Кіріспе

Американдық оркестр

Детройт симфониялық оркестрі (DSO) – Мичиган штатының Детройт қаласында орналасқан американдық оркестр. Оның негізгі концерт залы – Детройттың Мидтаун ауданындағы Макс М. Фишер музыка орталығындағы оркестр залы. Джедер Бигнамини қазіргі Детройт симфониялық оркестрінің музыкалық директоры, ал Джефф Тайзик – бас поп-дирижер, Энрико Лопес Яньез – болашақ бас поп-дирижер, және На'Зир МакФадден – ассистент дирижер. Бұрынғы музыкалық директор Леонард Слаткин оркестрдің қазіргі лауреат музыкалық директоры. 1990 жылдан 2005 жылға дейін музыкалық директор болған Неме Ярви – оркестрдің экс-директоры.

Құрылғысы мен өсуі

DSO 1887 жылғы 19 желтоқсанда Детройт опера үйінде сағат 20:00-де өзінің бірінші жазылым маусымының алғашқы концертін өткізді. Дирижері Рудольф Шпель болды. Келесі маусымдарда 1900 жылға дейін әртүрлі дирижерлер тағайындалды, содан кейін Хьюго Кальсоу тағайындалып, оркестр 1910 жылы жұмысын тоқтатқанға дейін қызмет етті. 1914 жылы Детройт симфониясы жұмысын қайта бастады, онда он Детройт қоғамдық қайырымдылығының өкілдері ұйымға әрқайсысы 100 доллардан беріп, тағы 100 абонент табуға уәде берді. Көп ұзамай олар музыкалық директор болып, Бостоннан келген 27 жастағы шіркеу аспапшысы Вестон Гейлсты жалдады, ол 1914 жылғы 26 ақпанда жаңадан құрылған оркестрдің алғашқы өнерін, тағы да ескі Детройт опера үйінде өткізді. 1918 жылы музыкалық директор болып орыс пианині Осип Габрилович тағайындалды. Композиторлар Густав Малер мен Сергей Рахманиновтың досы Габрилович лауазымды қабылдау шарты ретінде жаңа зал салуды талап етті. 1919 жылы оркестр залы төрт ай жиырма үш күнде салынды. Габрилович басшылығымен Детройт симфониялық оркестрі сол кездегі жетекші артистермен бірге өнер көрсетіп, елдегі ең танымал оркестрлердің біріне айналды. 1922 жылы оркестр әлемдегі алғашқы симфониялық оркестр концертінің радио хабарламын берді, Габрилович дирижерлік етіп, Артур Шнабель қонақ артист ретінде фортепианода орындады. Габрилович 1936 жылы қайтыс болғанға дейін музыкалық директор болып қызмет етті. 1934 жылдан 1942 жылға дейін оркестр бүкіл елдегі миллиондаған тыңдаушылар үшін "Форд жексенбілік кешкі сағаты" (кейін "Форд симфониялық сағаты") ұлттық радиошоуының ресми оркестрі ретінде өнер көрсетті. 1939 жылы Габрилович қайтыс болғаннан кейін үш жыл өткен соң, оркестр Ұлы депрессияның салдарынан туындаған үлкен қаржылық қиындықтарға байланысты оркестр залынан Масон ғибадатхана театрына көшірілді. 1940 жылдары оркестр екі рет тарады және үш түрлі орындарға көшті. 1946 жылы оркестр Музыкалық зал деп аталған Уилсон театрына көшіп келді. 1956 жылы оркестр Детройт өзенінің жағасындағы Форд аудиториясына көшіп барды, онда келесі 33 жыл бойы болды. Музыкалық директор Пол Парай басшылығымен оркестр тағы да ұлттық беделге ие болды, Mercury лейблінде 70 жазбасы үшін көптеген марапаттар алды. Парайдан кейін белгілі музыкалық директорлар Сикстен Эрлинг, Альдо Чекато, Антал Дорати және Гюнтер Гербиг болды. Популярлы музыкада оркестр мүшелері 1960 жылдардағы Motown Records-тың көптеген классикалық хиттерінде, әдетте оркестрдің сол кездегі концертмейстері Гордон Стейплз басшылығымен, жазылған аспаптармен бірге орындады. Motown-ның екі альбомында Motown-ның Funk Brothers ырғақ тобымен бірге сырғалар болды. Бірлескен ансамбль Сан-Ремоның Алтын сырғалары деп аталды және екі хит синглге ие болды: "Hungry for Love" (#3 Billboard Adult Contemporary) және "I'm Satisfied" (#89 U.S. Pop). 1966 жылы оркестр мүшелері "Поп анатомиясы: Музыкалық жарылыс" атты ABC теледидарының деректі фильмінде The Supremes-пен бірге West Grand Boulevard-дегі Motown студиясында жазды. Олар орындаған ән - Голландия, Дозиер және Голландияның "Менің әлемің сенсіз бос" хиті. Топ екі толық альбом шығарды: "Hungry for Love" (1967) және "Swing" (1968), екеуі де Gordy лейблінде (Motown еншілес компаниясы). 1970 жылы DSO Пол Фримен басшылығымен Детройт симфониялық жастар оркестрін оқу тобы ретінде құрды.

