reporteroricochet rebote < Frankish + Lat. prefix ricochete < Fr. riff raff, mob chusma < Genoese ciüsma < Gr. canalha < Occitan cashew anacardo < Lat. caju < Tupi Peruvian Spanish uses cajú, Dominican cajuil, Venezuelan caujil and rural Uruguayan cajuela and caguela. mushroom seta < Uncertain origin or hongo cogumelo < Lat. oleander adelfa < Ar. aloendro, loendro < Lat. pumpkincalabaza < Pre Romanabóbora < Lat. Port. cabaça means 'calabash'squid calamar < Lat. lula < Lat. Port. also has calamardate fecha < Lat. data < Lat. elsewhere, somewhere, nowhere en otro lugar < Lat. , en alguna parte < Lat. , en ningún lugar < Lat. alhures < Provençal , algures < Lat. + Provençal , nenhures < Lat. + Provençal nobody nadie < Lat. ninguém < Lat. lawn césped < Lat. caespesrelvado, grama < Lat. relevare, < Lat. gramen Certain dialects of Spanish use gramaholiday, vacation vacaciones < Lat. vacatio < vacationisFérias < Lat. feriae In Latin America, (día) feriado means "public holiday"card tarjeta < Fr. targe + diminutive suffix eta cartão, carta < Gr. χάρτης < Lat. charta beef steak filete < Lat. filumbife < Eng. beef steak Port. also has filé
Spanish also has bife (only used in Argentina and other Latin American countries)retaliation retorsión < Lat. retorsusretaliação < Lat. retalio remorse arrepentimiento < Lat. remorso(s) < Lat. Sp. also has remordimiento and Port. also has arrependimentoboot (car) maletero < Old Fr. + Sp. suffix malle + eta + eroporta bagagens < Lat. + Germanic portare + baugaz Brazilian Port. tends to use porta malas or bagageiraglove box (car) guantero < Frankish + Sp. suffix want + eroporta luvas < Lat. + Gothic/Suebian portare + lôfa thin delgado < Lat. magro < Lat. surface, peel superficie < Lat. superficĭestona < Celt. tondā/tunna Port. also has superfície. earring pendiente < Lat. penderebrinco < Lat. vinculum watermelon sandía < Ar. sindiyyahmelancia < balancia < Lat. bilanx passion fruit fruto de la pasión < Lat. fructa + passiomaracujá < Tupi moruku'ia Sp. also has maracuyá; Caribbean Sp. uses parchawindow ventana < Lat. janela < Lat. Lat. 'wind opening' < 'wind'. Lat. is a diminutive of 'door, opening' (the same root as Eng. January and janitor) < the name , the God of gates or doors. counter ventanilla < Lat. balcão < Germanic Sp. balcón means 'balcony'to disrupt, to get in the way (of someone/smthg) molestar, estorbar < Lat. , atrapalhar < Low Frankish to erase borrar < Late Lat. apagar < Lat. Sp. apagar means 'to turn off' (a meaning that also exists in Port., e. g. apagar a luz 'to turn off the light'). to forget olvidar < Lat. esquecer < Lat. Olvidar also exists in Port. (but is far less common). A learned cognate, obliterar, exists in both languages. to retort, to strike back contraatacar < Lat. + Ita. ripostar < Fr. Riposter also exists in Spanish (Caribbean Spanish)to throw, to add echar < Lat. atirar, pôr < Gothic/Suebian , < Lat. to smell oler < Lat. cheirar < Lat. to snore roncar < Lat. < Gr. ressonar Prefix + < Lat. Por. uses roncar for very loud snoring in humans or animal sounds i. e. pigsto rummage, to snoophurgar < Lat. vasculhar < Proto Celt. slug babosa < Lat. lesma < Lat. simple sencillo < Lat. simples < Lat. Sp. also has simple. stage escenario < Lat. palco < Langobardic fear temor < Lat. receio < Lat. re + Port. also has temor. harvest, crop cosecha < Lat. seara < Celtic Port. colheita and recolha (both < Lat. ) generally refer to the harvest of crops, wine or data collection (i. e. online surveys, personal data). black negro < Lat. preto < Lat. 'compressed, dense' Port. also has negro and Sp. also has prieto. Use and connotation vary greatly (i. e. the use of preto to refer to people of African descent is considered a slur in Port. but the prieto in Sp. can often mean "dark", "tan", or "swarthy" in a similar fashion to moreno in both Sp. and Port.). near cerca < Lat. perto perh. < Lat. *, alteration of 'compressed'far lejos < Lat. longe < Lat. spark chispa (onomatopoeic) faísca < Germanic shard esquirla < Lat. , < Indo European lasca < *Proto Germanic , or < *Lat. toy juguete < Lat. + Sp. suffix brinquedo < Proto Germanic swine cochino (onomatopoeic) suíno < Latin suīnus < Proto Germanic dew rocío < Lat. orvalho < Gothic/Suebian 'ur' + 'vallen' < Proto Germanic pen bolígrafo < Lat. caneta < Lat. print (evidence) huella < Lat. marca < Germanic windrow hilera < Lat. + Sp. era leira < Proto Celtic yesterday ayer < Lat. ontem < Lat. to stay quedarse < Lat. ficar < Vulg. Lat. * hairdresser peluquero < peluque < French perruque "wig" cabeleireiro < cabeleira 'head of hair; wig' < cabelo < Lat. Port. peruca means 'wig'chair silla < Lat. cadeira < Lat. *, perh. < Proto Celtic * cup, mug taza < Arabic chávena < Malay < Chinese < , caneca < Germanic Brazilian Port. tends to use xícara < Sp. jícara < Nahuatl xīcalli. fork tenedor < Lat. + Sp. suffix garfo < either via Lat. or < Fr. ladybird mariquita < Lat. toponymic Maria + dimin. suffix 'quita' Joaninha < Lat. toponymic robin petirrojo < Lat. pectus + russuspisco < Lat < Gaulish peach melocotón < Lat. pêssego < Lat. pillowcase funda < Lat. fronha < Celt. grasshopper saltamontes < Lat. gafanhoto < Proto Celtic weasel, skunk mofeta < Ita. doninha < Lat. trousers pantalón < Fr. < Ita. calças < Lat. doorbell timbre(de la puerta) < Fr. campainha < Lat. Spanish also has campanilla. thunder trueno < Lat. trovão < Lat. noise ruido < Lat. barulho < Gaulish Port. also has ruído, particularly for isolated/unexpected sounds or noises. handicapped minusválido < Lat. Deficiente < Lat. development desarrollo < Lat. + prefix des desenvolvimento < Lat. + des unavoidable indefectible < Lat. + prefix in incontornável < Lat. + prefix in drug addict drogadicto < Eng. toxicodependente, drogado < Lat. , < Fr. Both Port. and Sp. have 'toxicomania' for drug addictionbudget presupuesto < Lat. orçamento < Uncertain, Ita. 'orza' or likely Frankish *lurz + Lat. to injurelesionar < Lat. magoar < Lat. or aleijar < Lat. Brazilian Port. tends to use machucar < Lat. Vocabulary differences between the two languages arose from various factors. Portuguese and Spanish evolved separately from the Middle Ages onwards and Portuguese being more Atlantic, didn't absorb much Mediterranean influence:
Грамматика
Жалпы алғанда, португал және испан тілдерінің грамматикасында көптеген ортақ белгілер бар. Алайда олардың кейбір айырмашылықтары бірін білетіндер үшін екіншісін үйрену қиынға соғады.
