Кіріспе
Американдық тәтті ту , Acorus americanus өсімдіктерінің бір түрі, американдық тәтті ту , АҚШ пен Канаданың солтүстігінде өсетін ылғалды алқап өсімдіктері. Бұл көпжылдық өсімдіктің жалпақ жасыл жапырақтары тікелей тамыршалардан шығып, бір-біріне ілініп тұрады. Сонымен қатар, қақпақтардың 26 көтерілген тамырлары бар, ал қима бойынша қаралғанда ортасы шиеленіскен. Жапырағы цитрусқа ұқсас дәмді хош иісті сапаға ие және сыраны дәмдеуіш ретінде пайдалануға болады. Бұл гүлді өсімдік, оның гүлдері бүйірлік шпадикске (қалың, ет тәрізді оське) орналасады, ал ұрықтандырылған гүлдер ішіндегі желеі бар жидек шығарады. Бұл өсімдік Пенсильванияда жойылып бара жатқан түр ретінде қорғалады.
Acorus americanus, the American sweet flag, is an emergent wetland plant native to the northern United States and Canada. This perennial plant has bright green blade shaped leaves that arise directly from the rhizomes and sheath into each other at the base. Additionally the blades have 2 6 raised veins, and a swollen center when viewed in cross section. The foliage has a citrus like spicy aromatic quality, and can be used to flavor beer. It is a flowering plant with inconspicuous flowers that are arranged on a lateral spadix (a thickened, fleshy axis) and the fertilized flowers produce berries with a jelly inside. This plant is protected as a state endangered species in Pennsylvania.
Этимология
"Акорус" атауы гректің "акорон" сөзінен алынған, бұл атауды Диоскорид қолданған, ол өз кезегінде "кореон" сөзінен шыққан, яғни "оқушы" деген мағынаны білдіреді, өйткені ол өсімдіктер медицинасында көздің қабынуын емдеу үшін қолданылған. "Americanus" түрінің атауы бұл тұқымның американдық түрі екенін көрсетеді, оны өте ұқсас Еуропалық және батыс Азиялық түрлерден ажыратып, Acorus calamus.
Таксономия
Acorus americanus бұрын Acorus calamus var деп жіктелетін. Америкалық. Ол тек қана құнарлы диплоид (2n = 24) болып ерекшеленеді, ал Еуропа мен Азияның көпшілігі А. каламусы - тек жыныстық қатынассыз таралатын стерильді триплоидтық түр. Солтүстік Азиядағы диплоидты өсімдіктер A. americanus-тың өкілдері болуы мүмкін. Диплоид ретінде де β-азарон пайда болмайды.
Қолданылуы
Бұл өсімдікті америкалықтар мен еуропалықтардың алғашқы қоныстанушылары кеңінен қолданған.
Химия
1968 жылы Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы Acorus calamus-тың тамақ қоспасы ретінде және дәрілік заттар ретінде қолданылуына тыйым салды. Бұл зертханалық зерттеулердің нәтижесінде зертханалық жануарлардың тамағын ұзақ уақыт бойы оқшауланған химиялық заттардың (β асарон) үлкен дозаларымен толықтыруға қатысты. Өсімдік канцерогенді деп белгіленген. Сенімсіз дереккөз: date=March 2018 Wichtl "Шошқаларда байқалған канцерогендік әсерлердің адам ағзасына қатысы бар-жоғы белгісіз" дейді. Алайда, көптеген дереккөздер диплоидтық штаммнан басқа штаммдарды ішуде сақ болуды ұсынады. Гималай, Моңғолия және Сибирьдің кейбір бөліктеріндегі Акорус каламусының диплоидты штаммдары сияқты, Акорус американус диплоидты штаммында прокарциногенді β асарон жоқ. Зерттеулер " β асарон Солтүстік Американың спонтанды диплоидты Acorus [Calamus var. Америкалық". Кейбіреулер каламус галлюциногенді деп санайды. Бұл қала аңызы Хоффер мен Осмундтың "Галлюциногендер" атты кітабының екі бетіне негізделген. Осы екі беттің мәліметтері екі адамның (ерлі-зайыпты) бірнеше рет каламусты жұтқандығы туралы анекдоттық мәліметтерімен негізделген. Каламустың бірде-бір компоненті адам ағзасында ТМА (триметоксиамфетамин) болып өзгермейді. Сондықтан, мүмкін, бұдан да көп зерттеу қажет. Қаламның миындағы инсульт пен химиялық жолмен пайда болған нейродегенерацияға қарсы нейроқорғау әсері бар. Атап айтқанда, акриламидтің әсерінен пайда болатын нейротоксикалық әсерден қорғайды.