Неме Järvi дәуірі

1989 жылы 20 жылдық құтқару және қайта жаңарту жұмыстарынан кейін Детройт симфониялық оркестрі Оркестр залына оралды. 2003 жылы залды одан әрі жаңарту жұмыстары аяқталды, оның ішінде 60 миллион долларлық жаңа құрылыс, концерт залы және білім беру бөлімі – Макс М. Фишер музыка орталығы салынды. 2004 жылы ДСО кампусына көркем өнер мектебі, Детройт өнер мектебі қосылды. Неме Ярви 1990 жылы музыкалық жетекші қызметін бастап, 2005 жылға дейін қызмет етті, бұл оркестр тарихындағы екінші ең ұзақ мерзім болды. Қазір Ярви оркестрдің құрметті музыкалық жетекшісі атағын иеленеді. Ярви кеткеннен кейін, DSO Питер Онджианды 2006 жылдан 2008 жылға дейінгі 2 жылға басты шақырылған дирижер және көркемдік кеңесші етіп тағайындады.

Нейме Järvi-ден кейінгі

Бес жылдық іздеуден кейін, DSO 2007 жылдың 7 қазанында Леонард Слаткинді он екінші музыкалық директоры етіп тағайындағанын жариялады. 2010 жылдың ақпан айында оркестр Слаткиннің DSO музыкалық директоры лауазымындағы келісім-шартын 2012–2013 жылғы маусымға дейін ұзарту туралы хабарлады. Слаткин оркестрдің қаржылық қиындықтарын азайтуға көмектесу үшін жалақысын төмендетті. 2014 жылдың желтоқсанында DSO Слаткиннің музыкалық директор лауазымындағы келісім-шартын 2017–2018 жылғы маусымға дейін ұзарту туралы мәлімдеді. 2018–2019 жылғы маусымда Слаткин музыкалық директор лауреаты атағын алды, бұл атаққа ие болған алғашқы бұрынғы DSO музыкалық директоры.

2010-2011 DSO музыканттарының ереуілі және оның салдары

Еңбек дауы DSO музыканттарын 2010 жылдың 4 қазанында ереуілге шығарды. 2011 жылдың 19 ақпанында музыканттар 2011 жылдың 15 ақпанында ұсынылған соңғы ұсынысты қабылдамағаннан кейін, DSO басшылығы 2010–2011 концерттік маусымының қалған бөлігін тоқтату туралы хабарлады. Алты айлық ереуілден кейін музыканттар мен басшылық 2011 жылдың 3 сәуірінде келісімге келді. Концерттер 2011 жылдың 9 сәуірінде тегін концерттермен қайта басталды. DSO-ның қайта оралуының алғашқы күндері барлық концерттерге билеттер 20 доллардан сатылды. DSO 2011–12 маусымында барлық классикалық концерттерге көптеген орындарды 15 немесе 25 доллардан белгілей отырып, ұқсас "көрерменге бағытталған баға белгілеуді" енгізді. Ереуілдің жылдығында музыканттардың келіссөз комитетінің мүшесі, скрипкашы Мариан Танау, Дүниежүзілік Социалистік Веб-сайтына жаңа жағдайлар туралы айтты. Ол оркестрдің маңызды мүшелерін жоғалту және ауыстырушы музыканттардың көбейюі оркестр сапасының азаюына әкелгенін атап өтті. Танау 30% жалақы кесімі мен беделін жоғалту DSO-ның "ең үздіктерін" тарту мүмкіндігін жойғанын мәлімдеді. 2011 жылдың сәуірінде DSO сахнаға оралғаннан кейін, оркестр өз қызметін «OneDSO» деген жалпы атаумен қайта ұйымдастырды, қоғаммен байланыс және цифрлық қолжетімділік сияқты жаңа бағыттарға көшті. «Neighborhood Series» жобасы метро Детройт айманындағы концерт залдарында оркестрге жаңа жазылушыларды тартты, нәтижесінде 2011 жылдан 2014 жылға дейін жалпы жазылу көрсеткіші шамамен 25%-ға өсті.

