Кіріспе

Эстидфодтағы рәсім Бардтың (Crùn na Bàrdachd) таққа отырғызылуы - Уэльстің эстидфодындағы немесе Шотландияның гэль тіліндегі модтағы ең маңызды оқиғалардың бірі.

Естеддфод

Ең танымал осындай рәсім Уэльстің Ұлттық Эстеддфодында өтеді және әдетте Эстеддфод аптасының дүйсенбі күні түстен кейін өтеді (бұрын ол сейсенбіде өткізілетін). Әр бір есдифодқа арнап арнайы жасалған жаңа бардтық тәж бар. Ол "Приддест" байқауының жеңімпазына беріледі. Ян Морристің айтуынша, "Уэльстік ақындар еркін өлең туралы айтқанда, олар ағылшын поэзиясының ережелеріне бағынатын сонет немесе ода сияқты формаларды білдіреді. "Строгие метрики" өлеңдері әлі күнге дейін 600 жыл бұрын дұрыс поэтикалық композиция үшін белгіленген күрделі ережелерді құрметтейді". Үш судья бар және олардың ішінде Меррид Хопвуд және Т. Джеймс Джонс сияқты бұрынғы корольдік бардтар бар. Ұлттық Эстеддфодтың тәжі алғаш рет 1867 жылы берілді. Тақ кию рәсімін Архдруид басқарады, ол жеңімпаздың жұмысын тапсыру кезінде қолданған қалама атын ғана қолдана отырып, бардтың жеке басын жарияламас бұрын, судьялардың бірін сотқа және судьялардың пікірлерін оқуға шақырады. Осы уақытқа дейін ешкім бардтың кім екенін білмейді, оны тұруға шақырады, содан кейін сахнаға шығарып, тәж кигізеді. Бардтық кресло мен тәждің "қосынды" бір Эстеддфода жеңу - бұл Эстеддфод тарихында бірнеше рет қол жеткізілген жетістік. 1912 жылы Врексемде өткен Ұлттық Эстеддфод кезінде Т. Х. Пэрри Уильямс алғаш рет қос жеңіске жетті. Кейін Пэрри Уильямс туған жеріне, Риддуға, қайтып келгенін еске алады. Парри Уильямсқа екі мәрте жеңіске жеткенін хабарлағаннан кейін, "милость ізде" деген кеңес берілді. Кейін Parry Williams жұмыс берушісіне екі жеңістің де оған 40 фунт стерлинг әкелгенін хабарлағанда, туысы ашулы сенімсіздікпен: "Ак ми гнуст nhw i gyd ar dy din!!!" деп айқайлады. ("Сіз оларды өз қолыңызбен таптыңдар!"). Соңғы уақытта Алан Ллвайд пен Дональд Эванс екі рет қос жеңіс алды. 2018 жылдың тамызында жеңімпаздық тажы Кардиффтің жазушысы Катрин Даффидке берілді, бірақ рәсім кезінде архидруид Герайнт Лифон мұны ер адамдарсыз жасай алмағанын айтып, дау тудырды. Кейін Лифон кешірім сұрады.

Мод

Рональд Блэктің айтуынша, "1923 жылы Уэльстің Эстеддфодынан үлгі алып, An Comunn Gàidhealach жыл сайынғы поэзия жарыстарының құрылымын бір конкурсқа жеңілдетті. Бұл қадамның артында тұрған адам, таңқаларлық емес, Ангус Робертсон, ол кездегі "Коммуна" президенті болды. Дәстүрлі және заманауи өлеңдер арасындағы ерекше орта жолды ұсына отырып, байқау көптеген назарға лайық шығармаларды шығарды (Көптеген қосалқы сыйлықтар қалды; Сорли Маклин 1928 жылы кіші сыйлықты жеңіп алды, ал 1946 жылы Дерик Томсон әдеби байқаулардың ең танымал қатысушысы ретінде алтын медальді жеңіп алды). Бардтың тажы жыл сайын Модтың жабылу концерті кезінде тақтаға ілінген. Таңғаларлық жайт, Уэльстегіден айырмашылығы, жеңімпаз поэманың өзі іс жүргізудің бір бөлігі болмады 1978 жылы сыйлық берілмеді, өйткені өтінімнің сапасы жеткілікті емес еді. Бұл бес жыл ішінде екінші рет болды, ал 1979 жылдың наурыз айында Ан Комунн Бардтың тажы енді берілмейтінін жариялады". 2011 жылы Льюис аралындағы Сторноуэйде өткен Корольдік ұлттық мода кезінде Льюис Маккиннонның Новая Шотландиядағы Антигониш округіне тараған канадалық гэль тілінде жазған поэзиясы Бардтың тәжін жеңіп алған кезде, су айрығы болды. Бұл марапаттың шотланд диаспорасынан шыққан ғаиль ақынына берілуі Мод тарихында бірінші рет болды.