Кіріспе

Саяси философия либертариандықтың капитализмді және табиғи ресурстардың жеке меншігін қолдайтын түрі Оң либертариандық, сондай-ақ либертариандық капитализм немесе оңшыл либертариандық деп аталады, бұл капиталистік меншік құқықтарын қолдайтын және табиғи ресурстардың нарықтық бөлінуі мен жеке меншігін қорғайтын либертариандық саяси философия. Оң либертариандық термин бұл класты ерекшелеу үшін қолданылады. меншік және капиталдың табиғаты туралы көзқарастар сол либертариандықтан, либертариандықтың бір түрі, ол өзін-өзі иеленуді меншік пен табысқа теңдікті көзқараспен біріктіреді. Социалистік либертариандыққа қарама-қайшы, теріс құқықтар, агрессиясыздық принципі және заманауи әл-ауқат мемлекетінің негізгі өзгеруі. Оң либертариандық саяси ой еркіндікке берілген қатаң басымдықпен сипатталады, жеке еркіндіктің аясын барынша ұлғайту және мемлекеттік биліктің аясын барынша азайту қажеттілігімен. Оң либертариандар әдетте мемлекет еркіндікке басты қауіп ретінде қарайды. Бұл антимемлекеттіктік анархистік ілімдерден ерекшеленеді, өйткені ол күшті индивидуализмге негізделген, ол адамдық қарым-қатынасқа немесе ынтымақтастыққа аз мән береді. Классикалық либералды ойдың әсерінен, кейбір оң либертариандықты оның өскіні немесе нұсқасы ретінде қарастыра отырып, елеулі айырмашылықтар бар. Эдвин Ван де Хаар "АҚШ-та либертариандық термин кейде классикалық либералдар үшін немесе олармен де қолданылады. Бірақ бұл олардың арасындағы айырмашылықтарды жасырады". Классикалық либерализм тәртіпке қарағанда бостандыққа басымдық беруден бас тартады, сондықтан либертариандықты айқындайтын мемлекетке қарсылық танытпайды. Осылайша, оң либертариандар классикалық либералдылардың мемлекет қатысы тым көп деп санайды, олар жеке меншік құқықтарына жеткілікті құрмет танытпайды және еркін нарықтың жұмыс істеуі мен оның өздігінен тәртіпке жеткілікті сенім танытпайды, бұл әлдеқайда үлкен мемлекетті қолдауға әкеледі. Оң либертариандар классикалық либералды орталық банктер мен монетаристік саясатты тым қолдаушы деп қарастырады. Барлық түрдегі либертариандар сияқты, оң либертариандар өздерін жай ғана либертариандар деп атайды. ол анархизм және жалпы либертариандық коммунизм / либертариандық марксизм және либертариандық социализм сияқты социализмнің мемлекетке қарсы түрлеріне сілтеме жасау үшін кеңінен қолданыла береді. 1960-шы жылдары АҚШ-та либертариан терминін танымал еткен Мюррей Ротбардтың заманында анархокапиталистік қозғалыстар өздерін либертариан деп атай бастады, бұл оларды ажырату үшін оң либертариан терминінің пайда болуына әкелді. Ротбардтың өзі терминнің пайда болуын мойындап, оның "душманнан ұсталғанын" мақтаған. Атап айтқанда, солшыл либертариандық және оңшыл либертариандық, Философиялық метафизикалық мағынадағы либертариандық пен детерминизм арасындағы бұл пікірталас он тоғызыншы ғасырдың басында, әсіресе протестанттық теология саласында жалғасты. "Мериам Вебстер сөздігі" сөзінің осы ежелгі қолданылуына куәлік етіп, либертариан деген сөздің мағынасын "еркін ерік ілімін жақтаушы" деп түсіндіреді. Сонымен қатар, кең мағынада ол "жеке адамның еркіндігі принциптерін ұстанушы, әсіресе ойлау мен іс - әрекетте". Көптеген онжылдықтар өткеннен кейін либертариандық француз либертариан коммунисі Жозеф Дежакпен жиі анархизмге сілтеме жасау үшін қолданылатын солшыл саясаттың бір түрін білдіру үшін қолданылған термин болды. Солшыл либертариандық және оңшыл либертариандық терминдер көбінесе екеуінің арасын ажырату үшін қолданылады. кең солшыл либертариандыққа кіреді, ал оңшыл либертариандық негізінен Мюррей Ротбардтың анархокапитализмі және Роберт Нозиктің миниархизмі сияқты лейс-ферер капитализмін білдіреді. Марк Бевир либертариандықтың үш түрі бар деп санайды, атап айтқанда Фридрих Хайек ұсынған сол, оң және салдарынан либертариандық. Қазіргі американдық либертариан Уолтер Блоктың айтуынша, солшыл либертариандар мен оңшыл либертариандар белгілі бір либертариандық тұжырымдарға келіседі, бірақ "олар [олар] айырмашылығы осы негізін қалаушы аксиомалардың логикалық мәндері бойынша". Кейбір либертариандар саяси спектрді, әсіресе солшыл-оңшыл саяси спектрді қабылдамауы мүмкін, бірақ жаңа оңшыл, радикалды оңшыл америкалық либертариандық белсенді және саясаткер Дэвид Нолан, Либертариандық партияның негізгі негізін қалаушы, қазіргі кезде Нолан диаграммасы ретінде таны�...

