Кіріспе

Исова - Грекияның батыс Пелопоннесіндегі қазіргі Трипити (бұрынғы Битзибарди) ауылының жанында орналасқан қираған франк монастыры. 13-ші ғасырдың бірінші жартысында салынған Исовадағы Нотр-Дам шіркеуі Андравидадағы Сент-София шіркеуімен және Стимфалиядағы Зарка монастырымен бірге Пелопоннестегі готика сәулетінің ең жақсы сақталған үлгілерінің бірі болып табылады.

Қор

Исовадағы франк монастыры 1205 жылдан кейін, төртінші крест жорығынан кейін Оңтүстік Грецияда Ахая француз княздігі құрылған кезде және 1263 жылға дейін, әбатхана өртеніп күйреген кезде құрылған. Монастырь үшін жауапты діни тәртіпті жазбаға жатқызбаса да, ол қазір цистерциандық негіз болған деп есептеледі. Цистерциандар Төртінші крест жорығында белсенді болды және крестшілер басып алған Византия аумақтарында кем дегенде он екі аббатшылықты құрды, ал мұрағаттық деректер бойынша, цистерциандардың 13-ші ғасырдың басында Пелопоннестің өзінде екі монастырь негіздеріне қатысы бар. Пелопоннестегі цистерциандық екі аббатхананың бірі Коринф архиепископиясының Стимфалиядағы Зарака монастыры деп анық анықтауға болады. Екіншісі - Патра епархиясындағы Исовадағы монастырь.

Нотр-Дам

Нотр-Дам аббат шіркеуі бір үлкен тікбұрышты залдан тұратын, шамамен б.з.д. Ұзындығы 38,5 м, ені 12,5 м (ішкі өлшемдер), шығыс шетіндегі баспалдақ қосымша шамамен. 8 м және алты сыртқы тіректермен қолдау тапқан сегізбұрышты апсидамен аяқталады. Батыс және солтүстік қабырғалары мүлдем бұзылмаған; оңтүстік қабырға ішінара қираған, ал шығыс шетінде іргетастан жоғары араша сақталған. Ішкі жағын nave және aisles деп бөлетін ішкі тіректердің дәлелі жоқ, сондай-ақ narthex немесе трансепті жоқ. Батыс қабырғасының үшбұрышты қақпасы тік ағаш шатырдың профилін сақтайды, ол, әрине, негізгі залдың бүкіл енін бір аралықта, мүмкін, қарапайым корбельдерге сүйенген, шамамен. Бүйір қабырғалары 4 м арақашықтықта. Кейінгі Сент-Николас шіркеуінің қабырғасына салынған қабырғалық күмбездің қайта пайдаланылған фрагменті, шіркеудің тас күмбезбен жабылыптығын көрсетеді. Солтүстік қабырғадағы жақсы сақталған терезелер бірден жасалған (180 м биіктікте) және огивальді аркалармен шағылған. Батыс қабырғаның төменгі жағында екі сәл үлкен терезе (2,40 м биіктікте) және қақпаның алдында бірден үлкен терезе (3,60 м биіктікте) болды. Жақын жерде табылған тас қақпақтардың шағын бөлшегі баспалдақтағы терезелердің үлкен және күрделірек болғанын, олардың үстінде бесбармақ бар екі шам бар екенін көрсетеді. Ғимараттың сыртқы солтүстік қабырғасындағы қабырғалар мен еден мен шатырдың арқалықтарының іздері монастырь мен басқа да монастырлық ғимараттар сол жақта орналасқанын көрсетеді, бірақ олардың қалдықтары бүгінге дейін көрінбейді. Ғимараттың құрылысы, сәулет стилі мен құрылыс техникасы бойынша ол толықтай Батыс Еуропаның готика дәстүріне жатады, Византия ықпалының белгілері жоқ, және ол тек қана жобаланбаған, бірақ іс жүзінде батыс қолөнершілері, егер монахтар өздері болмаса, соған сәйкес салынған. 14 ғасырдағы Морея хроникасына сәйкес, шіркеу 1263 жылы, Принциза шайқасынан аз уақыт бұрын, грек күштерінің қасында соғысып жатқан түрік жалдамалыларының тобы Пелопоннезде Византияның бақылауын қалпына келтіру үшін өртеніп кетті.

Қасиетті Николас

Нотр-Дам шіркеуі 1263 жылғы өрттен кейін қалпына келтірілмеген, бірақ біраз уақыттан кейін екінші, әлдеқайда кіші шіркеу, әулие Николасқа (Айос Николаос) арналған, шамамен 1260 жылы салынған. Алдыңғы ғимараттың қираған жерінен оңтүстікке қарай 20 м. Шіркеудің жоспары шамамен төрт бұрышты. Бір жағында 10 м. Ішкі бөлме екі пар тіректер немесе бағаналар арқылы аркадалармен екі парға бөлінді, олардың негіздері сақталып қалды: бір жұп шіркеудің ортасында, екіншісі орталық апсиданың екі жағында шығыс шетінде орналасқан. Шығыс қабырғасында үш апсис көрінеді: кемежағының соңында үлкен орталық апсис (құрылыстың сыртына шығатын жалғыз апсис), екі жақты апсиспен жанасқан. Екі жақтағы апсистің терезелері - огиваль аркалармен шағылған бір шамдар; Орталық апсистің терезесі, қазір сақталмаған, екі шаммен үлкен болды. Ғибадатхананың батыс қабырғасында үш есік бар, олар кіреберіс арқылы тікелей шіркеуге кіреді. Шатырдың шатыры ағаштан салынған, ықтимал, орталық кеме үстінде клерстори бар. Нотр-Дам ғибадатханасының таза готикалық үлгісінен айырмашылығы, Сент-Николас шіркеуі византиялық және готикалық ерекшеліктердің араласқандығын көрсетеді: құрылыс техникасы, шаршы жоспар және үш еселенген апсида византиялық сәулет ықпалын білдіреді, бірақ ішкі бөлменің үш бөлікті базиликалық орналасуы батыс ерекшелігі болып табылады және көптеген сәулет бөлшектері, мысалы терезелердің тік аркалары және бастырмалар немесе бағаналар негіздері, киелі үйді және aisles бөліп, готикалық. Киелі үйдің басты бөлігін киелі үйден бөліп тұрған иконостастың іздері жоқ болғандықтан, бұл шіркеу де православиелік емес, католик шіркеуінің ғибадатханасы үшін салынған екені анық. Оның күні белгісіз: Нотр-Дам шіркеуінің қираған бір бөлігін (жоғарыда қараңыз) қамтитыны 1263 жылдан кейін болуы керек екенін көрсетеді, бірақ 13 ғасырдың аяғынан 15 ғасырға дейінгі мерзімдер ұсынылды.