Кіріспе
Die Stille nach dem Schuss (сөзбе-сөз "Аудардан кейінгі тыныштық") - 2000 жылы ағылшын тілінде "Рита туралы аңыз" (кейде "Рита туралы аңыздар" немесе "Рита туралы аңыздар" деп те аталады) деп жарық көрген неміс фильмі. Фильм Шығыс Германияның құпия полициясы немесе Штази мен Батыс Германияның террористік тобы Қызыл Армия фракциясы (РАФ) арасындағы келісімге назар аударады. Шығармадағы кейіпкерлердің барлығы да RAF-тің нақты мүшелеріне ұқсас. Сценарий Инге Виетт өміріндегі оқиғаларға негізделген.
Сюжет
Қызыл Армия фракциясының қашқан террорисі Рита Вогт (Бибиана Беглау) досы Татьянаға жазған хатында өзінің өмірін баяндайды. 1970 жылдары Рита мен оның қаладағы партизандары капиталистік жүйеге қарсы қарулы күрес науқанының бөлігі ретінде Батыс Германияда қарулы тонаулар, адам ұрлаулар және басқа да түрлі шабуылдар жасады. Парижге сапар кезінде Ритадан жергілікті полиция қызметкері оның куәлігін сұрайды. Жауап ретінде ол қашып кетеді, француз полиция қызметкері оны паркингке дейін қуып жетеді, ал Рита оны өлтіреді. Кейін Батыс Берлиндегі түзеу қызметкерін өлтірген түрмеден қашып шыққаннан кейін Рита мен оның жолдастары Фридрихштрассе теміржол вокзалы арқылы Шығыс Берлинге қашады. Германия Демократиялық Республикасы (ГДР) терроризмге қарсы конвенцияларға қол қойғандықтан, коммунистік Шығыс Германия үкіметі көмектесуге батылы бармайды. Штазидің бастығы Эрих Мильке (Дитрих Кёрнер) бұған келіспейді. Штази офицері Эрвин Халлмен (Мартин Ваттке) сөйлескенде Миелке RAF-тің Батыс Германия мен АҚШ-тың нысаналарына қарсы террорлық шабуылдарына жанашырлығын білдіреді, оны Ваймар Республикасы мен нацистік режим кезінде өзінің ұқсас қызметімен салыстырады. Ол агент Халлға оларға бейресми көмек көрсетуді бұйырады. Халл қашқындарға қауіпсіз үй жасап, оларды әскери техниканы қолдануда үйретеді. Рита жолдастарының ракеталық гранаталарды қолдануды үйреніп жатқанын көріп, қатты қорқады. Сол күні кешке Халл "Баттық әуе күштері заңдарды бұзуға мәжбүр, біз оларды жасай аламыз" деп мақтанады. Ол қарулы күресінен қайтқысы келетіндерге ГДР-де жаңа өмір бастау үшін жаңа жеке басын береміз деп түсіндіреді. Топтың екі әйелдері Фридерике Адебах (Дженни Шили) мен Рита ұсынысты қабылдап, еркектерді қатты таң қалдырады. Содан кейін Халл Ританы жаңа тұлғаға дайындап, оны жаңа "ақиқатқа" айналған ойдан шығарылған "әңгіме" немесе ақиқатқа үйретеді. "Аңыз" құралып, жатталғаннан кейін Ритаға Volkseigener Betrieb киім фабрикасында қарапайым жұмыс беріледі. Өзінің Батыс немісі екенін, Берлин қабырғасынан өз еркімен көшіп келгенін түсіндіріп, Рита мұндай нәрсені ешқашан естімеген әріптестерін таң қалдырады. Олардың таңғалуы үшін Рита сандинистерге "бірлік" ақшалай жинақтарын қабылдап, үлкен ақшалай қаражат береді. Ританың әріптестері ашуланып, бұл садақалар шынымен Шығыс Германия үкіметінің қазынасына түсетінін және Никарагуаға көмек туралы мәлімдемелер сенімді бұрмалау ғана екенін түсіндіреді. Ританың жоғарылаушыл жауаптары оның әріптестерін ренжітеді, олар оны оқшаулайды. Тек оның