Кіріспе

Мируиз (, мир, басшы және уағызшы, уағызшы) - бас діни қызметкерлердің мұрагерлік институты, бұл Кашмир аңғарына тән. Мирвайздердің дәстүрлі рөлі - ғибадатханалар мен мешіттерде діни білім беру. Уақыт өте келе, мирваиздер әлеуметтік, мәдени және саяси іс-әрекеттерге де кірісті. Кашмирде екі негізгі мирвайз нәсілдері бар: Кашмирдің мирвайзінің орны Шринагардағы тарихи Джама мешітінде. Мируаз Хамадани (Али Хамадани есімімен) деп аталатын басқа ұрпақ тарихи Ханқах е Мула мешітінде орналасқан. Әр ұрпақ дәстүрлі түрде бір отбасының меншігі болып табылады, оның тамыры 14 ғасырда Кашмирге Мир Сайид Али Хамаданимен келген ата-бабаларына жатады. Жергілікті саясатқа жиі араласатын екі ру арасындағы бәсекелестік тарихи түрде қақтығыстардың, соның ішінде зорлық-зомбылықтардың себебі болды.

Атақты иелері

Мүлви Сиддик Улла (1075 1155 Х) Сиддик Баба деп аталады және оның ұлы Ахунд Мүлви Абдуссалам (1129 1209 Х) Шринагардың шетінде жерленген, онда олар өмір сүрді және исламды уағыздады. Ахунт Мүлви Абдусаламның бес ұлы болды, олардың бірі Хафиз Ғұлам Расул Шах (1161 1234), Ласа Баба ретінде белгілі, Мир ваизи Кашмир (Кашмирдің бас уағыздаушысы) атағын алған алғашқы адам болды. Уәли Улла, Рахим Шах, Абдулла Шах және Банда Шах, қалған төртеу Мируайз Хамадан деп аталады. Хажи Мұхаммед Яхья (1201 1298 Х) билікті өз қолына алып, әкесі жасаған істі жалғастырды. Ол Құранның 30-шы тарауын - "Ама йата саалун" атты кітабын алғаш рет Кашмир тіліне аударды. Оның төрт ұлынан Моулана Расул Шах II (1251 1327 Х) сондай-ақ Сэр Сейед е Кашмир ретінде белгілі, Анжуман е Насратул Исламның туындысы бойынша Кашмирде заманауи білім беруді енгізудің ізашарсы болды. Мұлала Ахмадулла шаһ (1285 1349 Х) және Мұлала Әтіке Ұла шаһ (1291 1381 Х) бірінен кейін бірі Мирвайз Кашмир атағын алды. Атике Уллаһ Шах қартаюы мен денсаулығының нашарлауына байланысты өз міндеттерін атқара алмады, сондықтан Моулана Расул Шахтың екінші ұлы Моулана Мұхаммед Юсуф Шах (1313 1388 Х) және Деобанд Ислам зерттеулері институтының түлегі келесі Мируаиз болып тағайындалды. Мұлағана Мұхаммед Нұр Уддин Шах (1912-1997) - Атик Улла Шахтың кіші ұлы, Лахордың Ориентал колледжінің түлегі, Наиб Мирвайздың міндеттерін атқарды. Олар Музаффарабад пен Исламабад қалаларында жерленген. Мирвайзи Кашмир Мұлағана Мұхаммед Юсуф Шах Құранды Кашмир тіліне аударған. Бұл аударма Мадина Мунавварада Король Фахад баспасында басылып шыққан және барлық кашмирліктерге тегін таратылған. Мируаз Маулана Мұхаммед Нур уд Дин Шах Құранның 30-шы тарауын Амаятсаалуанды да қазақ тіліне аударған. Мируаз Юсуф Шах 1934 жылы Кашмирге келген әлемге әйгілі ғалым Мұхаммед Асадпен жақсы қарым-қатынас жасады деп есептеледі. 1962 жылы Әтіке Ұллах шах қайтыс болғаннан кейін оның немересі Мүлви Мұхаммед Фарук Кашмирдің Найб Мирвайз болды. 1968 жылы ағасы Мұхаммед Юсуф Шах қайтыс болғаннан кейін Мирвайз болды. Мирвайзи Кашмир Мирвайз Мұхаммед Умар Фарук 1990 жылы 17 жасында әкесі өлтірілгеннен кейін билікті өз мойнына алды. Екінші ұрпақ дәстүрлі түрде Шринагарда орналасқан, ол Марказ Ислам Кашмир Зиярат Шах және Хамдан Амир мен Кабир Мир Сайед Али Хамдани тарихи Ханқах және Мула Шринагарда орналасқан. Хамдани (Мирвайз) кланы арасында көрнектілер - Мирвайз Мөлви Сидик, одан кейін Мирвайз Мөлви Салах (40 жас), Мирвайз Мөлви Ғұлам (36 жас), Марқұм Мұжахид и Миллат Мирвайз Мөлви Ахмадулла Хамдани (32 жас), одан кейін оның ұлы Мирвайз Мөлви Ғұлам Наби Хамдани (26 жас), Мирвайз Мөлла Мөлви Мұхаммед Ясин Хамдани (54 жас), одан кейін оның ұлы қазіргі Мирвайз Мөлла Мөлви Рияз Ахмад Хамдани.