Кіріспе

"Гомердің өмірі" атты еңбегі грек ақыны Гомердің бірнеше ежелгі өмірбаянының бірі. Ол басқалардан ерекшеленеді, өйткені оның алғашқы жолдарында ертедегі тарихшы Геродот жинақтаған деген мәлімдеме бар:Галикарнасс Геродоты Гомердің тарихы, тәрбиесі мен өмірі туралы келесі тарихын жазды және оның есебін толық және мүлдем сенімді етуге тырысты. Иония диалектісінде жазылғанға қарамастан, ол әдетте, және кітаптар жарияланбаған уақыттан бері, Геродоттың еңбегі деп саналмайды, сондықтан қазіргі ғылыми конвенцияларға сәйкес автор "Псевдогеродот" деген атауға лайық. Бұл жерде бұл сөз жеке тұлға ретінде қолданылса да, жазушы оның жазбаларының бір бөлігінің не оның авторлығының кім екеніне күмән келтіргенде, "псевдогеродот" деген жалпылама атау ретінде де қолданылады. Бұл мәтіннің соңында Гомер Троя соғысынан 168 жыл өткен соң, ал Персияның Ксеркс I (геродоттың шынайы "Тарихының" басты кейіпкері) Грекияны жаулап алғанға дейін 622 жыл бұрын дүниеге келгенін көрсететін есептеулер келтірілген. Бұл шабуыл б.з.д. 480 жылы болды; осы есептеу бойынша Гомер б.з.д. Бұл - шынайы Геродоттың, Гомердің "біздің заманымыздан 400 жылдан артық емес" өмір сүргендігі туралы болжамға қайшы келеді, яғни шамамен б.з.д.

Эпистемологиялық түсіндірме

Автордың жеке басын жаңсату оның бүкіл шығармасын, оның ішінде автордың Гомер туралы өмірбаяндық мәлімдемесін де жаңсатумен қауіптенеді. Автордың заңды емес екендігіне байланысты шығармада қандай нәрсе сақталуы мүмкін деген сұрақ классикалық зерттеулер барысында талқыланды. Ең күмәнді түсінік - бұл мәтіннің анық жалған екендігі. Бұл пікір бойынша, ол Геродоттан кейін ұзақ уақыттан кейін, бәлкім, біздің заманымыздың 3 немесе 4 ғасырларында, Алкифрон хаттары сияқты әдеби пастихтерге және Аугуста тарихындағыдай алаяқтықпен берілгендерге аудитория болған кезде жазылған. Осылайша Гомердің өмірін тарихи фантастика ретінде қарастыруға болады. Псевдогеродоттың Гомердің портреті "Одиссея" кіретін шығармаларға негізделген. "Одиссея" кітабында бард Фемий, теңізші Ментес, Итаканың ақылшысы және былғарышы Тихий жазылған болса, "Жұмыс" кітабында мектеп мұғалімі Фемий, кеме капитаны Ментес, Итаканың ақылшысы мен былғарышы Тихий жазылған. Кейбір эпиграммалар басқа өмірлерде кездеседі. Одиссеядағы соқыр бард Демодоктың кейіпкері Гомердің өміріндегі сипатына сәйкес келеді. Бұл элементтердің пайда болуын артқы формациямен түсіндіруге болады; яғни автор оқырмандарына бұрыннан белгілі элементтерді түсіндіру үшін әңгімелер жасаған. Бұл өмірдің түпкілікті ойлап шығарылмаған, дәстүрлі көздерден алынғандығын көрсетеді. Сондықтан ғалымдар "Псевдогеродоттың әдісі мен нәтижелерін қабылдаған" Гилло Будтың кезінен бастап, "Жиға" кітабындағы элементтерді, олардың ойдан шығарылған болуы мүмкін екенін біле отырып, қабылдады. "Өмір" бағдарламасының басты мәселесі - қандай элементтерге шекті сенім берілуі мүмкін екенін, олардың қаншалықты шектелуі мүмкін екенін және неге екенін анықтау. Мысалы, "Живая" кітабының кейбір жазбаларына сенуге болатыны, оның "Александрия дәуірінен бастап құрастырылғаны, кейде классикалық дәуірдегі оқиғалар да кіргені" себепті.

Мазмұны

Атақты ақынды оның шығармаларында және ол туралы белгілі аңыздарда көрнекті орын алған әртүрлі жерлермен шеберлікпен байланыстырып, "Тұрмыс" Гомерді Аргос Кретисі мен оның қамқорлығында болған, Эолистегі (Кіші Азия) Киме Меланоптың қызы болған, заңсыз ұлы ретінде суреттейді. Гомер туылған кездегі аты Мелезиген болған, ол көршілес Смирнада дүниеге келген. Ол мұғалімімен бірге Итакаға сапарға шықты, онда ол белгілі бір Ментормен бірге болды; кейіннен ол менторды өзінің қожайынына ризашылығы ретінде Одиссеяға кейіпкер ретінде енгізді. Ол соқыр болып, Итакадан Колофонт қаласына қайтып келе жатқанда көзінен зақымданып қалған. Содан кейін ол өмір сүру үшін өлең жазуға кірісті. Кимеде қалалық бағыт-бағдар алудан бас тартқан ол Фокеяға көшіп барды, онда басқа мектеп мұғалімі Тесторид оған өлеңдерін жазу құқығына айырбастау үшін тамақ пен баспана ұсынды. Гомердің қабылдауға мүмкіндігі болмады, ол Тесторидке "Илиада" мен "Одиссея" романын оқыды. Кейін Тесторид Хиосқа көшіп барып, Гомердің өлеңдерін өз өлеңдері ретінде орындап, атақ-даңққа ие болды. Гомер бұл туралы естіді және ақырында Хиосқа да барып, мұғалім болып жұмыс тапты. Тесторидтер асығыс қайтты, сонда Хиоста Гомер балаларға арналған деп есептелетін шығармаларын жазды, соның ішінде "Батрахомиомахия" немесе "Құрқақтар мен тышқандар шайқасы". Өмірінің соңында Гомер Самосқа сапар шегеді; Афинаға сапары барысында Иоста қайтыс болды.

Ерекше белгілері

"Псевдогеродостық Гомердің өмірі" поэттің өмірінің ежелгі нұсқалары арасында бірегей болып табылады, өйткені ол жазу Гомердің ортасында белгілі болған және өлеңдер оның оқуынан жазылған деп мәлімдейді. Сондай-ақ, бұл еңбекте Гомердің 17 эпиграммасы сақталған. Осы эпиграммалардың үшеуі (III, XIII және XVII эпиграммалар) Гомер мен Гесиодтың айтысында сақталған, ал I эпиграмма Гомердің гимндерінің бірнеше қолжазбаларында кездеседі.