Кіріспе

Магда Сзабоның романы Есік - венгр жазушысы Магда Сзабоның романы. "Есік" алғаш рет 1987 жылы Венгрияда жарық көрді, 1995 жылы американдық баспа үшін Стефан Драугон және 2005 жылы британдық баспа үшін Лен Рикс ағылшын тіліне аударды. Рикс аудармасы 2006 жылы Оксфорд Вайденфелд аударма сыйлығын жеңіп алды және Тәуелсіз шетелдік көркем әдебиет сыйлығына ұсынылды. Рикс аудармасын 2015 жылы New York Review Books Classics баспасы қайта басып шығарды. 2012 жылы наурыз айында Истван Сабо режиссерлік жасаған романға негізделген фильм жарық көрді.

Сюжет

Роман Магданың, баяншының, қартайған шағында қайталанатын арманын айтып беруімен басталады. Магданың түсіндіргеніндей, бұл түсінен оянғаннан кейін ол "Мен Эмеренсті өлтірдім" деген шындыққа кезігуге мәжбүр болады. Авторы Магда Сабо да білімді жазушы, ол академик, венгр аудармашысы Тибор Сзоботкаға үйленген. Кітаптағы оқиғалар, мысалы Магданың әдеби конференцияға арналған венгр делегациясының құрамында Грекияға жіберілуі, автордың өмірінен оңай алынуы мүмкін еді, ал Магда кейіпкерінің венгр парламентінен алған сыйлығы автордың көптеген сыйлықтарының бірімен оңай алмастырылуы мүмкін. Магданың Венгрия үкіметімен қарым-қатынасы да Сабоның осы мекемемен қарым-қатынасын еске салады. Ол көптеген ұлттық әдеби сыйлықтарға ие болғанмен, коммунистік үкімет оны "халық жауы" деп атады, Білім министрлігінен босатылды және оның кітаптарына 1949 жылдан 1956 жылға дейін жариялауға тыйым салынды.