Кіріспе

Ямайка ағылшын тілінің нұсқасы, оның ішінде Ямайка стандартты ағылшын тілі, Ямайкаға тән ағылшын тілінің бір түрі болып табылады және елдің ресми тілі. Ямайка ағылшын тілі мен Ямайка патоисі (креол тілі) арасында белгілі бір айырмашылық бар, бірақ бұл екі ұғым арасындағы қатаң шекара емес, көбінесе екі шектік нүктенің арасындағы біртіндеп өтетін үздіксіздік. Ямайка ағылшын тілі көбінесе британдық ағылшын тілінің орфографиялық нормаларын сақтайды.

Әлеуметтік-лингвистика

Ямайка стандартты ағылшын тілі – халықаралық стандартты ағылшын тілінің бір түрі (Англиядағы ағылшын тілі). Осы диалектке елеулі әсер еткен бірнеше тілдік нұсқаулар бар. Ағылшын тілі 1655 жылы Ұлыбританияның отарлауы салдарынан Ямайкаға енгізілді. Британдық ағылшын тілі орта білімнен кейінгі білім беру арқылы, сондай-ақ Ямайкаға көшіп келген британдық мұғалімдер арқылы тарады. Стандартты нұсқасын сөйлейтін адамдар көбінесе жоғары әлеуметтік топқа жатады, ал патуадан гөрі стандартты ағылшын тілінде сөйлейтіндер «uptown» деп аталады. Ямайка патуасы – ямайка ағылшын тіліне әсер ететін тағы бір көз. «r» дыбысының дауыстылардың алдында ғана айтылуы (ротикалық емес) ямайка ағылшын тілінде өте өзгермелі және фонемалық, тіпті әлеуметтік контекстке байланысты болуы мүмкін. Ямайка ағылшын тіліндегі акценттер: лексикалық жиынның сөздеріне қатысты ротикалық емес (соңғы буындағы «r» жоқ); ротикалық (яғни, «r» дыбысын толық сақтай отырып) және жиынның сөздеріне қатысты; ротикалық дәрежесі жоғарыдан ортаға дейін , , және жиындары; және көптеген басқа сөз жиындары үшін ротикалық деңгейі төмен. «r» дыбысынан кейін дауысты болғанда, «r» дыбысынан кейін дауысты болмағанға қарағанда ротикалық емес болу ықтималдығы жоғары. Дегенмен, жалпы алғанда, ротикалық белгілер жоғары білім деңгейімен байланысты. Бұл Ямайка білім беру жүйесінің ағылшын тілінің ротикалық нұсқасын қалыпқа келтіріп, насихаттауына байланысты. Осылайша, білімді ямайкалық ағылшын тіліндегі ротикалық деңгей өте төмен, ротикалық 21,7% жағдайда кездеседі. «fair» және «fear» дифтонгтарының бірігуі Ямайка стандартты ағылшын және Ямайка патуасында да орын алады, нәтижесінде бұл екі сөз (және көптеген басқалары, мысалы, «bear» және «beer») жиі гомофондарға айналады: дыбыс , бірақ көбінесе (шамамен «ee air» сияқты; сондықтан «bear/beer» «bee air» ретінде). Қысқа «a» дыбысы (, адам, шляпа т.б.) өте ашық, ирланд тіліндегі нұсқаларына ұқсас, ал , , және осы дыбысты ұзартылған және сәл артқа жылжытылған күйде қолданады; бұл айырмашылық лондондық айырмашылықты сақтай алады. Екі тілде де дөңгеленген , бірақ қос дауыстыларды біріктіру теориялық тұрғыдан соңғы сөздерді ұзарту арқылы болдырмайды; Ямайка патуасында сөйлейтіндер үшін біріктірілген дауыстылар әлдеқайда төмен. Стандартты білімді диалекттегі және дауыстылары ұзын монофонгтар: сәйкесінше және . Төменгі орталық дауыстыдан бұрын , velar дыбыстары палаталдану арқылы айтылуы мүмкін, сондықтан мысық [khat ~ kjat] және карта [kha:d ~ kja:d] деп айтылады; [ɡ] және [ɡj] бірге кездеседі, мысалы, [ɡap ~ ɡjap] немесе күзет [ɡa:(ɹ)d ~ ɡja:(ɹ)d]. Бұл айырмашылықтар Ямайка патуасындағы [а] алдындағы фонемалардан ерекшеленеді: [ɡja:dn̩] – бақ, ал [ɡa:dn̩] – Гордон; [kja:f] – бұзау, ал [ka:f] – жөтел. Олар Ямайка ағылшын тілінде ерекше фонемалар емес, өйткені бұл сөздер дауыстылармен ([a] және [ɔ]) ажыратылады. Дегенмен, бұл факт білімді тілдерді қолданушыларды [kj] дыбысын кемінде ұзартылмаған «a» алдында қолданудан тоқтатып қоймайды. Алайда, дауыстылардың ұзындығы маңызды фактор болуы мүмкін, өйткені мысық, жүзу, кейіпкер және Кариб теңізі сияқты формаларды естуге болады, бірақ бай немесе орта тапқа ұмтылатын тілдер машинаны ұзын дауыстысына байланысты аулақ ұстайды. Мүмкін, білім деңгейі төмен Ямайка патуасында сөйлейтіндер ағылшын тілін басқа да бірнеше ерекшеліктерімен, соның ішінде бірігуімен (мысалы, тышқан және шіріген сөздер гомофондар ретінде) және бірігуімен (мысалы, сызық және жамбас сөздері гомофондар ретінде) сөйлей алады. «th» дыбысының орынбасары да жиі кездеседі. Кариб ағылшын тілінің ағылшын диалекттерінен тыс тілдерде сөйлейтіндерге ең ерекше дыбысы – оның ерекше ырғағы мен интонациясы. Лингвистер бұл жүйенің көбінесе басымдыққа, дыбысқа немесе екеуінің араласуына негізделгенін талқылайды. Кейде ямайкалық ағылшын тілінде баса және баса емес буындар арасындағы айырмашылық азайған деп саналады, яғни барлық буындар салыстырмалы түрде бірдей баса айтылады: сондықтан ас үй , емес, (мүмкін, Кариб теңізіне жатпайтын адам екінші буынды баса айтса да:). Ямайка ағылшын тілінде ағылшын тіліндегі азайтылған дауыстылар кейде азайтылмайды, ал кейде өте азайтылады, сондықтан белгі , бірақ , ал цемент тіпті азайтылуы мүмкін; ойындағы ережелердің нақты нюанстары да қатты талқыланады.