Ескі оң жақ

Мюррей Ротбард, оның жазбалары мен жеке ықпалы оң либертариандықтың кейбір желілерін құруға көмектесті, АҚШ-тағы Ескі оң жағы туралы жазды, бұл 1930 жылдары үйде Жаңа келісімге және шетелде әскери интервенционизмге қарсы тұру үшін құрылған адамдардың еркін коалициясы, олар "өздерін консерваторлар деп сипаттамаған немесе ойламаған: олар консервативті емес, күшін жоюды және құлатуды қалаған ". Билл Кауффман да осындай "болашақ оңшыл либертариандар" туралы жазған. Питер Маршалл оң либертариандық және анархокапитализмді, әсіресе, Ескі оңға қайтарып, Жаңа оңға қайтадан танымал етті. Олардың қатарында Франк Ходоров, Джон Т. Флинн, Гарет Гаррет, Роза Уайлдер Лейн, Х. Л. Менкен, Альберт Джей Нок және Изабель Паттерсон бар. Бұл ойшылдардың ортақ нәрсесі - прогрессивті дәуірде басқарушы мемлекеттің өрлеуіне қарсылық білдіру және империализм мен әскери интервенционизмге қарсылық білдіре отырып, Жаңа келісім мен Әділ келісіммен байланысты оның кеңейуі. Алайда, Ескі оңдық бұл кейіпкерлердің көбісі немесе көпшілігі күмәнмен қараған болуы мүмкін, өйткені олардың көпшілігі өздерін ұлттық қорғаныс және әлеуметтік консервативтілік емес, классикалық либералдар ретінде ойлаған. Мен радикалдымын". Олардың мемлекетке қарсылық білдіруі мен қарсыласуы Нокпен философиялық анархизмге жақындады және Ходоровтың жағдайында азаматсыздыққа жетті. Либертариандықты либертариандық социалист Бенджамин Такер 1870-ші жылдардың аяғы мен 1880-ші жылдардың басында танымал еткен болса, Х. Л. Менкен мен Альберт Джей Нок Америка Құрама Штаттарында өзін либертариандық деп сипаттаған алғашқы көрнекті тұлғалар болды. Олар Франклин Д. Рузвельт өзінің жаңа келісім саясатына либералды сөзді қолданды деп сенді, олар оған қарсы болды және либертариандықты классикалық либерализмге, индивидуализмге және шектеулі үкіметке деген адалдығын білдіру үшін қолданды. 1960 жылдары Ротбард "Сол және оң: либертариандық ойдың журналы" атты басылымын шығара бастады. Ол сол-оң саяси спектр "толықтай бұрылысқа ұшырады" деп сенді, өйткені консерваторлар кейде либералдарға қарағанда көбірек мемлекетшіл болды және солшылдарға қол жеткізуге тырысты және сол және оңдан тыс болды. 1971 жылы Ротбард еркін сауда, меншік құқығы және өзін-өзі иеленуді қолдаған деп сипаттаған оң либертариандық туралы жазды. және палеолибертариандық.

