Кіріспе

Nh латын графикасындағы диграф - латын әліпбиінің диграфы, N және H әріптерінің бірігуі. lh және үтірлі нүктемен бірге ол ортағасырлық трубадурлар суреттеген окситан тілінің типтік ерекшелігі болып табылады. Ол көбінесе испан тіліндегі Ñ әрпімен бірдей дыбыс шығаратын дыбысты білдіреді.

Африка тілдері

Гвинеяның 1985 жылға дейінгі орфографиясында нх сол кездегі веларлық әріпті білдіретін, ал қазіргі уақытта ŋ деп жазылады.

Азия тілдері

In the Gwoyeu Romatzyh romanization of Mandarin Chinese, initial nh indicates an even tone on a syllable beginning in , which is otherwise spelled n .

Жапон тілі

Жапон тілінің португал орфографиясының әсерінен пайда болған алғашқы романдық нұсқалары кейде препалаталды білдіру үшін nh қолданған. Қазіргі кезде бұл әдетте ny деп жазылады.

Вьетнамдық

Вьетнам тілінде nh бастапқыда латын сөзін білдіреді. Бұрын бұл әріп жеке әріп ретінде қарастырылса, қазір олай емес. Бұл диграф сөзде кездескен кезде, оның фонетикалық мәні диалекттер арасында өзгереді: солтүстік диалектіде ол ng сияқты, велярлық мұрынды білдіреді; дегенмен, оның болуы алдыңғы дауыстының айтылуын өзгерте алады. Мысалы, бан (банг) -ның орнына бан (банг) деп айтылады. Оңтүстік диалектісінде ол альвеолярлық мұрынды білдіреді және алдыңғы дауыстыны қысқартады. Вьетнам алфавиті бұл диграфты португал орфографиясынан мұра етті.

Австралия тілдері

Австралиялық абориген тілдерінің транскрипциясында nh тіс тілін білдіреді. Аллофонияға байланысты ол латын тілін де білдіруі мүмкін.

Америка тілдері

Пурепеча және Пипиль тілдерінде бұл велярлы мұрындық, алгонкин тіліндегі Куок орфографиясында және оджибве және одаауа тілдеріндегі фиеро орфографиясында ол алдыңғы дауыстының мұрындықталуын көрсетеді. Куоқ орфографиясында ол барлық позицияларда болса, фиеро орфографиясында ол соңғы форма; оның соңғы емес формасы .

Окситан тілі

Окситан тілінде nh - латыншаның латыншасын білдіреді.

Португал тілі

Португал тілінде nh - латынша латыншаны білдіреді. Аллофонияға байланысты, бразилиялық, сантомеандық және анголалық диалекттердің көпшілігінде мұрындық латыншаның шамасын білдіруі мүмкін. Бұл жеке хат болып саналмайды. Португалдар бұл диграфты окситан тілінен алған.

Галисия тілі

Галисияда екі түрлі норма бар, олар әртүрлі мәндерді береді. Real Academia Galega нормасына сәйкес nh - веларлық әріпті білдіреді, ал ñ - латын әріпті білдіреді. Реинтеграцияшыл нормаға сәйкес mh - веларлық мұрын әріпті білдіреді, ал nh - латын әріпті білдіреді. Ешбір нормада nh жеке әріп болып саналмайды.

Уэльс тілі

Уэльс тілінде nh - дауыссыз альвеолярлық мұрындық (мұрындықтың астында).