депрессияға шалдыққан және алкогольге тәуелді әріптесі Татьяна (Наджа Уль) онымен достық қарым-қатынас жасайды. Олар бір-біріне жақын болады, Рита Татьянаға ішімдікті тастауға көмектеседі, тіпті онымен лесбияндық қарым-қатынас басталады. Кейін Батыс Германиядан келген RAF туралы теледидар хабарландыруы Ританы туған күн мерекесі кезінде тоқтатады. Оның бұрынғы сүйіктісі НАТО базасына жасалған РПГ шабуылы кезінде қаза тапқаннан басқа, Батыс Германияның БАҚ-тары оны аңшылап жүрген қашқын ретінде жариялауды жалғастыруда. Келесі күні таңертең, әріптесі Ритаға оны эфирден танитынын айтады және оның кім екенін ашуға уәде береді. Штази оны бірден басқа жерге көшіреді, оған тек Татьянамен қысқа, ауыр сауалдасуға мүмкіндік береді. Оның келесі тұрағы мен жұмыс орны "Легенда No2" - балалар күндізгі күтімі орталығы. Балтық теңізінде демалыста жүргенде, ол Жохен Петтка (Александр Бейер) деген студентке ғашық болады. Ол өте сақ болса да, өткенін жасыру одан сайын қиынға соғады. Жүкті болғаннан кейін, Жохен оған үйленуге және Кеңес Одағындағы бір іс-шараға бірге саяхаттауға ұсыныс жасайды. Алайда агент Халл оған бұл мүмкін емес екенін айтады, өйткені бұл ШТАЗИ-нің RAF-пен байланысын аштырады. Ол наразылықтардың көбейіп бара жатқанын түсіндіріп, Ританы аборт жасатуға шақырады. Бұл оның баласының жағдайы жақсаратынын білдіреді. Хорлық орындау кезінде Рита хор қатысушыларының арасында Фридерике Адебахты байқайды. Қазір үйленген, балалы Фридерика коммунистік жүйеде азап шегіп, оны өшпенділікпен көреді - фильмде басқа ГДР тұрғындарының бет-әлпеттерінде көрінетіндей эмоция. Рита мен Фридериканың қайта қосылуы күңгірт, олар салтанатты түрде бөлініп кетеді. Көп ұзамай Рита Жохенге өзінің өткенін айтады. Ол қатты ренжігендіктен, қызына деген сүйіспеншілігінен бас тартады. 1989 жылы Шығыс Германия құлдырады. Батыстың тұтыну тауарлары ағып келе жатқанда, Ританы...
Сурет
Айта кетерлігі, фильм 1970 жылдардағы стильдегі түстер схемасымен түсіріледі, бұл фильмнің ғасырдың басында жасалғандығын ескерсек, көрерменге қызықты "қайталау" визуалды тәжірибені ұсынады. Фильмде негізінен Рита Вогт деп аталатын солшыл белсенді әйелдің сынақтары мен азаптары туралы айтылса да, сценарийдегі көптеген мотивтер Инге Виеттің шынайы өмірін көрсетеді: ол шынымен де 1982 жылы басқалармен бірге Шығыс Германияға қашып кетті, 1981 жылы Париж полициясын өлтірді, және ол Дрезденде өмір сүру үшін жаңа жеке басын алды. Барлық жерде ГДР-ді қарапайым, сұр және жайсыз мемлекет ретінде көрсетеді. Оның азаматтары өз тағдырын коммунистік жүйеге деген терең жеккөрінісін жасыратын отставкамен көтереді. Алайда Рита айналасындағылардың бәрінен ерекшелігі - әрқашан күлкілі әрі қуанышты. Рита үшін ГДР - романтикалық және бақытты утопия. Бұл оның капитализмге деген ашу-ызасы мен фильмнің басындағы банктік тонау кезінде көрінетін қуанышына қарама-қайшы. Бұл фильмнің соңында Берлин қабырғасы құлаған кездегі оның терең көңілін қалдыратын себебі. Ол кезде кездескен басқа ешкім де ГДР-ге шын жүректен сенбейтінін ешқашан ойламаған.