Агрессиясыздық қағидаты

Агрессиясыз принцип (НАП) көбінесе қазіргі күнгі либертариандық философиялардың, соның ішінде оң либертариандық философияның негізі ретінде сипатталады. NAP - бұл капиталистік жеке меншік пен меншік құқығына қайшы келетін әрекеттерді тыйым салатын моральдық ұстаным. Ол осы құқықтарды бұзу деп агрессия мен күш қолдануды анықтайды. ҰҚЖ мен меншік құқығы тығыз байланысты, өйткені агрессия дегеніміз адамның меншігі деп есептелуіне байланысты. Бұл принцип әскери қызметке шақыру, салық салу және құрбансыз қылмыс заңдарына қарсылық білдіру үшін риторикалық түрде қолданылды. Оң либертариандар табиғи ресурстар бастапқыда иелік етілмейді деп санайды, сондықтан жеке тұлғалар оларды басқалардың келісімінсіз немесе олардың есебінен (мысалы, жер құнына салық) өз еркімен иеленуі мүмкін. Оң либертариандықтар сондай-ақ меншік иелері деп аталады, өйткені олар жеке меншік құқығы күшінде болатын қоғамдар тек этикалық және ең жақсы нәтижелерге әкелетіндер деп санайды. Олар, әдетте, еркін нарықтық капитализмді қолдайды және экономикалық биліктің шоғырлануына қарсы емес, егер ол мәжбүрлеу құралдары арқылы жүзеге асырылмаса.

Мемлекет

Оң либертариандық көзқарасты ұстанатындардың арасында мемлекеттің заңдылығы туралы пікірталас жүріп жатыр. Анархокапиталистер оны жоюды жақтаса, миниархистер көбінесе түнгі күзетші мемлекеттер деп аталатын минималды мемлекеттерді қолдайды. Минархистер мемлекет жеке адамдарды агрессиядан, келісімшартты бұзудан, алаяқтықтан және ұрлықтан қорғау үшін қажет деп санайды. Олардың пікірінше, заңды мемлекеттік мекемелер - сот, әскери және полиция, бірақ кейбір адамдар бұл тізімді атқарушы және заңнамалық билік, өрт сөндіру бөлімі және түрмелерге дейін кеңейтеді. Бұл миниархистер мемлекет құруды агрессиясыздық қағидасын сақтаудың логикалық салдары деп ақтайды. Кейбір миниархистер мемлекет болмай қоймайды деп, анархияның пайдасыз екеніне сенуде. Басқалар анархияны аморальдық деп санайды, өйткені бұл агрессиясыздық принципі ерікті екенін және агрессиясыздық принципіне күш салу үшін жеткіліксіз екенін білдіреді, өйткені анархия жағдайында заңдарды қолдану бәсекеге ашық. Тағы бір кең тараған негіздеме - жеке қорғаныс агенттіктері мен сот фирмалары оларға жеткілікті ақша төлейтіндердің мүдделерін білдіреді. Анархокапиталистер сияқты оң либертариандар мемлекет өзінің табиғаты бойынша агрессиясыздық принципін бұзады деп айтады, өйткені үкіметтер жеке меншікті ұрламаған немесе бұзбаған, ешкімге шабуыл жасамаған немесе алаяқтық жасамағандарға қарсы күш қолданады. Басқалары монополиялар жемқорлық пен тиімсіздікке ұшырайды және жеке қорғаныс және сот мекемелері бизнесте қалу үшін жақсы беделге ие болуы керек деп санайды. Линда және Моррис Таннехиллдің пікірінше, шын мәнінде еркін нарықта күш-қуаттың мәжбүрлеу монополиясы пайда бола алмайды және үкімет азаматтары оларды құзыретті қорғау және қорғаныс агенттігінің пайдасына тастап кетуге болады. Философ Моше Крой Мюррей Ротбардтың адам санасы мен құндылықтардың табиғаты туралы көзқарасын ұстанушы анархо-капиталистер мен Айн Рэндтің адам санасы мен құндылықтардың табиғаты туралы көзқарасын ұстанушы минархистер арасындағы келіспеушілік мемлекеттің моральдық екендігіне байланысты емес, өзара ұстанымы бар этикалық ұстанымның дұрыс түсіндірілуі туралы келіспеушілікке байланысты. Ол бұл екі топтың арасындағы келіспеушілік адамның санасының табиғаты туралы келіспеушілігінің нәтижесі екенін және әр топ өздерінің әртүрлі тұжырымдарын дұрыс түсіндіреді деп айтады. Кройдың айтуынша, бұл екі топ этикалық ұстанымның дұрыс түсіндірілуіне қатысты ешқандай қателік жібермейді, өйткені олар бірдей этикалық ұстанымға ие емес.

Ұрлық ретінде салық салу

Салық салуды ұрлық деп санау - бұл көптеген саяси философияларда кездесетін көзқарас. Бұл көзқарас бойынша, мемлекет салықтарды міндетті түрде жинау арқылы меншік құқығын бұзады. Оң либертариандар салық салуды агрессиясыздық қағидатының бұзылуы деп санайды.