Айқын мағыналы сөзді қолдану
Португал тілінің көптеген түрлері бойынша жеке есімнің алдында сөзді анықтайтын мақала жазылады. Португал тілінде бұл салыстырмалы түрде жақында пайда болған, кейбір бразилиялық диалекттер әлі қабылдамаған, әсіресе Бразилияның солтүстік-шығысындағы кейбір штаттарда. Португал тілінің диалектілерінде нақты есімдердің алдында белгілі мақалаларды үнемі қолданатын болса, мақала қосымша формальдылық үшін немесе әдеби баяндамада қашықтықты көрсету үшін алынып тасталуы мүмкін. Мысалы, ағылшынша "Мария солға кетті", испанша María salió және португалша A Maria saiu деген сөздерді салыстырып көрейік. Алайда испан тілінің көптеген диалектілерінде жеке есімдердің алдында белгілі мағыналы сөз қолданылады. Португал тілінде белгілі бір мағыналы сөз кейбір қалалар мен барлық елдердің атауларынан бұрын қолданылады, бірақ салыстырмалы түрде жаңалар, мысалы Сингапура / Сингапура ("Сингапур") және Португалияға қатыстылар (немесе Португалиямен тарихи қарым-қатынас бар, тіпті бұл қатал ереже болса да) және португал тілінде сөйлейтін елдер, мысалы, Голландия, бірақ Португалия; o Мексика, бірақ Ангола, Швеция, бірақ Мозамбик. Ел ережесіне ірі ерекшелік Бразилия болып табылады. Испан тілінде белгілі бір мағыналы сөзді қолдану кейбір елдерде ерікті: (la) China, (el) Japón, (la) India, (la) Argentina, (el) Ecuador, (el) Perú, (el) Uruguay, (el) Paraguay, (el) Brasil, (los) Estados Unidos және т.б. Бұл екі құрлықта да солай: (la) Антарктида және (el) Африка; архипелагтар мен аралдармен: (las) Филиппин, (las) Канар, (las) Азор, кейбір провинциялармен, аймақтармен немесе аумақтармен: (el) Тибет, (la) Тоскана, (el) Пиамонте, (el) Лацио және кейбір қалалармен: (el) Каир, (la) Валета. Испан тілінде белгілі мағыналы сөз барлық географиялық атауларда қосымша сөзбен немесе өзгертетін сөзбен кездеседі, келесі мысалдарда: la España medieval 'ортағасырлық Испания', el Puerto Rico prehispánico 'pre Hispanic Puerto Rico', el Portugal de Salazar 'Португалия Салазар диктатурасы кезінде' және т.б. Сантьяго - Чилидің астанасы. (испанша) Сантьяго - Чилидің астанасы. (Португалия) "Сантьяго - Чилидің астанасы". Ол Орталық Америкадағы Коста-Рикадан. (испанша) Ele é da Costa Rica, que fica na América Central. (Португал) 'Ол Орталық Америкадағы Коста-Рикадан.' Менде Америка Құрама Штаттарына арналған билет бар. (испанша) Менде Америка Құрама Штаттарына билет бар. (Португалия) "Менің Америка Құрама Штаттарына билетім бар". Нью-Дели - Үндістанның ең көп халық тұратын қаласы. (испанша) Нью-Дели ең көп халықты қамтитын қала емес. (Португал) "Жаңа Дели Үндістанның ең көп халықты мекендейтін қаласы емес". Орта ғасырлық Еуропа абсолютті монархтарға тиесілі болды. (испанша) Орта ғасырлардағы Еуропаның абсолютті монархтарға тиесілілігі. (Португалия) "Ортағасырлық Еуропа абсолютті монархтарға тиесілі болды". Португал тілінде күннің уақытын көрсетуде белгілі бір мағыналы сөзді қалдырады, егер para as қолданылмаса. Son las nueve y cuarto, сонымен қатар Son nueve y quince немесе Son nueve quince. (испанша) São nove (сағаттар) e quinze (минуттар). (Португалия) (Бірнеше бөліктері жиі алынып тасталады) "Бүгін сағат тоғыз он бес". Немесе: "Сағат тоғыздан он бес минут өткен/тоғыздан кейін". Сонымен қатар, португал тілінің көптеген диалектілерінде белгілі бір мағыналы сөз иелік етістіктерден бұрын қолданылады (итальян тілінде қолданылғандай), бұл испан тілінде мүмкін емес. Мысалы, "Бұл менің ағам" деген сөйлем испан тілінде Este es mi hermano, ал португал тілінде Este é o meu irmão болуы мүмкін. Дегенмен, көптеген бразилиялық диалекттерде (негізінен солтүстік-шығыста) және Бразилияның португал тілінде бұл мақала: Este é meu irmão (әдетте ол "O meu irmão está lá") сияқты сөйлемдерде қайта пайда болса да, қолданылмайды.