Жақында болған тарих

2013 жылы DSO 17 жылдан кейін алғаш рет Карнеги залына оралды, «Көктемдегі музыка» фестивалінде өнер көрсетті. 2014 жылдың қаңтар айында DSO басқармасы, музыканттар және басшылық қазіргі келісімшарт мерзімі аяқталуға сегіз ай қалғанда жаңа үш жылдық келісімшартқа келіскенін хабарлады. 2018 жылдың маусым айында Джадер Бигнамини Слаткиннің ауыруына байланысты жедел түрде DSO оркестріне қонақ дирижер ретінде келді. Бигнамини 2019 жылдың қазан айында оркестрмен тағы бір рет қонақ дирижерлік келісімшарт жасады. 2020 жылдың қаңтар айында DSO 2020–2021 маусымынан бастап Бигнаминиді келесі музыкалық директоры етіп тағайындады, алғашқы келісімшарт 6 маусымға жасалды. 2023 жылдың желтоқсанында оркестр Бигнаминидің музыкалық директор ретіндегі келісімшарты 2030–2031 маусымына дейін ұзартылғанын жариялады. 2023 жылдың қаңтарында Табита Берглунд алғаш рет оркестрге қонақ дирижер ретінде келді. 2024 жылдың ақпан айында DSO Берглундты келесі бас қонақ дирижері етіп тағайындады, ол 2024–2025 маусымынан бастап қызмет етеді, алғашқы келісімшарт төрт маусымға жасалды. Берглунд – Детройт симфониялық оркестрінде осы лауазымға тағайындалған алғашқы әйел дирижер. Энн Парсонс 2004 жылдан 2022 жылдың наурызында қайтыс болғанға дейін оркестрдің президенті және бас атқарушы директоры болды. 2021 жылдың желтоқсанында оркестр Эрик Ренмаркті 2022 жылдың наурызынан бастап келесі президенті және бас атқарушы директоры етіп тағайындағанын жариялады.

БАҚ қызметі

2011 жылдың 10 сәуірінде DSO оркестрдің алғашқы тегін веб-эфирі "Оркестр залынан тікелей" іске қосылды. Классикалық демалыс күндері DSO концерттері әлемдік көрермендерге тікелей эфирде трансляцияланады. 2010 жылдың 9 қазанында DSO iOS және Android құрылғылары үшін "DSO to Go" мобильді қосымшасы арқылы осы эфирді мобильді құрылғыларға кеңейтті. "Оркестр залынан тікелей" эфирі іске қосылғаннан бері 100-ден астам елдегі 550 000-нан астам көрермен көрді. 2012 жылдың 7 қазанында DSO алғашқы Pops концертін, "Cirque de la Symphonie" атты концертін веб-трансляциядан өткізді, сонымен қатар оркестрдің алғашқы, ірі "MaxCast" жобасы ретінде ғимаратқа бейнелей жобаланды. Симфония Виктор, Лондон, Decca, Mercury, RCA, Chandos және DSO лейблдерімен көптеген жазбалар шығарды. Игорь Стравинскийдің "Көктем құрбаны" атты шығармасын жазған DSO Grand Prix du Disque сыйлығын жеңіп алған алғашқы CD болды. DSO соңғы кезде Naxos лейблі үшін Рахманинов, Аарон Копланд және Джон Уильямстың музыкасын жазды. 2010 жылдың басында Джордж Блад Аудио және Видео [Филадельфия] 1959–1960 концерттік маусымына қатысты жазбаларды цифрлық форматқа көшіруді бастады.