Кіріспе

Чилидің ақын, педагог және журналист Карлос Пезоа Велиз (1879 жылы 21 шілде - 1908 жылы 21 сәуір) - Чилидің ақын, педагог және журналисі. Оның әдеби шығармалары 28 жасында қайтыс болғанға дейін жарияланбаған. Ол Чили поэзиясының тарихындағы басты тұлға ретінде танылды.

Отбасы және жастар

Пезоа Велиз 1879 жылы 21 шілдеде Чилидің Сантьяго қаласында туған. Ол испан иммигранты Мояно мен жас тігінші Эльвира Яньяның заңсыз баласы. Балалық шағында оны өздері балалы болмаған қарт жұбайлар Хосе Мария Пезоа мен Эмересия Велиз асырап алды.

Әдеби мансап

Оның поэзиясы Рубен Дарионың модернизміне тән Символистік және Парнассиандық мектептермен үзілген постмодернисттік Латын Америка қозғалысында жазылды. Пезоа Велиз поэзиясы әлемді жаңаша көрудің негізі ретінде тілдің саналы қолданылуын және әсіресе Чилидің барлық нәрселерінің мәдени және психологиялық тамырларын байқаудың жаңа әдісін құрады. Пезоа Велиз Чили поэзиясының тарихындағы негізін қалаушы ақын және негізгі тұлға деп санауға болады, ол әлемге Пабло Неруда, Габриэла Мистраль, Гонсало Рохас және Никанор Парра сияқты әдебиет қайраткерлерін берді. Өмірінде оның шығармалары журналдарда және мерзімді басылымдарда жарияланды, олар 1911 жылы, ақын қайтыс болғаннан кейін төрт жыл өткен соң, Эрнесто Монтенегро "Алма Чилена" (Чилидің жаны) деген атпен жинақталды. Кейіннен, 1927 жылы Армандо Доносо жаңа өлеңдер, әңгімелер және журналистік мақалалар кіретін жаңа кітапты жариялады. Ол "Campanas de Oro" (Алтын қоңыраулар) деген атпен жарық көрді. Чили халқының түбірлері мен дауысын білдіретін ақын; оның тақырыптары мен тақырыптары ауыл және қала өмірінің, кедейленген шаруалардың, бас тартқандардың, шетке шығарылғандардың, кемсітілгендердің және құлағандардың сезімтал ойлануларынан алынған. Бұл тілдің тілдік және ирониялық мағыналары бар, кейде ол қайғы мен қайғы-қасіретпен үзіледі. Оның шығармашылығы бүлік, айыптау, ирония, пародия және сонымен қатар, кейбір сыншылар Никанор Парраның алдын ала көрген қарапайым да терең лириканы құрайды. XIX ғасырдың соңында ол "El búcaro santiaguino" туралы өлеңдер мен хроникалар жариялай бастады, ол Сан-Фидель мектебінде мұғалім болған кезде, ақыр соңында богемалық өмір салты үшін жұмыстан шығарылған. Оның негізгі әдеби әсерлері Мануэль Гутьеррес Нахера, Густаво Адольфо Беккер және Эдгар Аллан По, Рубен Дарио және модернизмнің "қасиеттері" үшін дәуірде ықпалды болды; бірақ оның шығармаларында Максим Горький мен Лев Толстойды оқудан алынған әлеуметтік элемент де бар. Кейіннен, 20 ғасырдың басында, ол El Chileno, La Comedia Humana және La Voz del Pueblo газеттерінде журналист лауазымына ие болды. Бұл журналистік кәсіп Пезоа Велизге Чилидің солтүстігіндегі нитрат шахталарының кеңселері мен әдет-ғұрыптарына хабаршы ретінде жақындауға мүмкіндік берген орта ретінде қызмет етті, ол өзінің қысқа әңгімесінде: "El taita de la oficina" деп нақты жазылған. (Кәсіпорын әкесі) Бұл басылымдар үнемі баспасөзде жарияланып, әдеби және әлеуметтік ортада оған бедел бере бастады. Бұл танымалдығы оған Атенео де Сантьягода көрнекті орынға ие болды. Кейіннен ол Вальпараисомен бірге оның мәдени және жеке өмірінде негізгі рөл атқарған Винья-дель-Мар қаласының қалалық хатшысы болып тағайындалды. Ол өлең, өлең және хикаяларды La lira chilena (Чили лирикалық поэмасы), Pluma y lapis (жазушы мен қалам) және Luz y sombra (жарық пен көлеңке) журналдарында жариялауды жалғастырды. Өлгеннен кейін жинақталған антологиялардан, соның ішінде El perro vagabundo (Айналаң ит), Nada (Ешнәрсе), El pintor pereza (Басқа суретші), El organillo (Қол органы) оның ең танымал өлеңдері болып табылады.