Анархо-капитализм

Анархокапитализм капитализм, келісімшарттар, еркін нарықтар, жеке егемендік, жеке меншік, өзін-өзі иеленудің және еріктіліктің дұрыс либертариандық түсіндірмесі пайдасына орталықтандырылған мемлекеттерді жоюды қолдайды. Заңның жоқтығында анархокапиталистер қоғамның келісімшарт бойынша өзін-өзі реттеуге және еркін нарыққа қатысу арқылы өркениеттеуге бейім екенін айтады, олар оны ерікті қоғам деп атайды. Анархокапиталистік қоғамда сот, құқық қорғау және барлық басқа қауіпсіздік қызметтерін салық салу арқылы емес, жеке қаржыландырылатын бәсекелестер қамтамасыз етеді және ақша ашық нарықта жеке және бәсекелестікпен қамтамасыз етіледі. Анархокапитализмде жеке және экономикалық іс-әрекеттер саясаттың орнына жеке құқықпен реттеледі. Анархокапиталистер жалақылы еңбекті қолдайды және жеке тұлға мен мүлікті қорғауды да, зардап шеккендерге өтемақы төлеуді де мемлекет қажет етпейді деп санайды. Автархизм индивидуализм принциптерін, жеке адамның бостандығы мен өзін-өзі басқарудың моральдық идеологиясын қолдайды, ал мәжбүрлі үкіметті қабылдамайды және басқалардың билігін жоққа шығарып, өзін-өзі басқаруды қолдап, үкіметті жоюды қолдайды. Анархокапитализмнің ең танымал нұсқасын 20-ғасырдың ортасында Австрия мектебінің экономисі және палеолибертариан Мюррей Ротбард тұжырымдаған. Оның негізін қалаушы ретінде кеңінен танылған Ротбард Австрия мектебінің еркін нарықтық көзқарасын адам құқықтары туралы көзқарастарымен және 19-ғасырдағы американдық индивидуалистік анархистер мен Лисандер Спунер мен Бенджамин Таккер сияқты өзара қолдаушылардан мемлекет туралы пікірді қабылдамаумен біріктірді, бірақ олардың антикапитализмді және социалистік экономиканы, сонымен бірге еңбек құнының теориясы мен одан алынған нормативтік салдарларды қабылдамады. Ротбардтық анархокапитализмде, жаңа бостандық үшін, алдымен өзара келісілген либертариандық "заңдық кодексті" іске асыру болады, ол жалпыға бірдей қабылданады және соттар оны орындауға уәде береді. Бұл құқықтық кодекс келісімшарттарды, жеке егемендікті, жеке меншікті, өзіндік меншікті және құқық бұзушылықты агрессиясыздық қағидатының бөлігі ретінде таниды. Дэвид Д. Фридманның "Азаттық машинасы" кітабында мысалданған дәстүр бойынша анархо-капиталистер табиғи заң немесе табиғи құқықтар идеясына сүйенбейді (деонтологиялық либертариандық) және салдарынан либертариандықты ұстанады, еркін нарықтық капиталистік қоғамның экономикалық негіздемелерін ұсынады. Кейбір авторлар анархокапитализмді индивидуалистік анархизмнің бір түрі деп санайды, ал басқалары бұған келіспейді, өйткені индивидуалистік анархизм негізінен социалистік. Көптеген анархистік белсенділер мен ғалымдар анархокапитализм анархизмнің бір түрі екенін немесе капитализм анархизммен үйлесімді екенін жоққа шығарып, оны оң либертариандық деп қарастырады. және капиталды шоғырландыруға, пайыздарға, монополияға, капитализмге тән өндірістік меншік, мысалы, өндіріс құралдары (капитал, жер және еңбек құралдары), пайда, рента, өсімпұл және жалақы құлдығына қарсы. Анархизмнің антикапитализмге, теңгерімге және қауымдастық пен жеке тұлғаның кеңеюіне баса назар аударуы оны анархокапитализмнен және оң либертариандықтың басқа түрлерінен ерекшелейді. Рут Кинна анархокапитализм - Ротбардтың "регуляцияланбаған жеке меншік пен лейс-ферер экономикасына деген ұмтылысын сипаттау үшін қолданған термин, ол жеке тұлғалардың еркіндік құқықтарын, мемлекеттік реттеудің шектеусіз, жинақтау, тұтыну және өз өмірлерінің үлгілерін өздері қалағандай анықтау" деп жазады. Киннаның айтуынша, анархокапиталистер "кейде өзін нарықтық анархистер деп атайды, өйткені олар "капитализмнің" жағымсыз белгілерін таниды. Бірақ анархокапитализм әдебиеттері танымал анархистік дәстүрлерге қарағанда классикалық либералды теорияға, әсіресе Австрия мектебіне - Фридрих фон Хайек пен Людвиг фон Мизеске сүйенеді. Айн Рэндтің "laissez faire", "anti government", корпоративтік философиясы "объективизм" кейде анархокапитализммен байланыстырылады". Басқа ғалымдар да анархокапитализмді неоклассикалық либерализм, радикалды неолиберализм және оң либертариандық сияқты мемлекетке қарсы либералды мектептермен байланыстырады. Анархокапитализм әдетте Жаңа оңшылдықтың бір бөлігі ретінде қарастырылады.

