Кіріспе

Раввин Шмуэль Довид Унгар (23 қараша 1885 - 9 ақпан 1945), Раввин Самуэль Давид Унгар деп те аталады, ол Венгрияның Нитра (қазіргі Нитра, Словакия) қаласының раввині және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Еуропаның ең соңғы тірі қалған ешивасының деканы болды. Ол раввин Хаим Михаил Дов Вайсмандлдің қайын атасы болды және Братислава жұмыс тобының словак еврейлерін Холокосттан құтқарудағы күш-жігерінде кішігірім рөл атқарды.

Ерте өмір

Унгар өзінің әкесі, раввин Йосеф Моше Унгардың (1855-1897) жалғыз ұлы болды. Ол Абрабанелдің ұрпағы еді. Унгардың әкесі 11 жасында қайтыс болды, ол әкесі орнына Постеннің раввині болып тағайындалған раввин Кальман Вебердің үйінде жиі қонақ болатын. Бар-мицвадан кейін Шмуэль Довид үйден шығып, өзінің ағасы, раввин Ноах Барух Фишер басқаратын Прешов қаласындағы ешивада оқыды. Кейіннен ол Унсдорфтағы ешивада раввин Шмуэль Розенбергтің жетекшілігімен оқыды. Ол өзінің тұңғыш туысы, раввин Ноах Барухтың қызы Мириам Лия Фишерге үйленді. Нитрада Унгар 300-ге жуық студентті қамтыған ешива құрды, ол ақырында Чехословакия, Румыния, Австрия және Германиядан студенттерді тартты. Ол классикалық венгр стиліне сәйкес сабақ берді, бірақ ол раввиндер дайындауға тырыспады, бірақ оның кейбір шәкірттері өздерінің туған қалаларында көрнекті раввин болды. Ол Юнгардың оң қолы болды. Нитраның бас раввині лауазымынан басқа, 1935 жылы Унгар Дүниежүзілік Агудат Израильдің жоғарғы діни органы Моец Гедолей Ха Тораның вице-президенті болып тағайындалды. Басқалардың үнемі қорқыныш пен қорқынышпен бірге болғанына қарамастан, ол Рош Хашана күні шофырдың дыбысын естудің мицвасын қалай орындауға болатынына алаңдаушылық білдірді. 1945 жылдың 9 ақпанында (Иерусалим күнтізбесі бойынша 8 адар 5705). Яков Ицхақ, қыздары Шая Нехама соғыстан аман қалды. (Кейін Чайя Нечама 1947 жылы Америкада Клаузенберг ребесі раввин Екузиел Йехуда Халберстамға үйленді.) Тағы бір ұлы, Бензион, Пещанның раввині, Середьдегі тұтқын лагеріне әкелінді, онда оны словак әскери полициясы өлтірді. Унгардың ребеціні Мириам Лия да көптеген басқа отбасы мүшелерімен бірге өлтірілді. Унганың күйеу баласы Хаим Михаил Дов Вайсмандл соғыстан аман қалды. Унганың Тора жазбаларын басқа ұлттың әйелдері сақтап қалды, ол соғыс аяқталғаннан кейін оларды Унганың ұлы Шолом Мошеге берді. Бұл кітаптар Не'ос Деш ("Байтақ шалғынды далалар", 23-ші Забур жырынан алынған жол; еврей тіліндегі екінші сөз, דשא, оның инициалдарын қамтиды, שמואל דוד אונגר). Соғыстан кейін рабби Шолом Моше Унгар Нитраның рабысы болып тағайындалды және Нитра ешивасын қайта ашты. 1946 жылы ол және оның қайын інісі, раввин Вайсмандл Нитра иешивасын Нью-Джерсидің Сомервилл қаласына көшірді. 1948 жылы ешива Нью-Йорк штатының Маунт-Киско қаласындағы қазіргі орнына қайта көшірілді. Нитраның ешивасын қараңыз. Равввин Шолом Моше Унгардың ұлы, раввин Шмуэль Довид Унгар (жұбайының атымен аталған) қазіргі Нитра Рав және Рош Ешива болып табылады. Бүгінде Нитра қауымының Израильдегі Боро Парк, Уильямсбург, Монси және Иерусалим қалаларында филиалдары бар.