Кіріспе

Польша Корольдігінің дворяны (1521-1582) Боньчадан Миколай Сиеницки (1521-1582) - Польша Корольдігінің дворяны. Ол Чельм жерінің палаталысы қызметін атқарды және өз кезеңінің әйгілі саясаткері болды. Польшаның ең үздік саяси ораторларының бірі саналатын ол Сеймнің маршалы атағын тоғыз рет иеленген. Протестант болған ол өмірінің соңында Польша бауырларының мүшесі болды және қазіргі Еуропада елестетілмейтін масштабта Польша-Литва одақтастығында діни төзімділіктің жаңа заңдарын енгізген Варшава конфедерациясының негізгі бастамашыларының бірі болды.

Ерте мансап

Миколай Сиеницки 1521 жылы Станислав Сиеницки мен Барбара Боришевсканың үйінде дүниеге келген. 1535 жылы Еуропадағы ең көне университеттердің бірі - Ягеллон университетінде білім алуды бастады. Көп ұзамай ол саясатқа белсенді түрде қызығушылық танытып, әкесіне қосылды жергілікті парламент (сейм) сессиясында өзінің туған аймағы (Chełm жері немесе ziemia chełmska). Ол бірнеше рет сол диеталарға патшаның легаты болып сайланды және өз әріптестері арасында үлкен құрмет пен танымалдылыққа ие болды.

Сеймдегі мансабы

Әкесі қайтыс болғаннан кейін ол белгілі саясаткер болды. 1550 жылы ол Чельм сеймигімен ұлттық Сеймге аймақтық депутат болып сайланды. Осы Сеймеде Сиеницки сенаторларды патшаға ешқандай көмек көрсетпеді деп айыптап, патшаның өзін сынға алғандығымен атақты болды (Зигмунд II Август сол кезде өзінің некелері туралы ақсүйектермен дау-дамайда болды). Бұл оның Сеймде сөйлеген соңғы сөзі болмады; келесі бірнеше жылда ол Польшаның Демостені ретінде атақ алады. 1553 жылдан бастап ол магнаттарға қарсы шығып, ел реформасын жасауға тырысқан орта дворяндықтың саяси партиясы - екзекуционисттік қозғалыстың белсенді мүшесі болды. Ол магнаттар заңсыз иеленген Корольдік жерлерді қайтаруды, үйлеспеушілік ережесін қолдануды және Польшадағы құқық қорғауды нығайту үшін starost кеңсесін реформалауды талап ететін топтың дауысты мүшесі болады. Ол сондай-ақ парламенттік құқық бойынша сарапшы болды және Польшада көптеген құқықтық терминдерді енгізген немесе танымал еткен деп саналады. Ол Польша-Литва одағының жақтасы болды және Польша Корольдігі мен Литва Ұлы Княжелігі арасындағы бұрынғы жеке одақты Польша-Литва Одағының жаңа еліне айналдырған Люблин одағының күшті қорғаушысы болды. Дін саласында ол реформацияны және Akademia Rakowicka сияқты түрлі мекемелерді қолдады. Сонымен қатар ол поляк католиктерін Римге тәуелділігі үшін сынға алды, ал Якуб Учанский сияқты жергілікті, поляк діни иерархиясы үшін көбірек тәуелсіздікті және тіпті поляк ұлттық шіркеуін құруды қалағандарды қолдады. 30 жылдық саяси мансабында Миколай 25 ұлттық Сеймнің 22-сіне қатысады (1550-1583). Ол басқа депутаттардың үлкен қолдауына ие болды: ол жиі патша мен сенаторларға депутаттардың өкілі болып сайланды және Сеймнің маршалы қызметін уақытша 9 рет атқарды (Пиотров 15.05. 26.07.1550, Краков 1.02 жылы. 29.03.1553, Пётрков 22.04 ж. 15.06.1555, Варшава 6.12.1556 14.01.1557, Пьотрокво 5.12.1558 8.02.1559, Варшава 22.11.1563 1.04.1564, Парчев 24.06. 12.08.1564; Пиотрков 18.01. 14.04.1556, Воладағы сайлау сеймі 7.11. 15.12.1575 ж.) қарастырылған. Польша тарихында оның рекордына басқа бірде-бір саясаткер жақындамады. Ол елге деген құлшынысы үшін кеңінен құрметтеліп, ешқашан Кельм подкоморзиінің кішігірім лауазымынан артыққа ұмтылмаған және ешқашан заңның дұрыс емес жағына басқан емес.

Варшава конфедерациясы және патшалық сайлау

Сиеницки Варшава Конфедерациясының бастамашыларының бірі болды. Діни толеранттылық пен ұлттық бірліктің қажеттілігінің дауысты қолдаушысы, ол католикалық дін қызметкерлерінің кідірту тактикасын қатты сынға алды, бұл интеррегнумның қиын кезеңінде жаңадан құрылған Мемлекеттің саяси тұрақтылығына қауіп төндірді. Конфедерацияға қол қойылғаннан кейін ол оның ережелерін Генридің баптарына, кейіннен pacta conventa-ға енгізудің негізгі қолдаушыларының бірі болды (канцлер Ян Замойский сияқты реформаға бейім басқа да поляк саясаткерлерімен бірге). Ол сондай-ақ Корольдік сот құруды және Польша-Литва мемлекетінің басқа да реформаларын қолдады. Ол өзін уақытша билеуші (интеррекс) деп жариялаған Гнезнен архиепискобын сынға алды; ол сондай-ақ Габсбургтердің кандидатын Польша тағына сайлағысы келген магнаттарды сынға алды. Орта және төменгі дворяндармен бірге ол Францияның Генрих III-ін, кейіннен Стефан Баториді Польша тағына сайлауды қолдады.