Консервативті либертариандық

Консервативті либертариандық экономиканы және консервативті құндылықтарды біріктіреді. Ол мүмкіндігінше үлкен экономикалық еркіндікті және мүмкіндігінше аз мемлекеттік әлеуметтік өмірді реттеуді қолдайды, бұл ретте оны дәстүрлі консервативтілікке, билік пен міндетке баса назар аударады. Консервативті либертариандық өз басымдылығын еркіндікке береді, еркін сөз, таңдау еркіндігі мен либералды әлеуметтік инженерияны қабылдамай, мәдени және әлеуметтік консервативті мақсаттарға жету үшін лейс-ферер капитализмін қолдайды. Бұл сондай-ақ азаттық мақсаттарға жету үшін азаттық қоғамды консервативті институттар мен билік, мысалы білім, отбасы, отаны және дін арқылы дамыту ретінде түсінуге болады. АҚШ-та консервативті либертариандық консервативтілік пен либертариандықты біріктіреді, либертариандықтың консервативті қанатын және керісінше. Фьюзионизм дәстүрлі және әлеуметтік консерватизмді лейзе-ферер экономикасымен біріктіреді. Бұл Frank Meyer-мен тығыз байланысты. Ханс Герман Хоппе - мәдени консервативті оң либертариан, оның меншік иелерінің жеке келісім қоғамдастықтарын құру құқығына деген сенімі, одан гомосексуалдар мен саяси диссиденттерді "физикалық түрде алып тастауға" болады, бұл ерекше жік салатын болып шықты.

Минархизм

Оң либертариандық философияда минархизм түнгі күзетші мемлекеттің, оның азаматтарын соттармен, әскери және полициямен қамтамасыз ету, оларды агрессиядан, келісімшартты бұзудан, алаяқтықтан және ұрлықтан қорғау, сонымен бірге меншік заңдарын қолдану болып табылатын мемлекеттің үлгісін қолдайды. Түнгі күзетші мемлекет термині ретінде неміс социалисті Фердинанд Лассалл, социал-демократиялық мемлекеттік социализмнің жақтаушысы буржуазиялық мемлекетті сынға алу үшін қолданған. Австрия мектебінің экономисі, классикалық либералдық, оң либертариандыққа үлкен ықпал еткен Людвиг фон Мизес кейін Лассаль шектеулі үкіметті күлкілі етіп көрсетуге тырысты, бірақ ол "тағамдық қымыз дайындаумен, шалбар түймелерін жасаумен немесе газеттерді шығарумен" айналысатын үкіметтерден күлкілі емес деп ойлады. Минархизмнің оң либертариандық қорғаушысы Роберт Нозик өзінің "Анархия, мемлекет және утопия" (1974) кітабы үшін Философия және дін категориясында Ұлттық кітап сыйлығын алды, онда ол "көсіру, алаяқтық, ұрлық және сот соттарын басқару" арқылы қорғалудың тар функцияларымен шектелген минималды мемлекет қана адамдардың құқықтарын бұзбай ақталуы мүмкін деп мәлімдеді.