Santiago é a capital do Chile. (Portuguese)
'Santiago is the capital of Chile.' Él es de Costa Rica, que está en América Central. (Spanish)
Ele é da Costa Rica, que fica na América Central. (Portuguese)
'He is from Costa Rica, which is in Central America.' Tengo un boleto para (los) Estados Unidos de América. (Spanish)
Tenho um bilhete para os Estados Unidos da América. (Portuguese)
'I have a ticket to the United States of America.' Nueva Delhi no es la ciudad más poblada de (la) India. (Spanish)
Nova Déli não é a cidade mais populosa da Índia. (Portuguese)
'New Delhi is not the most populous city in India.' La Europa medieval pertenecía a monarcas absolutos. (Spanish)
A Europa medieval pertencia a monarcas absolutos. (Portuguese)
'Medieval Europe belonged to absolute monarchs.' Portuguese omits the definite article in stating the time of day unless para as is used. Son las nueve y cuarto, but also Son nueve y quince or Son nueve quince. (Spanish)
São (as) nove (horas) e quinze (minutos). (Portuguese) (parenthesical parts often omitted)
'It's nine fifteen.' Or:'It's a quarter past/after nine.' In addition, in most dialects of Portuguese the definite article is used before possessive adjectives (as it is used in Italian), which is not possible in Spanish. For instance, the sentence 'This is my brother' is Este es mi hermano in Spanish, but may be Este é o meu irmão in Portuguese. Nevertheless, in many Brazilian dialects (mostly in the Northeast) and in casual Brazilian Portuguese the article is not used in sentences such as: Este é meu irmão (although it usually reappears in sentences such as "O meu irmão está lá").
Клитикалық жекелік сын есімдер
Еуропалық португал тілі бразилиялық португал тілінен клитикалық жеке сын есімдерді орналастыру жағынан ерекшеленеді, ал испан тілі өз кезегінде екеуінен де ерекшеленеді. Испан тілінде клитикалық алмастырушылар әдетте етістіктен бұрын келеді, тек императив, инфинитив және герундпен. Сөздік перифразаларда олар көмекші етістіктің алдында болады. Бразилия португал тілінде клитикалық алмастырушылар әдетте негізгі етістіктен бұрын келеді. Сөздік перифразаларда олар көмекші етістік пен негізгі етістіктің арасында келеді. Бұл тіпті императив, инфинитив, герунд және өткен уақытпен де кездеседі. Еуропалық португал тілінде клитикалық алмастырулар сөйлемнің түріне байланысты етістіктің алдында немесе артынан келуі мүмкін. Сөздік перифразаларда олар көмекші етістіктің алдында немесе артынан, немесе негізгі етістіктің артынан (бұл инфинитивте немесе герундта болған кезде) болуы мүмкін. Испанша португалша мағынасы Ella le dio un libro. Ол оған кітап берді. Ол оған кітап берді. "Ол оған кітап берді". Қайда болғанын айтшы. Қайда болғанын айтшы. Естелік үшін айтыңыз. Қайда болғаныңызды айтыңыз. Мен сізге қайда болғаныңызды айтамын. Қайда болғаныңызды айтыңыз. Маған сурет түсіріңіз. Маған сурет түсіріңіз. Мен суретке түсірдім. "Мен үшін сурет түсіріңіз". Quería verte. - Жақсы, жақсы. Те quería ver. - Мен сені көргім келеді. Сізді көруге тілектеспін. Queria te ver. - Қалай ойлайсыз? Те queria ver. "Мен сені көргім келді". Ол оны қолға алмады. Жоқ, ол сізге қол жеткізді. Ешбір нәтиже жоқ. Мен сені көре алмадым. Мен сені көре алмадым. Не те consegui ver. "Мен сені көре алмадым".
Мезоклиз
Португал тілінде болашақтағы индикативті немесе шартты уақыттағы етістіктер морфемаларға бөлінуі мүмкін, ал олардың арасында клитикалық алмастырушы енгізілуі мүмкін, бұл мезоклиз деп аталатын ерекшелік. Бұл ескі испан тілінде де болды, бірақ қазіргі испан тілінде мұндай құбылыс жоқ: Lo traerá. (испанша) Тра лоа. (Еуропалық португал және ресми жазба Бразилия португал) "Ол/Ол алып келеді". Алайда сөйлеу тілінде бұл уақыт белгілері жиі басқалармен ауыстырылады. Кейде болашақ индикативті қазіргі индикативтімен ауыстырады; шартты жиі кемелсіз индикативтімен ауыстырылады. Көптеген португалдар тралоаны тразело ("алып келуге бара жатыр") немесе тразело ("алып келуге барады") деп атайды. Бразилия португал тілінде "vai trazer ele" деген сөзді жергілікті тілде қолданады.
Lo traerá. (Spanish)
Trá lo á. (European Portuguese and formal written Brazilian Portuguese)
'He/She will bring it.' However, these tenses are often replaced with others in the spoken language. Future indicative is sometimes replaced by present indicative; conditional is very often replaced by imperfect indicative. In colloquial language, most Portuguese would state trá lo á as vai trazê lo ('going to bring it') or irá trazê lo ('will bring it'). In Brazilian Portuguese, "vai trazer ele" would be the vernacular use.
Тірі емес заттарға қатысты баса айтылған сын есімдерді қолдану
Стандартты испан тілінде тақырыптық позициядағы баса айтылған сын есімдер ешқашан жансыз субъектілер үшін (яғни адамдар мен жануарларға қарсы) қолданылмайды, тіпті атрибутпен өзгертілген жағдайда ғана (él solito "өзін-өзі" немесе "өзін-өзі" деп мағына бере алады). Португал тілінде мұндай шектеу жоқ, сондықтан жансыз заттарға қатысты баса айтылған сын есімдер қолданылуы немесе жойылуы мүмкін: ¿Dónde están las llaves? (Эстан) En la mesa. (Естен шыққан) (Испанияның алмастығын тастау керек, *Ellas están емес; етістік жиі тасталады) O que é das chaves? / Cadê as chaves? (Еластар) На меса. (Португалия етістік пен етістік ерікті емес, етістікті етістіксіз де қолдануға болады: Estão) "Кілттер қайда? (Олар) үстелдің үстінде жатыр". (Ағылшынша етістік пен етістік міндетті түрде қажет емес, бірақ етістікке етістік қажет, *Are емес)
¿Dónde están las llaves? (Están) En la mesa. (Spanish – pronoun should be dropped, not *Ellas están ; verb is often dropped)
O que é das chaves?/ Cadê as chaves? (Elas estão) Na mesa. (Portuguese – pronoun and verb are optional, the verb can be used without the pronoun: Estão )
'Where are the keys? (They are) On the table.' (English – pronoun and verb are not necessarily required, but the verb requires the pronoun, not *Are )
