Кіріспе
Нейропсихологиялық, физиологиялық немесе әлеуметтік әсерлер үшін мақсатты визуализация Шығармашылық визуализация - бұл бейнелерді сақтау, тексеру және қайта құру үшін, көздерін ашық немесе жабық ұстап, визуалды психикалық бейнелерді мақсатты түрде жасаудың танымдық процесі, содан кейін олардың эмоцияларын немесе сезімдерін өзгерту, содан кейін пайда болатын физиологиялық, психологиялық немесе әлеуметтік әсерді сезіну мақсатымен, мысалы, дене жараларының сауығыуын жеделдету, физикалық ауырсынуды азайту, психологиялық ауырсынуды жеңілдету, оның ішінде алаңдаушылық, қайғы, көңіл күйдің төмендігі, өзін-өзі бағалауды немесе өзін-өзі сенуді жақсарту және басқалармен қарым-қатынаста болғанда күресу қабілетін арттыру.
Creative visualization is the cognitive process of purposefully generating visual mental imagery, with eyes open or closed, simulating or recreating visual perception, in order to maintain, inspect, and transform those images, consequently modifying their associated emotions or feelings, with intent to experience a subsequent beneficial physiological, psychological, or social effect, such as expediting the healing of wounds to the body, minimizing physical pain, alleviating psychological pain including anxiety, sadness, and low mood, improving self esteem or self confidence, and enhancing the capacity to cope when interacting with others.
Ақыл көзі
"Аң көзі" идеясы кем дегенде Цицеронның оратордың теңеуді дұрыс қолдануы туралы талқылау кезінде mentis oculi сөзін келтіргеніне дейін барады. Бұл талқылауда Цицерон "Сиртис өзінің мұрасы" және "Харибдис оның иелігі" деген сөздерді "өте алыс" деген ұқсастықты білдіреді деп айтты; және ол ораторға тек "тасқа" және "көлге" (келесі) туралы айтуды ұсынды. "Аңның көзі біз тек естіген нәрселерге қарағанда, көрген нәрселерге оңай бағытталады" деген негіздемемен. "Аң көзі" ұғымы алғаш рет ағылшын тілінде Шосердің (1387 ж. шамасында) Кантерберийлік ертегілеріндегі заңгердің ертегісінде пайда болды, онда ол бізге бір қалада тұратын үш адамның бірі соқыр екенін және тек "оның ақыл көзімен" көретінін айтады.
Көрнекі және көрнекі емес психикалық бейнелер
Ми визуалды бейнелерден басқа, басқа да психикалық бейнелерді жасауға қабілетті, барлық сезімдік тәсілдер бойынша қабылдау тәжірибесін симуляциялайды немесе қайта жасайды, соның ішінде дыбыстардың есту бейнелері, дәмнің дәмді бейнелері, иіс сезу бейнелері, қозғалыстардың қозғалыс бейнелері және текстура, температура және қысымды қамтитын жанасудың тактикалық бейнелері. Сенсорлық тәсілдер арқылы психикалық бейнелерді тудыруға қарамастан, "жаратқыш визуализация" термині адамның визуалды психикалық бейнелерді нақты туғызатын және өңдейтін процесін білдіреді. Алайда, шығармашылық визуализация жетектелген бейнелеудің бір бөлігі ретінде қарастырылады. Жетектелген бейнелеуде, оқытылған практик немесе мұғалім қатысушыға немесе науқасқа көріністерді, дыбыстарды, дәмді дәмдерді, иістерді, қозғалыстарды және жанасуды сезімдік қабылдауды қайта құруға көмектеседі, сондай-ақ қатысушы субъектінің әдеттегі сезімдік категорияларға қарсы келетін қиял немесе ақыл мазмұнын сезінеді. Дегенмен, визуалды және аудиторлық психикалық бейнелер адамдармен жиі кездесетін, бақыланатын эксперименттерде және басқарылатын бейнелерге қатысқан кезде, визуалды бейнелер ғылыми әдебиетте ең көп зерттелген және құжатталған. Барлық ақыл-ой бейнелері, оның ішінде шығармашылық визуализация арқылы пайда болған визуалды бейнелер, күшті эмоциялармен немесе сезімдермен байланысты болуы мүмкін.