Неоклассикалық либерализм

Дәстүрлі түрде либерализмнің басты басымдығы мемлекеттің билігін шектеп, еркін нарық күштерінің күшін барынша арттыру арқылы жеке тұлғаның бостандығын қамтамасыз етуге қойылды. Саяси философия ретінде ол экономикалық еркіндікке баса назар аударған заңның үстемдігімен азаматтық бостандықтарды қолдады. Экономикалық либерализммен тығыз байланысты, ол 19 ғасырдың басында Еуропа мен АҚШ-тағы урбанизацияға және өнеркәсіптік революцияға жауап ретінде пайда болды. Ол шектеулі үкіметті қолдап, лазерлік экономикалық саясатқа сенді. Ол 18 ғасырдың аяғында пайда болған идеяларға негізделген, мысалы, Джон Локк, Адам Смит, Томас Роберт Мальтус, Жан Батист Сей және Дэвид Рикардоның таңдалған идеялары, ол классикалық экономика мен Смиттің "Халықтардың байлығы" кітабында қолдаған экономикалық идеяларға сүйене отырып, прогресске, табиғи заңға және утилитаризмге деген сенімді атап өтті. Бұл либералдар консерваторларға қарағанда, ең аз үкіметтен басқасына күдікті болды және Томас Гоббстің үкімет теориясын қабылдады, үкімет адамдарды бір-бірінен қорғау үшін құрды деп сенді. Классикалық либерализм термині 19 ғасырдың алғашқы либерализмін жаңа әлеуметтік либерализмнен ажырату үшін қолданылды. Неолиберализм Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі дәуірде пайда болды, оның ішінде әлеуметтік либерализм либерализмнің негізгі түрі болды, ал Кейнсиандық және әлеуметтік демократия Батыс әлемінде басым идеология болды. Оны мемлекет құнын азайтуды және классикалық либерализмге оралуды жақтаған Фридрих Хайек пен Милтон Фридман сияқты неоклассикалық экономистер басқарды, сондықтан неоклассикалық либерализм термині, Аризонадан шыққан невропатриотикалық либерализммен шатастырмау керек. Оң либертариандық либерализмнің осы мектептерінің ықпалына ие болды. Ол әдетте классикалық либерализмнің жалғасы немесе радикализмі ретінде аталады оң жақ жақ комментаторлар арасында өздерін неоконсерваторлардан жеке бостандықтарды қолдау арқылы және либертариандардан шетелдік интервенционизмді қолдау арқылы ерекшеленді. Бұл палеоконсерватизммен тұтастығы бар. АҚШ-та палеолибертариандық - бұл оң жақпен және шай партиясы қозғалысымен байланысы бар дау тудыратын ағым. Қаруды бақылауға қарсы ұстанымынан басқа, қару заңдары мен қару ұстауға және қаруды ұстауға құқықты қолдауға бағытталған саясатынан басқа, бұл қозғалыстар, әсіресе ескі оңшылдар мен палеоконсерваторлар, солшылдарға қарсы ұстаныммен біріктірілген. "Оңшыл популизм: палео қозғалысының стратегиясы" атты эсседе Ротбард палеолибертариандардың либертариандық және әлеуметтік консерватизмге негізделген "қызыл терілерге қол жеткізу" қабілеті туралы ойланды. Ол Луизиана штатының бұрынғы өкілі Дэвид Дьюк пен АҚШ-тың бұрынғы сенаторы Джозеф Маккартиді жаңа қозғалыстың үлгісі ретінде атады.

Ел бойынша

1970 жылдан бастап оң либертариандық Америка Құрама Штаттарынан да кең тарады. көптеген елдер соған еліктеп, әлемде либертариандық партиялардың құрылуына әкелді, олар классикалық либерализммен, экономикалық либерализммен және неолиберализммен бірге либертариандықтың осы түрін қолдады, соның ішінде Ұлыбритания, Израиль және Оңтүстік Африка. Халықаралық деңгейде либертариандық партиялардың көпшілігі Либертариандық партиялардың халықаралық альянсы құрамында топтастырылған. Сонымен қатар Еуропалық деңгейдегі Жеке бостандық үшін Еуропалық партия бар. Мюррей Ротбард - оң либертариандық және оң либертариандық бағыттағы бірқатар журналдар мен ұйымдардың негізін қалаушы және негізін қалаушы. Ротбард 1976 жылы Либертариандық зерттеулер орталығының, Либертариандық зерттеулер журналының негізін қалаушы және 1982 жылы Мизес институтының негізін қалаушы болды, оның ішінде 1987 жылы Мизес институтының Австрия экономикасын шолу, кейіннен "Кварталды журнал" деп аталатын гетеродокстық экономика журналын құрды.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда оң либертариандық көзқарас пайда болды және британдық саясатта 1980-ші жылдардағы неолиберализм мен Маргарет Тэтчердің премьер-министрлік экономикалық либерализмінен кейін, АҚШ-та 1970-ші жылдардағы және республикашыл Рональд Рейганның президенттік 1980 жылдардағы сияқты көрнекті болмаса да, одан әрі көрнекті болды. Британдық танымал оң либертариандықтарға Либертариандық Альянстың бұрынғы директоры Шон Габб пен философ Стивен Р. Л. Кларк жатады. Габб өзін "оңдықтың адамы" деп атады, ал Кларк өзін "анархо-консерватор" деп атайды. Габб сондай-ақ Британ империясын либертариандық қорғауға қатысты. Сонымен қатар, Габб солшыл либертариандық Кевин Карсонның ұйым теориясы жөніндегі жұмысына жалпы бағалайтын түсініктеме берді, ал Кларк жануарлардың құқықтарын, гендерлік инклюзивтілікті және кейбір әдеттегі жыныстық келісімдерге қатысты үкімсіз көзқарасты қолдады. Либертариандық партиядан басқа, Тэтчершілдікті қолдайтын консервативті партияның оңшыл либертариандық фракциясы да бар.