Екінші тұлғадағы сын есімдер
Екінші тұлғадағы сын есімдерді қолдану испан және португал тілдерінде, ал Еуропа мен Бразилия португал тілдерінде айтарлықтай өзгеше. Испан тіліндегі tú және usted португал тіліндегі tu және você сөздеріне сәйкес келеді, бірақ португал тілінде үшінші, тіпті формальды форма пайда болды o(s) senhores), a(s) senhora(s), você дегенді құрметтеу орнына "теңдеу" деп төмендетті. Португал тілінде сөйлейтін әлемде ескі таныс нысандар жоғалып кетті, өйткені португал теңестіруші формалары você немесе vocês tu-ды және vós-ды толығымен алмастырды; тіпті tu әлі де қолданылып жүрген жерлерде, оған тарихи түрде сәйкес келетін екінші тұлға етістік формалары жиі "você" арқылы қолданылатын сол (үшінші тұлға) формалармен ауыстырылады. Көптік түрінде португал тіліндегі vós жалпы түрі барлық жерде дерлік архаикалық (ежелгі ағылшын тіліндегі екінші жекеше "сіз" сияқты), ал зат алмасы да, оған сәйкес келетін екінші тұлғадағы көптік етістік түрлері де әдетте Киелі кітап, дәстүрлі дұғалар және Португалияның кейбір ауылдық аймақтарының сөйлеу түрлерімен шектеледі; әдетте, таныс (және теңестіретін) форма қазір vocês, бірақ Португалияда екінші тұлғадағы көптік нысандар зат алмастары мен иеленуші алмастар үшін сақталады (мысалы, vocês e a vossa família). Солтүстік және орталық арал испан тілінде tú, usted, vosotros және ustedes бастапқы функцияларын аздап сақтады; егер сіз болсаңыз, usted-ді жалпы қолданыстан алып тастап, usted-ді ресми жағдайларда ғана қолдана бастайды (португал тіліндегі o senhor сияқты). Латын Америкасы испаншасы күрделірек: vosotros ustedes пайдасына қолданылмай қалды, бірақ испан Америкасының кейбір аймақтары vos-ті жеке тұлғалық ресми емес сын есім ретінде қолданады, tú-ді бастапқы рөлінен көбірек немесе аздап алып тастайды (Voseo қараңыз). Бразилиялық португал тілінде айтылатын сөз алмасу жүйесі күрт жеңілдетілді, você (((s) барлық басқа формаларды ығыстыруға бейім. Бразилияның бірнеше бөлігінде әлі де ту және сәйкес екінші тұлғалық жекелестік етістік формалары қолданылса да, көпшілік аймақтарда tu үшінші тұлғалық етістік формаларымен қолданылады немесе (өсе келе) tu-ды você пайдасына толық тастайды. Бұл өз кезегінде бастапқы үшінші тұлға иеленушіге себеп болды seu, sua бірінші кезекте екінші тұлғаға ауысу, сонымен қатар жаңа үшінші тұлға иеленуші деле, дела (көпше deles, delas, "олардың") пайда болуымен бірге зат есімнен кейін (осылайша, o carro dele "оның машинасы", o carro dela "оның машинасы"). Сондай-ақ, ресми о-сеньор белгілі бір жағдайларда, мысалы, дүкен иесінің клиентке немесе бала немесе жасөспірімнің ересек бейтаныс адамға сөйлегені сияқты жағдайларға жиі қолданылады. Бұл тұрғыдан қарағанда консервативті болып табылады флюминенс диалекті бразилиялық португал (оларда сөйленеді Рио-де-Жанейро, Espírito Santo және Zona da Mata штаты Минас-Жерайс) әсіресе оның кариока социолекті. Бұл диалект әдетте ты тығыз немесе таныс, стандартты теңестіру формасын сақтайды você, және құрметпен немесе ресми o senhor / a senhora, олардың байланысты иеленушілерімен бірге, осылайша барлық сөйлейтіндер осы формаларды пайдаланады. Дегенмен, білімді сөйлеушілердің аз бөлігі tu алмаштарының барлығын дұрыс жұптайды; әйтпесе, ол көбінесе você ретінде жұпталады. Стандартты португал тілінде vocês және os senhores / as senhoras você және o senhor / a senhora көпшелік ретінде қолданылады, бірақ халық тілі де екінші тұлғаға таныс көпшелік функциясымен жаңа формаларды шығарды, мысалы, gente (gente - nós, "біз" / "біздің" мүмкін болатын тілдес түрленуі, бірақ әдетте үшінші тұлға бірлік ретінде емес), pessoas, pessoal, [meu] povo, cês (тұрмыстық айтыста сіздер үшін көз диалекті) және galera (соңғысы негізінен жастар сленгімен байланысты). Гаучо, нордестино және амазофония диалектілері, сондай-ақ Сантос қаласындағы және оның айналасындағы сияқты кейбір социолектілер ту сақтап қалды деп жиі айтылады; бірақ флюминенс тілінен айырмашылығы, você-нің қолданылуы өте шектеулі және кейбір тілшілер арасында мүлдем жоқ, ал ту оның орнын алады. Бұл аймақтарда tu етістігі үшінші тұлғада ( você сияқты) , Порто Алегре және, әсіресе, Белем сияқты кейбір қалалық орталықтардағы білімді тілшілер арасында. Бразилия португал тілін қараңыз.
"Қайратқа бөлеу"
Португал және испан тілдерінде "оқығандай" дегенге ұқсас етістіктер (келесі кезекпен, gustar және gustar) бірақ олардың аргументтеріндегі орналасуы әртүрлі. Лингвистикадағы аргументтер - бұл етістіктің мәнін толықтыратын сөз тіркестері. Ұнатуды білдіру үшін әдетте екі аргумент қажет: 1) бір нәрсені ұнататын адам (кейде "тәжірибе алушы" деп аталады) және 2) адамға ұнайтын нәрсе (кейде "тақырып" деп аталады). Португал және испан тілдерінде (ағылшын тілінде де) әртүрлі грамматикалық кейстер қолданылады, келесі кестеде көрсетілгендей: + Аргумент құрылымы сөйлеу етістіктерімен сүйетін адам Жақсы көретін нәрсе Португалдық нысан Субъект Объект предлог де (Eu) gosto de música. Испанша Тікелей емес нысан Тақырыбы Мен музыканы ұнатамын. Ағылшын тілі пәні Тікелей нысан Мен музыканы ұнатамын. Португал тіліндегі бұл сөз тіркесін сөзбе-сөз былайша аударуға болады: "Мен [музыкадан] қанағат аламын", ал испан тіліндегі сөз "Мен үшін [музыка] ұнайды". Испан тілінде оны: "Yo) gusto de la música" деп білдіру мүмкін, бірақ бұл қолданыс ескірген.
+ Argument structure with verbs of liking Person who likes Thing that is liked Form Portuguese Subject Object of preposition de (Eu) gosto de música. Spanish Indirect object Subject Me gusta la música. English Subject Direct object I like music. The Portuguese sentence can be translated literally as "[I] [take satisfaction] [from] [the music]", while the Spanish corresponds to "[To me] [(it) is pleasing] [the music]." It is also possible in Spanish to express it as: "(Yo) gusto de la música", although this use has become antiquated.
