Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кастилия мен Леон королі 1390–1406 жылдары. Кастилия королі Генрих III (4 қазан 1379 – 25 желтоқсан 1406), нашар денсаулығынан "Азап шегуші" деп аталды (Lang es), Иоанн I мен Арагондық Элеонораның ұлы. 1390 жылы ол әкесінен кейін Кастилия тағына отырды.
King of Castile and León from 1390 to 1406
Henry III of Castile (4 October 1379 – 25 December 1406), called the Suffering due to his ill health (Lang es, ), was the son of John I and Eleanor of Aragon. He succeeded his father as King of Castile in 1390.
Туған жері мен білімі
Генрих Кастилияның астанасы Бургоста, Кастилияның жаңадан таққа отырған королі Иоанн I және оның әйелі Арагондық Элеонораның тұңғыш баласы ретінде дүниеге келді. Оның кіші інісі Фердинанд Арагон королі болды. Оның тәрбиесі Джон Ниноның әйелі Инес Лассо де ла Вегаға сеніп тапсырылды. Бала кезінде оны Тюи-Виго епископы Диего де Аная Малдонадо тәрбиеледі, кейіннен ол Севилья архиепискобы болды. Оның ұстазы Хуан Хуртадо де Мендоса эль Лимпио, ал рухани кеңесшісі доминикан Алонсо де Кузанза болды, ол кейіннен Саламанка және Леон епискобы болды.
Henry was born in Burgos, the capital of Castile, the first born child of the recently crowned king John I of Castile and his wife Eleanor of Aragon. His younger brother Ferdinand grew up to become king of Aragon. His upbringing was entrusted to Inés Lasso de la Vega, the wife of John Niño. As a child he was educated by Diego de Anaya Maldonado, Bishop of Tui Vigo, who later became Archbishop of Seville. His tutor was Juan Hurtado de Mendoza el Limpio and his confessor was the Dominican Alonso de Cusanza, who later became Bishop of Salamanca and León.
Астурияның князі
Той кезінде ол Бривиеска сотының мақұлдауымен Астурияның ханзадасы атағын алды. Бұл атақ оны тақ мұрагері ретінде белгіледі. Ол осы атақты алғаш рет иеленді, ал бұрынғы тақ мұрагерлері infantes mayores деп аталған. 1390 жылы әкесі португалдықтардың мойындауын алу үшін оның пайдасына тақтан бас тартуды қарастырды, бірақ кеңесі оны осы жоспардан қайтарды. Олар бұған қарсы болды, өйткені бұрынғы осындай шешімдерден патшалыққа зиян келген еді. Бірақ сол жылдың қазан айында король Джон Алкала-де-Энарес қаласында аттан құлап қайтыс болды, және Генрих король деп жарияланды. Ол 13 жасында 1393 жылдың 2 тамызында билікке келді, регенттік кезеңіндегі күрделі өзгерістердің уақытында.
At the time of his wedding, he received the title Prince of Asturias with the approval of the court of Briviesca. This title designated him as the heir apparent. He was the first person to hold this title, with earlier heirs to the throne being known as infantes mayores. In 1390, his father considered abdicating in his favour to gain the recognition of the Portuguese, but he was dissuaded from this plan by his council. They were against it because of the damage caused to the kingdom by earlier similar decisions. However, in October of the same year, King John died in Alcalá de Henares by falling off his horse, and Henry was proclaimed king. He assumed power on 2 August 1393, at the age of 13, during a tumultuous period of changes in the regency.
Билік
Оның лақап аты болғанымен, Генрих III 15 ғасырдың басында белсенді сыртқы саясат пен маневрлер жүргізді. Ол ақсүйектерді бағындырып, патшалық билікті қайта орната алды. Генрих III аристократияның қолдауына ие болды және олардың ең ықпалды туыстарын (Алфонсо Энрикес және оның тәтесі, Кастилияның Элеонорасы, Наварра королевасы) ығыстырды. Кастилия сарайындағы алдыңғылары берген жеңілдіктерді, мысалы, алкабала (сатудан ауыр салық) және кеңеске қатысу құқығын жойды. Ол қалалық билік өкілдерінің санын арттырып, мемлекеттік экономиканы жақсартты. Яһудилерге жасалған қысымды азайтты және 1391 жылдан бастап күшейген зорлық-зомбылыққа қарсы бірнеше заңдар қабылдады. Генрих патшаның тұсында Кастилия флоты ағылшындарға қарсы бірнеше жеңіске жетті; Генрих III 1400 жылы Солтүстік Африкадағы қарақшылар бекінісі болған Тетуанды қиратқан теңіз күштерін жіберді. 1402 жылы ол Канар аралдарын жаулауға кірісіп, француз саяхатшысы Жан де Бетенкурды осы мақсатта жіберді. 1396 жылы ол португалдықтардың шабуылына Бадахозға шабуыл жасап тойтарыс берді және 1402 жылғы 15 тамызда өзінің інісі, Португалия королі Жуан I-мен бейбіт келісімге келді. Генрих III сондай-ақ Пайо Гомес де Сотомайор мен Эрнан Санчес де Паласуэлос, ал кейін 1403 жылғы 21 мамырда Руй Гонсалес де Клавихоны Тимурға елші ретінде, Тимурид империясы мен Кастилияның Осман империясына қарсы одақ құру мүмкіндігін талқылау үшін жіберді. Соңғысы өзінің саяхатын "Эмбаджада а Таморлан" атты кітабында баяндады. Генрих III Рим папасының қарсыласы Бенедикт XIII-нің талаптарын қолдады. Ол Гранада әмірлігіне қарсы соғысты қайта бастады және 1406 жылы Убеда қаласының жанындағы Коллежарес шайқасында жеңіске жетіп, қаланы босатып алды. Бірақ сол жылдың соңында болған қайтысы оған бұл жорысты аяқтауға мүмкіндік бермеді. 1406 жылы Генрих патша Эль-Пардо тауында аң аулау сарайын салдырды, себебі онда көптеген аңдар болды. Кейіннен бұл сарайды Испания королі болған Киелі Рим императоры Карл V Эль-Пардоның Корольдік сарайына айналдырды. Генрих III денсаулығының нашарлауына байланысты өзінің билігінің бір бөлігін өзінің інісі, Арагон королі Фердинанд I-ге тапсырды, ол ұлы, Кастилия королі Жуан II билікке келуге тым жас болғанда регент болды. Генрих III 1406 жылғы 25 желтоқсанда Гранада әмірлігіне қарсы жорыққа дайындалып жатқанда Толедо қаласында қайтыс болды.