Америка Құрама Штаттары

Оң либертариандық - АҚШ-тағы либертариандықтың басым түрі және жақсы танымал нұсқасы, Нозик түнгі күзетші мемлекет үшін таласты. Ротбард оң либертариандықтың озық адамы болды. Жаңа солшылдықтан кетер алдында Ротбард либерализм мен либертариандықты солшыл, радикалды және революциялық деп санайды, ал консерватизмді оңшыл, реакциялық және контрреволюциялық деп санайды. Социализмге, әсіресе мемлекеттік социализмге қатысты Ротбард либертариандыққа қарама-қайшы емес, керісінше либералды мақсаттарға консервативті құралдармен ұмтылып, оны саяси орталыққа орналастырды деп мәлімдеді. 1995 жылы қайтыс болған кезде Ротбард оған адал либертариандық қозғалыстың бөлігін көптеген бақылаушылар, либертариандықтар мен басқалар, расизммен және әлеуметтік реакциямен флирт ретінде қараған өсіп келе жатқан палеоконсервативті қозғалысымен одақтасты. Ротбардтың палеоконсерваторларға қол жеткізуінің артында тұрған кейбір әлеуметтік және мәдени мәселелердің кем дегенде ішінара көрінісі палеолибертариандық болып табылады. Бұл ұстанымның алғашқы мәлімдемесінде Лью Роквелл мен Джеффри Таккер нақты христиандық либертариандықты жақтады. Палеолибертариандық одақ стратегиясынан аулақ жүріп, Роквелл палеоконсервативтерді "иммиграция мәселесі бойынша жұмыс істегені" үшін мақтады және "Техас пен Калифорниядағы саңылаулы шекаралар" "азаттықты азайту, оны ұлғайту емес, мемлекеттік субсидиямен қамтамасыз етілген құқық түрінде" деп қарастыруға болады деп мәлімдеді. Ханс Герман Хоппе "либертариандар консерваторлар болуы керек" деп дәлелдеді. Хопп "ашық айтылған жағдайларда коммунистерді, демократтарды және отбасылық емес өмір салтын қолдап жүргендерді, соның ішінде гомосексуалистерді кемсітудің маңыздылығын" мойындады. Ол Уолтер Блокпен келіспей, либертариандықты ашық шекараны талап ететін деп қарастырудың қажеті жоқ деп мәлімдеді. Хопп "шекараны ашуға деген құлшынысты" "эгалитаризмге" жатқызған. Базар анархиясын екеуіне де артықшылық бере отырып, Хоппе монархияның демократияға қарағанда жоғары екендігін монархтар демократиялық саясаткерлерге қарағанда, олар иелік етеді деп мәлімдейтін аумақтың жақсы басқарушылары болуы мүмкін деп дәлелдеді. Традиционалистік консерватизм мен либертариандықты біріктіруді қорғап, либертариандық дегеніміз либералды мәдениетті қолдау деген пікірді жоққа шығарып, Эдвард Фезер өзінің көзқарасын бөлісетіндер үшін басты мәселе - "дәстүрлі моральды сақтау, әсіресе дәстүрлі жыныстық мораль, некеге деген идеалдастыру және жыныстық әрекеттің осы институттың шегінде болуына деген талап, сонымен қатар өзін-өзі қанағаттандыру мен азғын өмір сүруден гөрі қадір-қасиет пен ұстамдылыққа жалпы назар аудару". Калифорнияның губернаторы Рональд Рейган 1975 жылы "Reason" журналына берген сұхбатында оң либертариандықтарға "консерватизмнің жүрегі мен жаны либертариандыққа сену керек" деп өтініш жасады. Алайда, президент Рейганды, Рейган экономикасын және Рейган әкімшілігінің саясатын либертариандар, соның ішінде Ротбард сияқты оң либертариандар сынға алды. Ол Рейганның президент болуы "АҚШ-тағы либертариандық үшін апат" болды деп, Рейганның өзі "драмалық сәтсіздік" болды деп мәлімдеді. Рон Пол Рейгэннің президенттік науқанын қолдаған елдің алғашқы сайланған лауазымды адамдарының бірі болды және 1976 және 1980 жылдары Рейгэн үшін белсенді түрде науқан жүргізді. Пол Рейган 1980 жылы сайлаудан кейін Рейган әкімшілігінің саясатынан тез көңілі қалды және кейіннен 1981 жылы Рейганның бюджет ұсыныстарына қарсы дауыс берген жалғыз республикашыл болғанын еске алды. Ол "1977 жылы Джимми Картер 38 миллиард доллар тапшылығы бар бюджет ұсынды және палатадағы әрбір республикашыл оған қарсы дауыс берді. 1981 жылы Рейган 45 миллиард долларлық бюджет тапшылығын ұсынды, ал ол 113 миллиард долларға жетті, ал республикашылар оның үлкен жеңісіне қуанып отырды. Олар ертегілер дүниесінде өмір сүрді". Дегенмен ол иммиграцияға қатысты кейбір консервативті көзқараспен қарады, шекарадан тыс еркін жүріп-тұруды шектеуді талап етті. Пауылдың бостандықтанушы, антимилитарист, Жастин Раймондо, "Соғысқа қарсы" ұйымының негізін қалаушы. com, өзін "консервативті палеолибертариан" деп сипаттады. Фезер мен Роквеллден айырмашылығы, Раймондоның "Америкалық оң жақты қайтару" кітабы Ескі оң жақтың саяси көзқарастарының қайта өркендеуін талап етті және Фезер мен Роквелл үшін маңызды әлеуметтік және мәдени мәселелерге назар ауд...

