Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мейр Айзенштадтер (Meir ben Judah Leib Eisenstädter, 17801852) - венгр раввині, талмудист және пайтан (литургиялық ақын). Ол 1864 жылы ұлы шығарған "Имре Эш" ("От сөздері") атты респонса жинағының авторы ретінде танымал. Айзенштадтер сондай-ақ Махарам Аш ("Morenu ha Rav Meir Eisenshtadt" деген сөздің еврейше қысқартуы "біздің ұстазымыз, раввин Мейр Айзенштадт"), Мейр Гярмат және Мейр Унгар ретінде белгілі болды.
Meir Eisenstaedter (Meir ben Judah Leib Eisenstädter, 1780–1852) was a Hungarian rabbi, Talmudist, and paytan (liturgic poet). He is best known as the author of Imre Esh (Words of Fire), the collection of his responsa published by his son in 1864. Eisenstaedter was also known as Maharam Asch (a Hebrew acronym for "Morenu ha Rav Meir Eisenshtadt" meaning "our teacher, Rabbi Meir Eisenstadt"), Meir Gyarmath, and Meir Ungvar after his later rabbinates.
Өмір
Айзенштадтер Магрия Корольдігінің Нагимартон қаласындағы Маттерсдорф ешивасында кейін Прессбургтің (Позсони, қазіргі Словакиядағы Братислава) бас раввині болған атақты раввин Мұса Шрайбердің қолында оқыды. Жас кезінде Айзенштадтер Кисмартонға (қазіргі Айзенштадт, Австрия) көшіп барды, содан ол өзінің атын алды. Айзенштедтер 1807 жылы Баха раввинатқа шақырылды, онда ол үлкен ешиваны басқарды. Ол кейіннен Бач округінің бас раввині болған раввин Гёц Шверин Конның жақын досы болды. Швериннің қайын атасы күйреген кезде, Шверинді раввиндікке баруға мәжбүр етті, Эйзенштедтер оған Баджадағы кеңсесін ерікті түрде қайта тағайындады және Чатам Софердің ұсынысы бойынша өзі үшін Балассагярматтан орын алды, онда ол 1815 және 1835 жылдар аралығында қызмет етті. 1835 жылы Унгвар қаласына көшіп барып, қайтыс болғанға дейін үлкен ешиваның бас раввині қызметін атқарды. Айзенштадтер мажарлық еврейлердің қоғамдық өміріне белсенді қатысқан және Мажарстанның болашақ раввиндерінің көбі оның шәкірттері болған. Ол діни өзгерістер мен реформалар енгізуге ұмтылған прогрессивтілерге қатты қарсылық білдірді. Венгрия мен Галисияның ең ұлы раввиндары, соның ішінде Бродидің Соломон Клюгері, Ной Сандектің Хайым Халберстамы (Польшадағы Ной Сач) және Краковтың Симон Софері өздерінің проблемаларын оған жолдады. Бұл уақытта Унгварда даян (рабилік төреші) қызметін атқарған Китзур Шулхан Арухтың авторы рабби Шломо Ганцфрид болды. Айзенштадтер Вагуйхелдің (қазіргі Нове-Место-над-Вахом, Словакия) раввині Дэвид Дойчтың қызымен тұрмысқа шыққан, ол сол кезде ешиваның басшысы болған. Айзенштадтер 1852 жылы 16 қаңтарда (24 Тевет, 5612) қайтыс болды. Оның ұлы Менахим оның орнын басып, ешиваның басшысы болды.
Eisenstaedter studied at the Mattersdorf yeshiva in Nagymarton, Kingdom of Hungary under Moses Schreiber, a renowned rabbi who later became the chief rabbi of Pressburg (Pozsony, now Bratislava in Slovakia). In his youth Eisenstaedter moved to Kismarton (now Eisenstadt, Austria), from which he took his name. Eisenstaedter was called to the Baja rabbinate in 1807, where he directed a large yeshiva. He was the intimate friend of Rabbi Götz Schwerin Kohn, who later became the Chief Rabbi of Bács County. When Schwerin's father in law was ruined, forcing Schwerin to seek a rabbinate, Eisenstaedter voluntarily reassigned to him the office at Baja, and on the recommendation of the Chatam Sofer, obtained a position for himself at Balassagyarmat, where he served between 1815 and 1835. In 1835 he moved to Ungvár, where he held the position of the Chief Rabbi at a large yeshiva until his death. Eisenstaedter took an active part in Hungarian Jewish communal life and many of the future rabbis of Hungary were his pupils. He vehemently opposed progressives who desired to introduce religious changes and reforms. The greatest rabbis of Hungary and Galicia including Solomon Kluger of Brody, Ḥayyim Halberstam of Neu Sandec (Nowy Sacz in Poland), and Simon Sofer of Kraków addressed their problems to him. Rabbi Shlomo Ganzfried, author of the Kitzur Shulchan Aruch served as dayan (rabbinic judge) during this time in Ungvár. Eisenstaedter was married to the daughter of David Deutsch, the rabbi of Vágújhely (now Nové Mesto nad Váhom, Slovakia), where he was head of the yeshiva at the time. Eisenstaedter died on 16 January 1852 (24 Tevet, 5612). His son Menachem replaced him as head of his yeshiva.