Көмекші етістіктер
Испан тілінде құрама толық сөз көмекші етістік haber (< латын). Португал тілінде өзінің туыс етістігі (haver) осылай қолданылса да, қазір бұл уақыттарды тер ("іске алу") (< латын ") арқылы қалыптастыру жиі кездеседі. Ter басқа иберия тілдерінде кейде көмекші ретінде қолданылса да, португал тілінде көбінесе португал тіліндегі етістік кестелерінде ter тек толықтай тізімделеді. Сен менің анам қайтып келгенде келдің. (испанша) [Haber-дің толық түрі] Yo ya había comido cuando mi madre volvió. (испанша) [haber-дің кемшілік түрі] Eu já comera quando a minha mãe voltou. (Португал) [лат. pluperfect мұраланған] Eu já tinha comido quando a minha mãe voltou. (Португал) Мен анама қайта оралғанда келдім. (Португалия) [тердің кемшілік түрі] Eu já tinha comido quando a minha mãe voltou. (Португалия) [ауызшаның кемшілік түрі] 'Анам қайтып келгенде мен жеп қойдым'.
Yo ya había comido cuando mi madre volvió. (Spanish) [imperfect form of haber]
Eu já comera quando a minha mãe voltou. (Portuguese) [pluperfect inherited from Latin]
Eu já tinha comido quando a minha mãe voltou. (Portuguese) [imperfect form of ter]
Eu já havia comido quando a minha mãe voltou. (Portuguese) [imperfect form of haver]
'I had already eaten when my mother returned.'
Кемелсіз қосымша және толыққанды индикативті
Екі тілдің арасындағы жалған достар класы ra құрамында аяқталатын етістік формаларынан тұрады, мысалы, кантара, кантарас, кантарамос және т.б. Испан тілінде екі формасы бар, бірі - se аяғы, екіншісі - ra аяғы (мысалы, кантаза / кантара 'мен ән салатын болсам'), олар әдетте бір-бірімен алмастырылады. Португал тілінде тек cantasse ғана осы мәнге ие; cantara - бұл плюперфекттік индикатив, яғни испан тіліндегі había cantado ("Мен ән айттым") дегенге тең. Тіпті сөйлеу тілінде, испан және ағылшын тілдерінде (havia cantado) сияқты етістік сөз тіркесін қолданудың күшті үрдісі бар болса да, әдебиетте қарапайым уақыт әлі де жиі кездеседі.
Болашақ қосымша
Болашақ субъюнктив, қазір испан тілінде ескірген немесе заңды құжаттармен шектелген, португал тілінде де, сөйлеу тілінде де қолданыла береді. Ол гипотетикалық болашақ оқиғаға немесе жай-күйге сілтеме жасайтын бағынышты сөйлемдерде қолданылады. немесе етістік сөйлемдер (әдетте se 'if' немесе quando 'when' арқылы енгізіледі) немесе гипотетикалық болашақ тұлғаға сілтеме жасайтын есімдерді өзгертетін қосымша сөйлемдер. Испан тілінде if сөйлемінде қазіргі кездегі индикативті, cuando және қосымша сөйлемдерде қазіргі кездегі субъюнктивті қолданады. Президент сайланған кезде заңға өзгеріс енгіземін. (Португал) Егер мен (одан әрі) президент болып сайлансам, мен заңды өзгертемін. (испанша) "Егер мен президент болып сайлансам, мен заңды өзгертемін". Жасыңыз ұлғайғанда, түсінесіз. (Португалия) Қашанда (осылай-ақ) қала әкімі боласыз, түсінесіз. (испанша) "Есейген соң түсінесің". Дұрыс жауап берген бірінші адамға сыйлық беріледі. (Португалия) Сыйлық дұрыс жауап берген бірінші адамға беріледі. (Испания) "Жүлде дұрыс жауап берген алғашқы адамға беріледі".
Si yo soy (also fuere) elegido presidente, cambiaré la ley. (Spanish)
'If I am elected president, I will change the law.' Quando fores mais velho, compreenderás. (Portuguese)
Cuando seas (also fueres) mayor, comprenderás. (Spanish)
'When you are older, you'll understand.' Dar se á/Se dará o prêmio à primeira pessoa que disser a resposta correcta. (Portuguese)
Se dará el premio a la primera persona que diga (also dijere) la respuesta correcta. (Spanish)
'The prize will be given to the first person who says the right answer.'
Қалыпсыз етістіктер
Португал тіліндегі preterite tenseде бірқатар ретсіз етістіктер тұқымдық дауыстыны бірінші және үшінші тұлға бірлік арасындағы айырмашылықтарды көрсету үшін өзгертеді: fiz 'Мен жасадым' және fez 'ол жасады', pude 'Мен жасай аламын' және pôde 'ол жасай алады', fui 'Мен болдым' және foi 'ол болды', tive 'Менде болды' және teve 'ол болды' және т.б. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл дауыстылар айырмашылығы латын тіліндегі бірінші тұлғалық жекелегінің соңғысы тудырған дауыстыларды көтеру (метафония) салдарынан пайда болады. Испан тілінде мұндай айырмашылық тек "Мен болдым" мен "Ол болды" дегенге қатысты. Испан тіліндегі барлық басқа жағдайларда, тамыр дауыстысы бүгілу барысында реттелген және үшінші тұлғада аяқталатын жаңа адам қабылданған: hice 'мен жасадым' және hizo 'ол жасады', pude 'мен жасай аламын' және pudo 'ол жасай алады' және т.б. Португал тілінде дузирге аяқталатын етістіктер претеритте тұрақты, ал испан тіліндегі дуцирде олардың әріптері ырғақ өзгерісіне ұшырап, сабақта баса көрсетіледі; осылайша португал reduzi және испан reduje ("I азайтылды"). Сол сияқты, andar претериті португал тілінде тұрақты (andaste), бірақ испан тілінде тұрақты емес (anduviste, "сіз бардыңыз"). Сонымен қатар, испан тілінде болашақтағы және шартты көптеген ретсіз нысандар сақталады: saldré "Мен кетем", pondré "Мен қоямын", vendré "Мен келемін", diré "Мен айтамын" және т.б. Португал тілінде тек үш сөз бар: farei "Мен жасаймын", direi "Мен айтамын", trarei "Мен алып жүремін". Кемел уақытта испан тілінде үш ретсіз етістік бар, ал португал тілінде төрт; ser (болу) - екі тілде де кемшілікке жатпайтын жалғыз етістік. Испан тіліндегі tener (барлау), poner (салу) және venir (келу) етістіктерінің тектестері португал тілінде тұрақты емес болса, португал тіліндегі ir (келу) және ver (көру) етістіктерінің тектестері испан тілінде тұрақты емес. Португалдық тамшылар e "тұрақты" үшінші тұлғада, фонологиялық ережелерге сәйкес, z және r-ден кейін индикативті формалар болады: faz 'he does', diz 'he says', quer 'he wants', т.б. Испан тілінде e басқа етістіктерге ұқсас: hace 'he does', dice 'he says', quiere 'he wants', т.б. (Осыған ұқсас аналогия өткен замандағы fiz vs hice "мен жасадым" деген сөзді түсіндіреді. "Paz" - бейбітшілік, "luz" - жарық, "amor" - махаббат және т.б. e екі тілде де алынып тасталды және қайта қалпына келтірілмеді).