Еркін мемлекет жобасы

Әрі қарай, "Азаттық мемлекет" жобасы - либертариандық құндылықтарды насихаттау мен орнатуға арналған ең көрнекті топтардың бірі. "Еркін мемлекет" жобасы - 2001 жылы құрылған белсенді либертариандық қозғалыс. Ол либертариандық көзқарасты ұстанушыларды Нью-Гэмпшир штатына әкелу үшін жұмыс істейді. 2022 жылға қарай жобаның веб-сайтында Нью-Гэмпширде 19,988 адам көшіп кетуге уәде бергені және 6,232 адам еркін мемлекет ретінде анықталғаны көрсетілген. "Free State Project" жобасының қатысушылары Нью-Гэмпширдегі саяси ахуалмен әр түрлі жолдармен өзара әрекеттеседі. 2017 жылы Нью-Гэмпширдің өкілдер палатасында 17 еркін мемлекет болды, ал 2021 жылы Нью-Гэмпширдің еркіндік альянсы, олар заң жобаларын және сайланған өкілдерді либертариандық қағидалар ретінде қарастырғандарына сәйкес, 150 (бағалаудағы 380-ден) өкілдерді "А−" немесе жоғары бағаланған өкілдер ретінде бағалады. Қатысушылар сонымен қатар басқа да ойлы белсенді топтармен, мысалы, Нью-Гэмпширді қайта құру, Еркіндік үшін жас американдықтар және Даму үшін американдықтар.

Сын

Оң либертариандықты сынға алу этикалық, экономикалық, экологиялық, прагматикалық және философиялық мәселелерді қамтиды, оның ішінде еркіндіктің нақты теориясы жоқ деген пікір бар. Оның жеке басының философиясы мен реттеушілердің саясаты табиғи ресурстарды теріс пайдалануды болдырмайды. NAP-ты оң либертариандықты ақтау ретінде пайдалану дөңгелек ойлау ретінде және оң либертариандық меншік заңдарын орындаудың мәжбүрлеу табиғатын риторикалық бұрмалау ретінде сынға алынды, сыншылар бұл принцип агрессияны өздерінің терминдерінде қайта анықтайды деп айтады. Джеффри Х. Рейман оң либертариандықтардың жеке меншікті қолдауын сынға алып, "көп мөлшерде меншікті иеленушілер өздері үшін жұмыс істейтін шарттарды таңдайтын үлкен билікке ие және осылайша басқаларды өздері үшін ресурс болуға 'мәжбүрлеу' билігіне ие" деп дәлелдеді.