Despite his nickname, King Henry III engaged in a vigorous foreign policy and manoeuvres during the first few years of the 15th century. He was able to pacify the nobility and restore royal power. Henry III was supported by the aristocracy and displaced their most powerful relatives (such as Alfonso Enríquez and his aunt, Eleanor of Castile, Queen of Navarre). He repealed privileges granted by his predecessors at the Court of Castile, such as the alcabala (a heavy sales tax) and the right to attend the council. He increased the number of city magistrates and cleaned up the kingdom's economy. He reduced persecution of the Jews and passed various bills against the violence, which had become particularly bad by 1391. During King Henry's reign, the Castilian fleet won several victories against the English; Henry III sent a naval fleet in 1400 that destroyed Tétouan in North Africa, a pirate base. In 1402, he began the colonisation of the Canary Islands, sending French explorer Jean de Béthencourt to do so. In 1396, he deflected a Portuguese invasion with an attack on Badajoz, finally signing a peace treaty with his brother in law, King John I of Portugal, on 15 August 1402. Henry III also sent Payo Gómez de Sotomayor and Hernán Sánchez de Palazuelos, and later on 21 May 1403, Ruy González de Clavijo, as ambassadors to Timur to discuss the possibility of an alliance between the Timurid Empire and Castile against the Ottoman Empire. The latter recounted his travels in a book, Embajada a Tamorlán. Henry III supported the papal pretension of Antipope Benedict XIII. He restarted the conflict against the kingdom of Granada, winning a victory at the Battle of Collejares, near Úbeda, which freed the town in 1406. However his untimely death later in that same year prevented him from completing this campaign. In 1406, King Henry built a pavilion (hunting lodge) on Mount El Pardo because of abundant game there. The lodge would later be transformed into the Royal Palace of El Pardo by Charles V, Holy Roman Emperor, who would rule as King of Spain. Due to Henry III's poor health, he delegated part of his power to his brother King Ferdinand I of Aragon in the later part of his reign, who became regent while his son John II of Castile was too young to rule. King Henry III died in the city of Toledo on 25 December 1406, while preparing a campaign against the Emirate of Granada.
Қабір
Генрихтің денесі қайтыс болғаннан кейін Толедо қаласына жеткізіліп, Толедо соборының Жаңа Монархтар капелласындағы қабірге қойылды, және оның қалдықтары бүгінгі күнге дейін сол жерде сақталып тұр. Қабір Жаңа Евангелия жағындағы хор орындықтарының үстінде орналасқан және Платереско стилінде жасалған. Қорап бөлігі Кастилия және Леонның гербтерімен әшекейленген, ал төменгі ішкі бөлігінде трофейлермен безендірілген үш панель бар. Үш панельдің үстінде екі херувим монархтың эпитафиясы жазылған тақтайшаны ұстап тұр. Генрихтің қабірінің үстінде полихромды әк тастан жасалған осыған дейін жатқан мүсіні орналасқан. Генрих францискандық киіммен киінген, бірақ оның қолындағы қылышын белбеуіне ілген, ол Сан-Францисконың белдеуіне параллель. Патшаның тәж киген басы үш зәулім жастыққа сүйеніп, аяқтары жалаңаш. Мүсіннің төрт бұрышында төрт тізе бүгіп отырған періште бар.
After his death, Henry's body was taken to the city of Toledo, where he was interred in a tomb in the Chapel of the New Monarchs of the Cathedral of Toledo, and his remains are still there today. The tomb is located above the choir stalls on the Gospel side and is in the Plateresque style. The box part is decorated with the shields of Castile and León, and the lower interior has three panels decorated with trophies. Above the three panels two cherubs hold a plaque on which is engraved the Monarch's epitaph in medieval Spanish:
There is a recumbent statue of Henry III over the tomb, made in polychrome alabaster. Henry appears clothed in a Franciscan habit, although his hands are holding his sword in his girdle, which runs parallel to the Cordón de San Francisco. The king's head in his crown rests on three rich cushions, and his feet are bare. Four kneeling angels are at the corners of the statue.