Кіріспе

Ирландия парламентінің орналасқан жері – Дублин қаласындағы Лайнстер үйі (Teach Laighean). Лайнстер үйі – Ирландия парламенті Оирахтас (Oireachtas) орналасқан жер. Бұл үй бастапқыда Ленстер герцогтарының резиденциясы болған. 1922 жылдан бері ол ғимараттар кешеніне айналды, ал оның ядросы – бұрынғы герцог сарайы. Онда Оирахтас Эйран (Oireachtas Éireann), оның мүшелері мен қызметкерлері орналасқан. Кешеннің ең танымал бөлігі және Лайнстер үйінің "сыртқы бейнесі" – кешеннің ортасындағы бұрынғы герцог сарайы болып табылады.

Герцог сарайы

Лейнстер үйі – Дублиндегі Лейнстер герцогының бұрынғы резиденциясы. 1922 жылдан бері ол қазіргі Ирландия мемлекетінің алдындағы Ирландия еркін мемлекетінің парламенті ғимараты болып табылады, ал одан бұрын Корольдік Дублин қоғамының штаб-пәтері ретінде қызмет еткен. Қоғамның танымал Дублин көктемгі көрмесі мен Дублин ат көрмесі оның Лейнстер газондығында, Меррион алаңына қарап өткізілген. Бұл ғимарат Оирехтастың екі палатасы – Dáil Éireann және Seanad Éireann отыратын жер, сондықтан «Лейнстер үйі» термині ирланд саяси қызметінің метафорасы болып кеткен.

Парламент депутатының үйінен парламент үйіне

Ирландия парламенті ғасырлар бойы бірнеше жерлерде отырды, ең танымал орыны – Дублин Тринити колледжінің жанындағы Колледж Гриндегі Ирландия парламенті ғимараты. Орта ғасырлық парламент екі палатадан тұрды: Халық палатасы мен Лордтар палатасы. Ирландияның ең жоғары дәрежелі теңдесі, Килдар графы, Лордтар палатасында орын алды. Сол заманғы барлық аристократтар сияқты, ол отбасымен бірге әлеуметтік маусым мен парламенттік сессиялар кезінде Дублиндегі резиденциясында тұрды. (Жылдың қалған уақытында олар бірнеше ауылдық үйлерді пайдаланды, олардың ішінде Блэкроктағы Фрескати үйі ерекше көзге түсті.) 18 ғасырдың соңынан бастап Лейнстер үйі (бұрын Килдар үйі деп аталған) графтың Дублиндегі ресми резиденциясы болды. Ол 1745–48 жылдары Джеймс Фицджеральд, Килдар графы салған кезде қаланың сәнсіз және шалқары оңтүстік жағында, аристократтардың негізгі резиденцияларынан – Ратланд алаңынан (қазіргі Парнелл алаңы) және Маунтджой алаңынан алыс орналасқан. Граф басқалар да соңынан келеді деп болжады; келесі онжылдықтарда Меррион алаңы мен Фицвильям алаңы аристократияның резиденцияларының басты орнына айналды, олардың солтүстік жағындағы көптеген үйлері сатылды (кейбіреулері уақыт өте келе нашарлап, шалаптарға айналды). Ғимаратты сәулетші Ричард Кассельс жобалаған, ал кейінірек кейбір элементтері мен интерьерін Исаак Уэр жасады. Дублиндегі аристократтардың резиденциялары тарихында Килдар үйінің көлемі мен мәртебесімен теңесетін басқа ешқандай сарай болған жоқ. 1766 жылы граф Лейнстердің бірінші герцогы аталғанда, отбасының Дублиндегі резиденциясы Лейнстер үйі деп өзгертілді. Оның бірінші және екінші қабаттары ирланд сәулетшісі Джеймс Хобанның Ақ үйдің еден жоспары үшін үлгі ретінде пайдаланылды, ал үйдің өзі Ақ үйдің сыртқы қабырғасының түпнұсқа тас кесуі үшін үлгі болды. Лейнстер үйінде уақыт-уақыт тұратын отбасы мүшелерінің бірі – лорд Эдвард Фицджеральд, ол 1798 жылғы көтеріліс кезінде ирланд ұлтшылдығымен айналысып, осыдан өмірін жоғалтты. 1800 жылы Одақ заңы қабылданғаннан кейін Ирландияның өз парламенті болмады. Лордтар палатасы болмағандықтан, аристократтардың саны көбейіп, Дублинге келуін тоқтатты, Дублиндегі резиденцияларын сатып, көбінесе жаңа біріккен парламент отырған Лондон қаласындағы үйлерді сатып алды.

RDS-тің бас кеңсесі 18151922

Лейнстердің 3-ші герцогы 1815 жылы Лейнстер үйін Дублин корольдік қоғамына сатты. 1853 жылы Ұлы өнеркәсіптік көрме оның аумағында өткізілді. XIX ғасырдың соңында Ирландияның Ұлттық кітапханасы мен Ирландияның Ұлттық мұражайына орын беріп, екі жаңа қанат салынды. Табиғат тарихы мұражайы да сол жерге салынды. Жобаның бір бөлігі ретінде үйді әдемі Портленд тасымен қаптау және портикті алға қарай кеңейту (жапсырылып тұрудың орнына) көзделген. Бірақ бұл жоспар іске асырылмады.