Жеке "а"
Испан тілінде белгілі бір адамды немесе үй жануарларын білдіргенде (тернерден басқа) транзитивті етістіктің тікелей объектісінің алдында "жеке a" деп аталатын препозицияны қолданады; сондықтан Veo a Juan 'Мен Джонды көремін'; Hemos invitado a los estudiantes 'Біз студенттерді шақырдық'. Португал тілінде Deus 'Құдайдан' басқа жеке a іс жүзінде жоқ: louvar a Deus 'Құдайды мадақтау', amar a Deus 'Құдайды сүю'.
Ір a қарсы ір para
Екі тілде де өте жиі кездесетін сөз тіркестері a (көбінесе "қа") және para (көбінесе " үшін") болып табылады. Алайда, Еуропалық португал және испан тілдерінде қысқа уақытқа бару мен ұзақ уақытқа тұру арасында айырмашылық бар, әсіресе егер бұл жоспарланған жер болса, соңғы жағдайда a орнына para қолданылады. Еуропалық португал тілінде сөйлеушіге сөз тіркесін ауыстыруға дейін нақты тұруға тура келмегенмен, бұл контекстке байланысты ертерек емес, кеш оралатындығын білдіреді. Бұл айырмашылық ағылшын және бразилия португал тілдерінде жоқ. Испан тілінде айырмашылық жасалмайды, егер ұзақтығы контексте берілген болса (бәлкім, жасырын түрде), бұл жағдайда әдетте артықшылық беріледі. Мен үйіме жақын базарға бардым. (испанша) Fui ao mercado perto de/da minha casa./Fui para o mercado perto de/da minha casa. Мен үйге жақын базарға бардым. (Еуропа және Бразилия португал) 'Мен үйімнің маңындағы базарға бардым.' Бұрынғы президент Португалияға жер аударылды. (испанша) O presidente anterior foi exilado para Portugal. (Президент бұрынғы Португалия үшін жер аударылған). (Еуропа және Бразилия португал тілдерінде) "Бұрынғы президент Португалияға жер аударылды". [тұрақты немесе ұзақ уақытқа созылатын орын ауыстыру] Алайда, бірінші мысалда, пара португал тілінде өте қысқа уақытқа қарама-қарсы қолданылуы мүмкін. Мен бір минутқа ғана тез жүгіремін. Мен базарға барамын. (Португал) "Мен ұзақ тұра алмаймын, тек бір минут. Мен базарға барғым келеді. [өтініп тұрған тапсырма немесе тағайындау] Бразилиялық стандартты емес португал тілінде em (оның бастапқы түрінде немесе берілген мақаламен біріктірілген, созылу, no, na, numa, және т.б. ), әдеттегі португал тіліндегі a сөз тіркесін ауыстырады. "Вуна падарья" (Сендерге нан) (Бразилиялық стандартты емес португал) Vou à padaria. (Португал тілінде) "Мен нан пісіруге барамын". Мен кеше бір тойға бардым. (Бразилиялық стандартты португалша емес) Мен кеше Uma festa-ға бардым. (португал тілінде) "Мен кеше бір тойға бардым". Мұндай құрылым испан және еуропалық португал тілдерінде қолданылмайды. Португал тілінде até деген сөз тіркесін тұруға қысқа уақыт қажет болған немесе белгілі бір жерге барудың нақты себебі болған жағдайда да қолдануға болады. Испан тілінде hasta деген сөздің мағынасы мен қызметі бірдей. Жағажайға барамын. Voy hasta la playa. Жағажайға барамын. "Мен жағажайға барамын".
Fui ao mercado perto de/da minha casa./Fui para o mercado perto de/da minha casa. (European and Brazilian Portuguese)
'I went to the market near my house.' [temporary displacement]
El presidente anterior fue exiliado a Portugal. (Spanish)
O presidente anterior foi exilado para Portugal. (European and Brazilian Portuguese)
'The former president was exiled to Portugal.' [permanent, or more lasting displacement]
Note, though, in the first example, para could be used in Portuguese if in contrast to a very brief period of time. Não fico muito tempo, só um minuto. Tenho que/de ir para o mercado. (Portuguese)
'I can't stay long, only a minute. I have to go to the market.' [pending task or appointment]
In informal, non standard Brazilian Portuguese, em (in its original form or combined with a given article in a contraction, yielding no, na, numa, etc. ), often replaces the preposition a from standard Portuguese. Vou na padaria. (non standard Brazilian Portuguese)
Vou à padaria. (standard Portuguese)
'I'm going to the bakery.' Fui numa festa ontem. (non standard Brazilian Portuguese)
Fui a uma festa ontem. (standard Portuguese)
'I went to a party yesterday.' Such a construction is not used in Spanish or in European Portuguese. In Portuguese the preposition até can also be used when the duration of the stay is expected to be short or when there is a specific reason for going somewhere. In Spanish hasta has the same meaning and function. Vou até a praia. Voy hasta la playa. 'I'm going to the beach.'
Хасия және пара
Испан тілінде екі бағыт алғышы бар: para ("қалай" деген сөзбен бірге "қалай" деген сөзбен қоса) және hacia ("қалай" деген сөзбен қоса) деген сөзбен қоса). Олардың ішінде португал тілінде тек para бар, ол екі мағынаны қамтиды. Бұл сыйлық сен үшін. (испанша) Este presente é para ti. (испанша) Бұл сыйлық сен үшін. (Португалия) "Бұл сыйлық сендерге арналған". Сол ұшақ Бразилияға барады. (испанша) Сол ұшақ Бразилияға ұшты. (Португалия) "Ол ұшақ Бразилияға қарай ұшып бара жатыр". Әдетте, пара екі тілде де қысқартылады: испан тілінде pa, және португал тілінде pra (кейде p'ra деп жазылады және бұл форма әдебиетте қолданылуы мүмкін) немесе pa (тек Португалия мен Рио-де-Жанейрода жаргонмен, жазбаша түрде рұқсат етілмейді). Португал тілінде pra белгілі бір мағыналы сөзбен қосылуы мүмкін: pra + o > pro (BP) немесе prò (EP), pra + a > pra (BP) немесе prà (EP) және т.б. Сленгтің pa нұсқасына қатысты, олар: pa + o > pò, pa + a > pà және т.б.
