Кіріспе

Рангсит Прайурасакди, Чай Наттың князі (สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร; ; 12 қараша 1885 7 наурыз 1951) - Тайландтың қоғамдық денсаулық сақтау министрлігінің негізін қалаушы және Тайландтың регенті.

Сиамдағы өмір

1913 жылы Сиамға оралғаннан кейін, ағасы Ваджиравудх патшаның тұсында, принц Рангсит Сиамның денсаулық сақтау жүйесін жақсартуға тырысты. Бүгінде Таиландтың денсаулық сақтау министрлігінің алдында ханзада Рангситтің мүсіні тұр. Ол сондай-ақ университеттер жүйесінің жақсаруына, университеттер ісі департаментінің бірінші бас директоры және Чулалонгкорн университетінің жоспарлау және дамыту комитетінің төрағасы болып қызмет етті. 1932 жылғы Сиам революциясынан кейін ханзада Рангсит саясатқа араласпады, бірақ 1938 жылы бас генерал Пхибунсонгхрамның фашистік әскери үкіметі оны басқыншылыққа айыптады. Бұл оның сол кезде елде қалған ең аға ханзада болғандығымен байланысты болуы мүмкін. Түрмеде ол уақытының көп бөлігін ой жүгіртуге және 1899 жылы Еуропаға алғаш рет саяхаттаған балалық шағы мен тәжірибелерін еске алатын күнделікті жазуға жұмсады. 1943 жылы 28 қыркүйекте 4 жыл 9 айға түрмеде отырған Ханзада Рангситті Пхибун үкіметі босатты. Фибунның басқа да саяси тұтқындары босатылғаннан кейін, 1944 жылы мамыр айында Фибунның күштеп отставкаға кетуінен кейін билікке келген Хуан Приди үкіметі оған ханзада Рангситтің атақтарын тұрақты түрде қалпына келтірді. Принц Рангсит Тай корольдік отбасының жалғастығын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды деп саналады. Бұл кезең (оның кіші туған ағасы) VII Рама патшаның таққа отырғанынан кейін оның екі немере інісі Ананд Махидол мен Бхумибол Адульядедж патшаның таққа отырғанына байланысты болды. Ананд Махидолдың Ұлы сарайындағы құпия өлімінен кейін, жаңа патша болып Рангситтің туғаннан туған ағасы Махидолдың екінші баласы, ханзада Бхумибол тағайындалды. Жаңа патша бастапқыда білімін шетелде аяқтауды жоспарлағандықтан, ханзада Рангсит 1946 жылы 16 маусымда Таиланд регенті болып тағайындалды, сондай-ақ 1947 жылдан бастап Мемлекеттік Жоғарғы Кеңестің төрағасы болды.

Өлім

1951 жылдың наурыз айында Бангкок қаласында Видью сарайында Принц Рангсит жүрек соғысынан қайтыс болды. Ол 65 жыл төрт ай өмір сүрген патша Чулалонгкорнның соңғы тірі ұлы болды. Ол сондай-ақ тайлық антикварлар мен өнер туындыларын жинаушы ретінде танымал болды. Рангсит каналы мен Бангкоктың шеткі бөлігі Рангсит деп аталды. Бұл ханзаданың құрметіне оның өмірінде аталған, бірақ Бангкоктегі Вибхавади Рангсит деп аталатын тас жол оның енесінің, ханшайым Вибхавади Рангситтің есімімен аталған.