Терапиялық қолдану
Тәрбиелік мақсат - пациентті эмоциялық өзгерістерге ықпал ететін психикалық бейнелерді өзгертуге үйрету. Нақты айтқанда, бұл процесс науқасқа физикалық ауырсынуды күшейтетін, психологиялық ауырсынуды күшейтетін, әлсіздігін растайтын, қайғылы оқиғаларды еске түсіретін және қайта құрастыратын немесе үмітсіздік пен алаңдаушылық сияқты алаңдататын сезімдерді күшейтеді, физикалық жайлылықты, танымдық анықты және эмоционалдық теңгерімді баса көрсететін және жеделдететін бейнелермен ауыстырады. Бұл процесті дәрігер немесе мұғалім жеке тұлғаға немесе топқа жеке қолмен көмектесуі мүмкін. Сонымен қатар, қатысушылар немесе науқастар дыбыс жазбасы, бейне немесе аудиовизуалды құрал арқылы берілген нұсқауларды орындай алады, олар ауызша нұсқауларды қамтиды, олар музыкамен немесе дыбыспен бірге болуы мүмкін. Жеке түрде немесе БАҚ арқылы берілсе де, ауызша нұсқаулар қатысушының назарын қасақана жасалатын визуалды ақыл-ой бейнелеріне аударуға арналған, көбінесе алдын ала жазылған сөздерден тұрады, олар оң психологиялық және физиологиялық реакцияны туғызады, ақыл-ой мен физикалық демалуды арттырады және ақыл-ой мен физикалық стрессті азайтады.
Қабылдау және көңіл бөлу
Қатысушы шығармашылық визуализацияның осы кезеңді процесінен пайда алу үшін, ол "салмақ және өзін-өзі өзгерту тәжірибесінің ашықтығы" болып табылатын сіңіруге қабілетті немесе сезімтал болуы керек. Сонымен қатар, визуалды бейнелерді өңдеу процесі когнитивтік назар ресурстарына, оның ішінде жұмыс жадына талап қояды. Нәтижесінде, клиникалық тәжірибеде шығармашылық визуализация көбінесе басқа интервенцияларды, әдеттегідей, басқа медитация немесе медитативтік практиканың кейбір түрлерін, демалу әдістерін және медитациялық музыканы немесе рецептивті музыка терапиясын біріктіретін мультимодальдық стратегияның бөлігі ретінде ұсынылады, өйткені бұл әдістер қатысушының немесе науқастың сіңіру қабілетін немесе сезімталдығын арттыра алады, назарды бақылауды арттырады және қажетті танымдық ресурстарды толтырады, осылайша шығармашылық визуализацияның әлеуетті тиімділігін арттырады. ADHD бар адамдар көбінесе шығармашылық әлеуетті, ерекше вербалды және вербалды емес идеяларды шығару және елестету қабілетін арттырады. Бұл әлсіздік көбінесе АДС-пен бірге болатын когнитивтік қатаюшылықтан туындайды. Көңіл-күй, көңіл-күй және мотивациядағы әлсіздіктер қатаңдықтың ашуымен күшейеді, бұл нұсқаулар берілген кезде шығармашылық тұжырымдамалауды едәуір қиындатады. Алайда, ойдың айналасында ойлану, ойлаудың бір жағына ауысуы және ADHD-дан туындаған үнемі ойлау, ойлаудың басқа жағына жол ашады. Нәтижесінде, зардап шеккен адамдар шығармашылық және түпнұсқалы абстракцияларды көре алады, бірақ нақты критерийлер берілген кезде идеяларды жасау мен аяқтау үшін жеткіліксіз.
Жетектелген бейнелер
Адамдар жиі көрінетін және тіпті көрнекі бейнелер ғылыми әдебиетте ең көп зерттелген және құжатталған болып есептелетін көрнекі және аудиторлық психикалық бейнелер ретінде хабарланғанымен, шығармашылық визуализация термині ғылыми, сарапталған және ғылыми басылымдарда басқа терминдерге қарағанда әлдеқайда жиі кездеседі. басшылыққа алынған бейнелер, зерттеу авторлары әдетте барлық тәсілдер бойынша психикалық бейнелерді жасау, күтіп ұстау, тексеру және түрлендіруді көрсету үшін қолданады және тек қана және нақты визуалды бейнелерді өңдеуге қатысты. Сонымен қатар, кейбір авторлар шығармашылық визуализация терминін басқарылған бейнелеумен алмастыра пайдаланады. Ал басқалары, бейнелеудің жетекшілігін, оның ішінде шығармашылық көріністі де білдіретінін айтады. Бұдан басқа, зерттеу, клиникалық, ғылыми және академиялық авторлар шығармашылық визуализацияның және басқа да ой-сана интервенцияларының әсерін жиі өлшейді, талдайды және талқылайды. Олар әдетте медитациялық музыка немесе рецептивті музыка терапиясы, демалу, басшылыққа алынатын медитация немесе медитациялық практика және өзін-өзі рефлексиялық күнделікті жүргізу немесе журнал жазу. Бұл көбінесе белгілі бір әдістердің кез келгеніне оң немесе теріс нәтижелерді жатқызуды қиындатады.
Тиімділігі
Бұл аурудың пайда болуына себепші болуы мүмкін, бірақ "оның жүрек айну мен құсу сияқты физикалық белгілерге әсер ететінін дәлелдейтін дәлел жоқ".