Este presente é para ti. (Portuguese)
'This gift is for you.' Aquel/Ese avión va hacia Brasilia. (Spanish)
Aquele avião voa para Brasília. (Portuguese)
'That airplane is flying toward Brasília.' Colloquially, para is often reduced in both languages: to pa in Spanish, and to pra (sometimes written p'ra and this form may be used in literature) or pa (only in slang in Portugal and Rio de Janeiro, and not permitted in writing) in Portuguese. Portuguese pra, in turn, may join with the definite article: pra + o > pro (BP) or prò (EP), pra + a > pra (BP) or prà (EP), etc. In reference to the slang option pa, these become: pa + o > pò, pa + a > pà, etc.
"Болашаққа бару"
Екі тілде де ағылшын тіліндегі "келешекке барамын" дегенге ұқсас құрылым бар. Испан тілінде ir "to go" және infinitive conjugated form арасында a preposition бар: Vamos a cantar "Біз ән айтамыз" немесе "Әй, ән айтайық" (ir + a + infinitive қазіргі заман). Әдетте португал тілінде көмекші етістік пен негізгі етістік арасында алғы сөз болмайды: Vamos cantar (ir + infinitive қазіргі заман). Бұл етістіктің басқа уақыт күйінде болған кезде де қолданылады: Ayer yo iba a leer el libro, pero no tuve la oportunidad. (испанша) Кеше мен кітап оқығым келді, бірақ оған мүмкіндік болмады. (Португал) Кеше мен кітапты оқимын деп едім, бірақ оған мүмкіндік болмады.
Ayer yo iba a leer el libro, pero no tuve la oportunidad. (Spanish)
Ontem eu ia ler o livro, mas não tive a oportunidade. (Portuguese)
Yesterday I was going to read the book, but never had the chance.
Препозицияларды қолданудағы басқа да айырмашылықтар
Әдетте екі тілде де бірдей сөз тіркестері бірдей жағдайда қолданылады, бірақ көптеген ерекшеліктер бар. Біздің энергия шығыны. (испанша) (Os) nossos gastos com/de energia. (испанша) (Os) nossos gastos com/de energia. (Португалия) Біздің энергия шығынымыз. Мен Хуанға дауыс беремін. (испанша) Жоао үшін дауыс беремін. (Португалия) Мен Джонға дауыс беремін.
(Os) nossos gastos com/de energia. (Portuguese)
Our energy expenses. Voy a votar por/a Juan. (Spanish)
Vou votar em/no João. (Portuguese)
I'm going to vote for John.
Фоналогия
Испан және португал тілдерінің сөздік қоры ұқсас болғанымен, екі тіл бір-бірінен фонологиялық жағынан ерекшеленеді, бұл португал тіліндегі келт субстратты күшейтуіне байланысты. Португал тілі фонетикасы француз және каталан тілдеріне ұқсас, ал испан тілінің фонетикасы сардиния және сицилия тілдеріне ұқсас. Португал тілінде испан тілінен гөрі фонемиялық инвентаризация айтарлықтай көп. Бұл екі тілдің лексикалық ұқсастығына қарамастан, португал тілінің испан тілінде сөйлейтіндерге түсінікті болмайтынын түсіндіреді. Испан және португал тілдерінің негізгі айырмашылықтарының бірі - дауыстылар дыбыстары. Стандартты испан тілінде негізгі дауыстылар фонологиялық жүйесі бар, оның ішінде бес фонемалық дауыстылар бар (, , , ,). Фонетикалық назализация испан тілінде мұрындық ырғақтар арасында немесе сызықтардың алдындағы соңғы мұрындық ырғақ (және) арасында кездесетін дауыстылар үшін пайда болады, бірақ португал тілінде сияқты ерекше емес. Диалектілік жағынан, испан диалектілері көбірек дауыстылар санымен, кейбіреулері (мысалы, Мурсия және Шығыс Андалусия) 8 - 10 дауысты дыбыстарға дейін жетеді. Бұл француз тілі сияқты кельт тілінің латын тіліне фонологиялық бейімделуі болып көрінеді. Португал тілінде, каталан тілінде сияқты, дауыссыз дыбыс биіктігі қолданылады, бұл баса және баса емес (кемітілген) дауыссыз дыбыстарды қарама-қарсы етеді. Сонымен қатар, испан тілінде аллофон ретінде екі жартылай дауысты бар, ал португал тілінде төрт, екі ауызша және екі назализацияланған жылжулар бар (ағылшын тіліндегі көпшілік дауыстылар сияқты, жақын дыбыстар қолданылған бразилиялық диалекттердегі жылжулардың аллофондары). Келесі ойлар испан және португал тілдерінің стандартты нұсқаларын салыстыруға негізделген. Төмендегі ақпараттың кез келген адамның жеке айтылуынан айқын айырмашылығы оның идиолекті (немесе диалекті) аталған стандарттардан ауытқуы мүмкін екенін көрсетеді. Португал тілінің фонологиясы туралы ақпарат Селсо Педро Лютттен (Novo Manual de Português, 1971) және испан тілінің фонологиясы туралы ақпарат Мануэль Секодан (Gramática Esencial del Español, 1994) алынған. Екі тілдің фонемиялық инвентаризациясын салыстыра отырып, айқын айырмашылық байқалады. Біріншіден, стандартты португал тілінде испан тілінен гөрі фонемалар көп. Сонымен қатар, әр тілдің басқа тілдерде жоқ фонемалары бар.
Бірдей жазылатын әр түрлі дыбыстар
Орта ғасырдың соңынан бастап екі тіл де дыбыс ауысуы мен бірігуі арқылы оларды одан әрі ажыратады.
