Кіріспе

XIV ғасыр ислам ғалымы Садр ад Дин Әбу'л Хасан ʿАли Ибн Аби әл 'Изз (صَدرُ الدين أبو الحسن عليُّ بن علاءِ الدين الدمشقي الصالحيَّ) - 14 ғасыр араб мұсылман ғалымы және Дамаск пен Мысырда қади болып қызмет еткен заңгер. Ол әл-Тахауидің "Ақида әл-Тахауия" атты трактатына қатысты өзінің өте даулы түсініктемесін жазғаны үшін танымал. Бұл түсініктеме салафилер арасында кең тараған.

Өмірбаян

Ибн Хажар әл-Асқаланидің айтуынша, Ибн Әби әл-Изз 1331 жылы 12 Зуль-Хиджада / 731 жылы хижрада Ханафи заң мектебінің берік ұстанымы болған отбасынан шыққан. Ол Ибн Катирдің шәкірті, Ибн Таймияның шәкірті болды. Ол өзінің туған қаласы Дамаскіде би болып тағайындалды, кейіннен Дамаскіге қайтып оралғанға дейін Мысырда билік етті. Дамаскіде судья болған соңғы кезеңінде әл-Изз Аллада бағыт бар, тозақ мәңгі емес деген көзқарасы және Ибн Айбуктің қасидасына (поэмасы) деген сын пікірінен кейін дау-дамайға ұшырады. Оның судьялық қызметі кейіннен жойылды, ал ол қарсыластарының көзінде заңды түрде сенбейтін болғандықтан, оның некесі жарамсыз болды, сондықтан олар әйеліне қол сұғып, оны өздерінің біреуімен үйленді, әл-Насири есімді адам билік органдарына мәселені көтерді, нәтижесінде әл-Изздің орны қалпына келтірілді. Матуриди ғалымы Ибрахим әл Якуби әл-Изздің Ибн әл-Қайимнің псевдонимі екеніне күдік білдірді, себебі шархтағы ұстанымдар мен Ибн әл-Қайимнің мұғалімі Ибн Таймияның ұстанымдары арасындағы ұқсастықтар. Мұхаммед Захид әл Каутари әл-Изздің бар екендігіне мүлдем қарсылық білдірді және оның өмірбаянының егжей-тегжейлері жақында жасалған интерполяциялар немесе жалған атрибуциялар деп мәлімдеді, бұл шархты хәнәфи болуы мүмкін емес антропоморфисттің жұмысы деп дәлелдеді. Шарх кейінгі салафи қозғалысының мүшелері арасында танымал болды, олар оны Матуриди ықпалынан азат шығарманың шынайы бейнесі деп санайды, осылайша оны салафилік сенімге сәйкес деп көрсетеді. Көптеген салафи ғалымдары шарх туралы түсініктемелер мен түсініктемелер шығарды, соның ішінде Абд әл-Азиз ибн Баз, Мұхаммед Насируддин әл-Албани және Салех әл-Фаузан, және ол Мединаның Ислам университетінде стандартты мәтін ретінде оқытылады.