Басқа да айтылу айырмашылықтары
Испан және еуропалық португал тілдерінде жалғаудан кейін жалғау болады. d (EP) (BP) Испан және Еуропалық португал тілдерінде жалғаудан кейін жазылады. Португал тілінің барлық диалектілерінде ым дыбыстары мен африкатты аллофонды, негізінен Бразилияда, палатализациялаушы (, ,), немесе басқасының алдында (бұл Португалияда) елеусіз немесе баса көрсетілмеген кезде, баса көрсетіліп, сандиге ( → , → , Бразилияда да, Португалияда да) әкеледі. t (EP) (BP) g (EP) (BP) Испан және Еуропалық португал тілдерінде жалғаудан кейін жазылады. l (EP) (BP) Еуропалық португал тілінде соңғы иек каталан тілінде сияқты веларизацияланады (қара l қараңыз), ал көптеген Бразилия диалектілері мен кейбір еуропалық ауылдық диалектілерде Каипираға дауысталады. r, rr Португал тілінде r және rr бірнеше түрлі айтылады. Көптеген диалекттерде француз тілінде сияқты (, Португалияда және Бразилияда, , , және Бразилияда), ал ауылдық Солтүстік Португалияда және Оңтүстік Бразилияда бұл триллдік р (галисиан тілінде). Португалия мен Галисияның диалектілерінде және барлық бразилиялық диалектілерде соңғы r сөзі шүмекте болуы мүмкін, бірақ ағылшын тілінде , немесе кейбір оңтүстік және батыс бразилиялық диалектілерде жиі кездеседі, ал солтүстік және шығыс диалектілерінде ол қуыс. Әлемдегі португал диалектілерінде соңғы r әрқашан дауысты бастапқы сөздердің алдында "тап" деп айтылады. Испан тілінде r және rr бастапқы айтылуын альвеолалық трилл ретінде сақтады. Интервокальдық r - бұл екі тілде де альвеолалық кран. Ортаңғы r / l /, / n /, & / s / кейін, ал тамырдың бастапқы позициялары да trill [r] испан тілінде және гутурлық трил немесе португал тіліндегі басқа да нұсқалар; бұл сөз ciudadrealeño (Ciudad Real) құрама сөзінде де қолданылады. Алайда, дауыстылардан кейін тамырдың бастапқы r-і трилл айтылуын көрсету үшін префикспен немесе құрама сөздерде rr болады: prorrogar, infrarrojo, autorretrato, arrigares, puertorriqueño, Monterrey. Сылбырдың соңғы r испан тілінде трил [r] немесе тап [] болып табылады, бірақ тап тілдік сөйлеуде жиі кездеседі, ал трил әдетте эмфатикалық және ораторлық немесе ресми сөйлеуде айтылады. Испан тіліндегі соңғы r сөзінің алдында тынығу немесе үндеу немесе ырғақты бастапқы сөздің алдындағы сөзді немесе ырғақты бастапқы сөздің алдындағы сөзді ғана соғады. v Бастапқыда b және v әрпі тиісінше айтылатын және айтылатын дыбыстарды білдірді, бірақ екеуі ақырында испан тілінде бір фонемаға бірікті. Португал тілінің көптеген түрлері бөлек фонемалар болып қалды, ал ескі португал тілінің билабиалдық фрикативтері кейіннен француз және итальян тілдерінде сияқты лабиодентальдық фрикативке айналды. b және v дыбыстарының айтылуы арасында айырмашылық жоқ болғандықтан, испан тілінің жазылуы классикалық латын тіліне сәйкес қайта құрылды. Португал тілінде бұл әріптердің жазылуы латын және қазіргі итальян тілдеріне жақын айтылуға негізделген. Бұл орфографиялық айырмашылықтарға әкеледі: мысалы, испандық gobierno, haber, libro және португалдық governo, haver, livro. 1-ші сөздің кемшілікке толы белгіленуі. конъюгация етістіктер (ар-мен аяқталатын инфинитивтер) испан тілінде b (cantaba, cantabas, cantábamos және т.б.) деп жазылады, бірақ португал тілінде v (cantava, cantavas, cantávamos және т.б.) Испандық "ble" қосымшасы, "possible" (ағылшын тілінде "мүмкін" деп те қолданылады) сияқты португал тіліндегі "vel" дегенге сәйкес келеді: "possible". Испан тілінде b, d, g плазивтері жалғаулардан кейін "жұмсақ" (мұнда төменгі жолсыз) приблизивтер ретінде жүзеге асырылады. Еуропалық португал тілінде ұқсас айтылуларды естісе де, бразилиялық португал тілінің көпшілігі осы фонемаларды үнемі "қатты" плазивтер ретінде айтады. Бұл португал сөз тіркесін испан тілінде сөйлейтін адам үшін uma bala ("аяқ") сияқты una pala ("арқа") сияқты естілуі мүмкін.
Compare for example Spanish gobierno, haber, libro with Portuguese governo, haver, livro. The endings of the imperfect indicative tense of 1st. conjugation verbs (with infinitives ending in ar) are spelled with ⟨b⟩ in Spanish (cantaba, cantabas, cantábamos, and so on), but with ⟨v⟩ in Portuguese (cantava, cantavas, cantávamos, etc.) The Spanish adjectival suffix ble, as in posible (also used in English, "possible"), corresponds to vel in Portuguese: possível. In Spanish, the plosives b, d, g are lenited, usually realized as "soft" approximants (here represented without the undertracks) after continuants. While similar pronunciations can be heard in European Portuguese, most speakers of Brazilian Portuguese pronounce these phonemes consistently as "hard" plosives This can make a Portuguese phrase such as uma bala ("a bullet") sound like una pala ("a shovel") to a Spanish speaker.
Сөздің соңғы ырғақтары
Испан тілінде келесі сөздің соңғы ырғақтары болуы мүмкін: l, r, n, d, z, j, s, x, бірақ басқа соңғы ырғақтар да қарыз сөздерде рұқсат етіледі. Португал тілінде сөздің соңғы ырғақтары: l, r, s, x; z (тек басатын дауыстыдан кейін); n (тек басатын дауыстыдан кейін). Соңғы м - мұрын дыбысының орфографиялық белгісі. Басқа дауыссыздар әдетте қарыз сөздерде парагогикалық е алады.
Байланыс нысандары
Барранквенхо - португал тілінің оңтүстік испандық белгілері бар ауыспалы испан-португал диалектісі. Портуноль / Портуноль - Бразилияның испан тілінде сөйлейтін елдермен шекарасында сөйлейтін аралас тілдер. Папьяменто - испан және португал тілдерінің ықпалы бар креол тілі. Иудаистік испан тілі ортағасырлық кастиль тілінен алынған, бірақ иудаистік португал тілінің әсеріне ұшырады. Fala d'Ambo - португал тілінен шыққан, бірақ испан Гвинеясының билеушілерінің ықпалынан шыққан креол тілі.